Loại cá có phần bụng béo ngậy, xưa ít được chú ý, nay thành đặc sản được ưa chuộng, bán đầy chợ Việt chỉ từ 50.000 đồng/kg

Loại cá dân dã miền Tây, thịt béo ngọt, giá từ 50.000 đồng/kg

Cá basa có tên khoa học là Pangasius bocourti, thuộc nhóm cá da trơn sống ở môi trường nước ngọt. Tại Việt Nam, loài cá này gắn liền với vùng đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là những địa phương có hệ thống sông ngòi phát triển như An Giang, Đồng Tháp và Cần Thơ.

Cá basa có thân dài, da trơn, không vảy, đầu tương đối nhỏ và phần bụng khá lớn. Do hình dáng tương đồng, nhiều người thường nhầm cá basa với cá tra. Tuy nhiên, đây là hai loài cá khác nhau. Cá basa có phần thịt trắng, dày, mềm, lớp mỡ bụng béo đặc trưng và tương đối ít xương dăm, thuận tiện cho việc chế biến các món ăn gia đình.

Trước đây, cá basa chủ yếu quen thuộc với người dân miền Tây. Nhờ hoạt động nuôi thương phẩm và hệ thống phân phối ngày càng phát triển, loại cá này đã có mặt tại nhiều chợ truyền thống, siêu thị và cửa hàng thực phẩm ở các địa phương.

Theo mức giá được một số đơn vị bán lẻ giới thiệu, cá basa tươi có thể được bán từ khoảng 50.000 - 100.000 đồng/kg, tùy kích thước, thời điểm và nơi mua. Cá làm sạch, phi lê hoặc sản phẩm chế biến sẵn thường có giá cao hơn.

Ngoài cá tươi, cá basa một nắng cũng được nhiều người yêu thích. Để làm món này, cá được làm sạch, tẩm ướp gia vị rồi phơi trong thời gian phù hợp để phần thịt săn lại nhưng vẫn giữ được độ mềm. Khi chế biến, cá một nắng có mùi thơm đặc trưng, thích hợp để chiên, nướng hoặc kho.

Điểm hấp dẫn của cá basa nằm ở hương vị béo ngọt, dễ kết hợp với nhiều loại gia vị. Phần thịt dày phù hợp để cắt khúc kho, nấu canh hoặc nướng; trong khi phần phi lê không xương thuận tiện cho các món chiên, áp chảo và sốt.

Cá basa làm món gì ngon? Từ kho tộ, canh chua đến nướng muối ớt đều hấp dẫn

Nhắc đến các món ngon từ cá basa, cá basa kho tộ là lựa chọn quen thuộc trong bữa cơm miền Tây. Cá được cắt thành từng khúc vừa ăn, ướp với nước mắm, đường, hành tím, tỏi và tiêu rồi kho trên lửa nhỏ. Khi nước kho dần sánh lại, từng miếng cá thấm gia vị, có màu nâu cánh gián đẹp mắt. Phần thịt mềm béo hòa cùng vị mặn ngọt đậm đà, ăn với cơm trắng nóng và rau luộc rất hợp.

Một biến tấu khác là cá basa kho tiêu. Món này thường sử dụng nhiều tiêu xay hoặc tiêu xanh để tạo vị cay thơm, giúp cân bằng độ béo của cá. Người nấu có thể thêm một chút ớt và hành lá trước khi tắt bếp. Khi hoàn thành, cá có mùi thơm nồng, thịt mềm nhưng không nát, đặc biệt thích hợp cho những ngày thời tiết se lạnh.

Nếu thích món ăn thanh mát, canh chua cá basa là gợi ý khó bỏ qua. Cá thường được nấu cùng me, cà chua, dứa, đậu bắp, bạc hà và giá đỗ. Vị chua dịu của me và dứa kết hợp với vị ngọt tự nhiên của cá tạo nên món canh hài hòa, không quá ngấy. Khi gần tắt bếp, thêm rau ngổ, ngò gai và một ít ớt để tăng hương thơm. Món canh này có thể ăn cùng cơm hoặc bún tươi.

Cá basa chiên nước mắm cũng được nhiều gia đình yêu thích vì dễ chế biến. Cá sau khi làm sạch được để ráo, chiên đến khi bề mặt vàng đều rồi áo qua hỗn hợp nước mắm, tỏi, đường và một chút ớt. Lớp ngoài đậm đà, hơi giòn, bên trong vẫn giữ được độ mềm và vị ngọt của thịt cá. Với phần phi lê, người nấu có thể cắt miếng vừa ăn để dễ chiên và thấm sốt.

Đối với những người thích hương vị đậm đà, cá basa nướng muối ớt là món đáng thử. Cá được ướp với muối, ớt, tỏi, sả và một ít dầu ăn trước khi nướng. Khi gặp nhiệt, lớp mỡ cá tiết ra giúp phần thịt không quá khô, trong khi lớp gia vị bên ngoài dậy mùi thơm. Cá nướng có thể ăn cùng rau sống, dưa chuột, bánh tráng và nước chấm chua ngọt.

Ngoài ra, cá basa sốt cà chua là món dễ ăn, phù hợp với bữa cơm gia đình. Cá được chiên sơ hoặc áp chảo rồi đun cùng cà chua, hành tím và gia vị. Nước sốt có vị chua ngọt nhẹ, thấm vào từng thớ thịt cá. Món này đặc biệt thích hợp với người không thích vị béo quá đậm của cá kho.

Với cá basa một nắng, cách chế biến đơn giản nhất là chiên vàng hoặc nướng. Khi ăn, có thể chấm cùng nước mắm me, nước mắm tỏi ớt hoặc ăn kèm xoài xanh bào sợi. Phần thịt cá săn chắc hơn cá tươi, có vị đậm đà, rất thích hợp làm món ăn đổi vị.

Không chỉ ngon miệng, cá basa còn cung cấp protein, chất béo cùng một số vitamin và khoáng chất. Protein có vai trò quan trọng trong việc xây dựng, duy trì cơ bắp và các mô của cơ thể. Cá basa cũng chứa các axit béo không bão hòa, tuy nhiên thành phần và hàm lượng thực tế thay đổi theo phần thịt, nguồn nuôi và cách chế biến.

Khi chọn mua cá basa, người tiêu dùng nên ưu tiên cá có nguồn gốc rõ ràng, thịt còn độ đàn hồi, không có mùi lạ và được bảo quản ở nhiệt độ phù hợp. Với cá phi lê đông lạnh, cần kiểm tra bao bì, hạn sử dụng và tránh sản phẩm có dấu hiệu rã đông rồi cấp đông lại.

Nhờ thịt ngon, ít xương dăm, dễ chế biến và mức giá bình dân, cá basa là nguyên liệu phù hợp để làm phong phú bữa cơm gia đình. Từ những món kho đậm đà đến canh chua thanh mát hay cá nướng thơm lừng, loại cá dân dã miền Tây vẫn có sức hấp dẫn riêng đối với người yêu ẩm thực Việt.