Loại cá 'rẻ bèo' bán đầy chợ Việt có tỷ trọng xuất khẩu 6 tháng đầu năm đạt triệu USD, trở thành món sushi tại Nhật Bản

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi đạt 76 triệu USD, tăng 101% so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy sức tăng trưởng mạnh mẽ của ngành hàng này trên thị trường quốc tế. Đà tăng trưởng này khẳng định cá rô phi đang nổi lên là một trong những ngành hàng có tốc độ phát triển nhanh trong cơ cấu xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.

Mới đây, vào tháng 7/2026, Công ty CP Thủy sản sạch Việt Nam (TP Cần Thơ) đã hoàn tất xuất khẩu lô cá rô phi phi lê đầu tiên sang Nhật Bản để chế biến các món sushi và sashimi. Đây là thành quả sau khoảng 6 tháng doanh nghiệp đầu tư xây dựng quy trình nuôi và chế biến cá rô phi theo tiêu chuẩn dành cho phân khúc thực phẩm giá trị gia tăng.

Cá rô phi Việt Nam có mặt trên bàn ăn của người Nhật được đánh giá là dấu mốc quan trọng, góp phần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Cá rô phi từ lâu được nhiều quốc gia ví như "gà nước" nhờ tốc độ sinh trưởng nhanh, dễ nuôi, giá thành hợp lý và nguồn cung ổn định. Tuy nhiên, để có thể trở thành nguyên liệu cho sushi hay sashimi tại Nhật Bản, loại cá này phải trải qua quy trình kiểm soát chất lượng vô cùng nghiêm ngặt.

Việc cá rô phi Việt Nam có mặt trên bàn ăn của người Nhật được đánh giá là dấu mốc quan trọng, góp phần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào các thị trường truyền thống, đồng thời mở rộng tỷ trọng các sản phẩm chế biến có giá trị cao.

Bên cạnh Nhật Bản, Canada và Australia cũng là những thị trường ghi nhận mức tăng trưởng nhập khẩu cá rô phi khá tích cực trong những tháng đầu năm, mở ra dư địa lớn để sản phẩm Việt Nam gia tăng thị phần.

Để đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu, TP Cần Thơ yêu cầu các cơ sở nuôi, thu mua, chế biến và xuất khẩu chuẩn bị đầy đủ hồ sơ kỹ thuật liên quan đến con giống, vùng nuôi, giám sát dịch bệnh, thu hoạch, vận chuyển cũng như các chứng nhận cần thiết. Đồng thời, doanh nghiệp phải thường xuyên cập nhật các quy định mới về kiểm dịch, xét nghiệm và chứng nhận an toàn thực phẩm của từng thị trường.

Cá rô phi là mặt hàng được nhiều quốc giá trên thế giới ưa chuộng.

Theo đánh giá của các chuyên gia, lợi thế cạnh tranh của cá rô phi Việt Nam tại các thị trường có yêu cầu cao nằm ở quy trình quản lý toàn diện. Từ con giống, ao nuôi, thu mua đến chế biến và xuất khẩu đều được vận hành đồng bộ theo Luật Thủy sản, đồng thời đáp ứng đầy đủ các quy định về vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc.

Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu đang khiến hoạt động nuôi nhiều loài cá biển tại một số quốc gia gặp khó khăn. Trong khi đó, vùng nước lợ ven biển của Việt Nam được đánh giá là địa bàn thuận lợi để phát triển nghề nuôi cá rô phi quy mô lớn với chi phí tối ưu.

Để duy trì đà tăng trưởng, các địa phương trọng điểm như TP Cần Thơ đang tăng cường quản lý kỹ thuật và đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu vật nuôi, đặc biệt tại những vùng nuôi tôm kém hiệu quả. Cơ quan quản lý yêu cầu toàn bộ chuỗi từ cơ sở nuôi, thu mua đến nhà máy chế biến phải minh bạch nhật ký sản xuất, kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng thuốc thú y và hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc. Đây được xem là yếu tố then chốt giúp thủy sản Việt Nam đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kiểm dịch và an toàn thực phẩm khắt khe của thị trường quốc tế.

Việc chuyển dịch từ xuất khẩu cá nguyên con hoặc cắt khúc sang các sản phẩm chế biến cao cấp không chỉ giúp gia tăng giá trị thương mại mà còn khẳng định năng lực của ngành thủy sản Việt Nam trong việc chinh phục các phân khúc khách hàng cao cấp.