Loài hoa trắng muốt trồng khắp công viên, biệt thự là dược liệu quý
Cây nguyệt quý thường được trồng làm hàng rào công viên hay biệt thự có hoa trắng tinh khôi, mùi hương thơm ngát được dùng làm thuốc trong Đông y.
Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam cho biết, cây nguyệt quý (tên khoa học Murraya paniculata) là loài cây cảnh phổ biến tại Việt Nam đồng thời là dược liệu trong y học cổ truyền.
Với tán lá xanh mướt quanh năm và những chùm hoa trắng nhỏ tỏa hương thơm mát về đêm hoặc sau cơn mưa, nguyệt quý thường được chọn trồng làm hàng rào, trang trí công viên hay khuôn viên nhà ở.
“Theo kinh nghiệm dân gian, lá, rễ và vỏ thân nguyệt quý chứa nhiều công dụng nhất. Tại một số địa phương, lá cây thường được sắc uống hoặc giã đắp hỗ trợ giảm đau bụng, dịu cơn ho, giảm đau nhức nhẹ và kháng viêm. Trong khi đó, vỏ thân và rễ lại hay xuất hiện trong các bài thuốc nhằm cải thiện tình trạng đau khớp hoặc chấn thương do va đập”, Tiến sĩ Phương thông tin.
Dưới góc độ dược lý hiện đại, các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng cây nguyệt quý chứa hàm lượng phong phú các hoạt chất như coumarin, flavonoid, alkaloid cùng hệ tinh dầu tự nhiên. Các thử nghiệm bước đầu ghi nhận chiết xuất từ lá và rễ có khả năng chống oxy hóa, giảm đau, kháng khuẩn và chống viêm ở những mức độ nhất định.
Cây nguyệt quý không chỉ làm cảnh mà còn được dùng làm thuốc. Ảnh: N. Huyền
Đặc biệt, nhóm hợp chất coumarin trong cây đang thu hút sự chú ý của nhiều nhà nghiên cứu nhờ các hoạt tính sinh học đa dạng. Dù vậy, Tiến sĩ Phương cũng lưu ý các kết quả này hiện chủ yếu dừng lại ở quy mô phòng thí nghiệm và thử nghiệm trên động vật.
Liên quan đến hương thơm của hoa nguyệt quý, TS Ngô Đức Phương nhấn mạnh tinh dầu tự nhiên trong hoa mang lại cảm giác dễ chịu, giải tỏa căng thẳng hiệu quả vào buổi tối. Thế nhưng, cảm giác thư giãn tâm lý này không đồng nghĩa với tác dụng điều trị bệnh y khoa. Hiện chưa có đủ bằng chứng khoa học chứng minh việc chỉ ngửi mùi hương hoa có thể chữa dứt điểm chứng mất ngủ hay các bệnh lý thần kinh khác.
Do nguyệt quý được trồng rộng rãi ở những khu vực công cộng nên nguồn nguyên liệu là yếu tố cần cẩn trọng hàng đầu. Cây mọc ven đường, công viên hay khu đô thị thường tích tụ khói bụi đô thị và ẩn chứa hóa chất từ các đợt phun thuốc bảo vệ thực vật, hoàn toàn không đạt chuẩn để thu hái làm dược liệu.
Tiến sĩ Phương lưu ý, người dân tuyệt đối không nên tự ý thu hái cũng như không tự dùng rễ hay vỏ thân trong thời gian dài mà không có chỉ định, hướng dẫn từ bác sĩ chuyên khoa.