Loài khỉ môi cam độc nhất thế giới lần đầu được phát hiện
Các nhà khoa học vừa xác định được một loài khỉ mới có môi màu cam sinh sống tại một khu vực hẻo lánh ở Cộng hòa Dân chủ Congo.
Các nhà nghiên cứu đã đặt tên cho loài khỉ mới phát hiện là Colobus congoensis, theo tên vùng đất, và trong tiếng Kilanga địa phương, loài này được gọi là "lik weli".
Loài khỉ môi cam độc nhất thế giới lần đầu phát hiện trong rừng mưa Congo
Năm 2008, các nhà bảo tồn trong khu rừng rậm rạp của Vườn quốc gia Lomami, thuộc lưu vực sông Congo ở CHDC Congo, đã chụp được hình một con khỉ chưa xác định, nhưng hình ảnh bị che khuất một phần.
Đến năm 2018, một cá thể có ngoại hình tương tự lại xuất hiện trên camera, khiến đồng tác giả Junior Amboko, nhà nghiên cứu tại Vườn quốc gia Lomami và nhà nhân chủng học Đại học Florida Atlantic, quyết tâm tìm hiểu về loài khỉ bí ẩn này.
Để kiểm tra thông tin đã có, Amboko và các đồng nghiệp đã cho người dân ở 52 ngôi làng quanh vườn quốc gia xem những bức ảnh này.
Các nhà nghiên cứu làm việc tại Vườn quốc gia Lomami, thuộc lưu vực sông Congo ở Cộng hòa Dân chủ Congo.
Những thợ săn thuộc dân tộc Balanga gọi loài khỉ này là "likweli", dù ý nghĩa của cái tên này vẫn chưa rõ. Một số cộng đồng địa phương Mituku gọi loài này là "kasaba nkoni", theo Amboko, nghĩa là "kẻ lắc cành", ám chỉ cách khỉ colobus nhảy từ cành này sang cành khác.
Trong quá trình khảo sát từ năm 2018 đến 2022, các nhà nghiên cứu đã ghi nhận 114 lần phát hiện loài này trên phạm vi ước tính khoảng 1.700 km2, nằm biệt lập tự nhiên giữa hai con sông Lomami và Lualaba. Kết quả nghiên cứu được công bố ngày 15/7 trên tạp chí PLOSOne.
Những con khỉ này thường sống thành nhóm từ 1 đến 20 cá thể, chủ yếu có bộ lông đen bóng, nhưng nổi bật với mảng màu cam quanh miệng và mũi. Vùng da xám trần trên gò má khiến chúng trông như đang đeo mặt nạ. Chúng cũng có một mảng lông trắng quanh hậu môn.
Phân tích DNA xác nhận C. congoensis là một loài chưa từng được biết đến trước đây.
Những con khỉ này nặng khoảng 7 kg, cũng phát ra những tiếng gầm trầm, lớn, xen kẽ với các âm khịt mũi đặc trưng.
Bằng cách lấy mẫu và giải trình tự DNA từ các cá thể bị thợ săn giết để buôn bán thịt rừng bất hợp pháp, rồi so sánh với dữ liệu di truyền, hộp sọ, răng và da của các loài colobus khác trong các bộ sưu tập bảo tàng, nhóm nghiên cứu xác nhận C. congoensis là một loài hoàn toàn mới.
Các nhà nghiên cứu cho rằng loài mới này đã tách biệt cách đây tới 5,78 triệu năm.
(Ảnh: Daniel Rosengren, Hội Động vật học Frankfurt)
Loài khỉ này sống cùng khu rừng với khỉ colobus Angola (Colobus angolensis), nhưng họ hàng gần nhất của chúng lại là khỉ colobus đen (Colobus satanas), sống cách đó khoảng 1.200 km về phía tây, tại Cameroon, Gabon và đảo Bioko.
Các nhà khoa học ước tính, những loài họ hàng gần này đã tách biệt nhau từ 5,78 triệu đến 3,44 triệu năm trước, đây là khoảng cách tiến hóa lâu nhất từng biết trong chi Colobus. Phát hiện này đang làm thay đổi hiểu biết của chúng ta về tiến hóa của khỉ châu Phi.
Với phạm vi phân bố nhỏ, số lần phát hiện hiếm hoi và môi trường sống ngày càng bị thu hẹp, các nhà nghiên cứu khuyến nghị C.congoensis nên được xếp vào nhóm nguy cấp trong Sách đỏ IUCN.
Những hình ảnh khoa học đầu tiên về loài khỉ có đôi môi màu cam mới phát hiện.
Tin nóng
Loài khỉ có đôi môi màu cam nổi bật vừa được các nhà khoa học xác định là loài mới sau gần 20 năm nghiên cứu, đánh dấu phát hiện hiếm hoi về linh trưởng tại châu Phi trong 75 năm.
Sau gần 6 thập kỷ nằm sâu dưới lòng đất lạnh, chịu sức ép của hàng nghìn tấn đá hộc đổ sập sau loạt bom oanh tạc tàn khốc năm 1969, hài cốt của 5 chiến sĩ đã được tìm thấy.
Bằng phương pháp phân tích ADN từ hài cốt, các nhà khoa học đã lần đầu tiên vén màn thảm kịch liên quan đến gia tộc lẫy lừng nhất Italia vốn chìm trong bí ẩn suốt hơn 4 thế kỷ qua.
Các nhà khoa học Mỹ phát triển Phantom Twist, mẫu drone có thể quay 25 vòng mỗi giây để đánh lừa thị giác con người, khó bị phát hiện gấp 10 lần drone thông thường.
Hơn một thập kỷ qua, giữa lòng thủ đô Ottawa của Canada, Tiến sĩ gốc Việt Đặng Trung Phước cùng các cộng sự đã kiên trì phục hồi một phần hệ thống đồi cát cổ hình thành cách đây khoảng 8.000-10.000 năm.
Một nhóm cần thủ tại Canada vừa trải qua 40 phút chiến đấu nghẹt thở để khuất phục con cá tầm trắng khổng lồ dài hơn 3,5 mét, nặng ước tính tới 544kg.
Tin mới
Trong vũ trụ bao la, các nhà thiên văn đã phát hiện những thế giới kỳ lạ đến mức ý tưởng về một hành tinh kim cương không còn hoàn toàn là chuyện viễn tưởng.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa những điểm tương đồng, các cuộc tiếp xúc và sự giao thoa văn hóa không giữ vai trò quan trọng trong những giai đoạn về sau, khi Hồi giáo truyền vào các vùng đất vốn có lịch sử Phật giáo lâu đời.
Một vật thể phát sáng đã bay vụt qua bầu trời đêm ở khu vực tự trị Tân Cương (Tây Bắc Trung Quốc) hồi đầu tuần này, khiến nhiều người dân và du khách liên tưởng đến những vật thể bay không người lái (UFO).
Nghiên cứu mới đã hé lộ một tuyệt chiêu đặc biệt của chuột chũi trụi lông chúa khiến những con cái khác vô sinh tạm thời, nhằm duy trì ổn định số lượng thành viên đàn ngay cả khi chúng vắng mặt.
Tối 17/7, người yêu thiên văn sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng trăng lưỡi liềm đầu tháng xuất hiện sát cạnh Sao Kim – hành tinh sáng nhất bầu trời đêm. Hiện tượng hiếm gặp này có thể quan sát bằng mắt thường nếu thời tiết thuận lợi.
Chuyên gia khí tượng của Weather.com giải thích vì sao một số tiếng sấm lại to hơn những tiếng khác, cách địa hình cùng nền nhiệt khí quyển khuếch đại âm thanh của sét, và khoảng cách xa nhất tai người có thể nghe được tiếng sấm rền.
Ngày 16-7, Công ty SpaceX của tỷ phú Mỹ Elon Musk đã phải hủy phóng tàu vũ trụ Starship vào giây cuối cùng do một số trong 33 động cơ không khởi động được.
Đây là cơ hội tuyệt vời để bạn có thể chụp ảnh phong cảnh cùng sự xuất hiện của Mặt Trăng và Sao Kim. Sự kiện giao hội này hoàn toàn có thể quan sát trực tiếp bằng mắt thường hoặc ống nhòm mà không cần đến kính thiên văn.