Loài người bí ẩn chỉ được phát hiện từ 13 mảnh xương ở Philippines

Năm 2019, giới cổ nhân học bất ngờ có thêm một thành viên mới trong chi Homo: Homo luzonensis, được đặt tên theo đảo Luzon của Philippines. Các hóa thạch của loài này được tìm thấy trong hang Callao, miền Bắc Luzon và có niên đại ít nhất khoảng 50.000–67.000 năm. Điều đáng chú ý là chúng không giống hoàn toàn bất kỳ loài người cổ nào từng biết.

Ảnh: planet-vie.ens

Cho đến nay, bằng chứng về Homo luzonensis cực kỳ ít ỏi: chỉ 13 mảnh hóa thạch, gồm răng, xương ngón tay, xương ngón chân, một phần xương đùi và xương bàn chân, đại diện cho ít nhất ba cá thể. Nhưng chính những mảnh xương nhỏ bé ấy lại chứa đựng một tổ hợp đặc điểm kỳ lạ.

Răng của Homo luzonensis có những đặc điểm rất khác biệt so với các loài Homo khác. Trong khi đó, một số xương ngón tay và ngón chân lại cong đáng kể, gợi ý khả năng leo trèo hoặc thích nghi với việc di chuyển trên cây. Hình thái này có nét tương đồng với những hominin cổ xưa hơn như Australopithecus, trong khi một số đặc điểm khác lại gần với các thành viên thuộc chi Homo.

Ảnh: geneticliteracyproject

Đây chính là điều khiến Homo luzonensis trở nên đặc biệt: cơ thể của nó giống như một “bức tranh ghép” tiến hóa. Có những đặc điểm tưởng như rất cổ xưa tồn tại bên cạnh những đặc điểm tiến hóa hơn. Các nhà khoa học vì thế không thể đơn giản xếp nó vào một chiếc hộp quen thuộc như “người đứng thẳng”, “người hiện đại” hay “người lùn”.

Một câu hỏi còn bí ẩn hơn là làm thế nào tổ tiên của chúng đến được Luzon? Trong kỷ Pleistocene, Luzon không có cầu đất nối trực tiếp với lục địa châu Á. Điều đó có nghĩa là tổ tiên của Homo luzonensis phải vượt qua những vùng biển bằng cách nào đó. Smithsonian lưu ý rằng phát hiện này cho thấy lịch sử phát tán của các loài người cổ ở Đông Nam Á phức tạp hơn nhiều so với hình dung trước đây.

Ảnh: Wikimedia Commons

Thậm chí, Homo luzonensis có thể đã sống cùng thời với Homo sapiens, Denisovan, Neanderthal và Homo floresiensis. Nói cách khác, khoảng 50.000–67.000 năm trước, Trái Đất không chỉ có một “loài người” duy nhất. Nhiều nhánh khác nhau của cây tiến hóa người có thể cùng tồn tại, mỗi nhánh đi theo một con đường riêng.

Đáng tiếc, các nhà nghiên cứu vẫn chưa lấy được DNA từ những hóa thạch Homo luzonensis, nên vị trí chính xác của loài này trên cây tiến hóa vẫn còn bỏ ngỏ. Và đó có lẽ mới là điều hấp dẫn nhất: 13 mảnh xương nhỏ bé đã đủ để mở ra một nhánh mới trong lịch sử loài người – nhưng chưa đủ để kể trọn câu chuyện của nó.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.