Loài rắn kỳ lạ 'lộn vòng' chạy trốn kẻ thù với tốc độ hơn 13 km/h

Rắn Pseudorabdion thường sống kín đáo tại các khu rừng ở Đông Nam Á. Chúng chủ yếu hoạt động về đêm và thường ẩn mình dưới những lớp lá rụng hoặc các vật thể tự nhiên để tránh bị phát hiện. Dù có khả năng ẩn nấp tốt, những con rắn nhỏ bé này vẫn phải đối mặt với nhiều kẻ săn mồi, đặc biệt là chim và các loài rắn khác.

Những con rắn nhỏ thuộc chi Pseudorabdion có khả năng lộn vòng liên tục để nhanh chóng thoát khỏi nguy hiểm.

Điều thú vị là khi gặp nguy hiểm, thay vì chỉ trườn đi, chúng có thể uốn cong cơ thể thành hình vòng cung rồi liên tục bật và lộn về phía trước, trông giống như một chiếc bánh xe đang lăn trên mặt đất.

Để tìm hiểu cách chúng thực hiện những chuyển động đặc biệt này, nhóm nghiên cứu Đại học Toho (Nhật Bản) đã ghi hình hoạt động của những con rắn từ nhiều góc độ khác nhau.

Trong giai đoạn 2019 - 2022, các nhà khoa học đã quan sát và ghi lại hành vi của ba loài rắn gồm Pseudorabdion saravacense, Pseudorabdion collaris và Pseudorabdion longiceps.

Kết quả cho thấy những con rắn thuộc chi Pseudorabdion có thể di chuyển bằng cách lộn vòng với tốc độ nhanh hơn khoảng 4 lần so với khi trườn thông thường.

Theo nhà nghiên cứu Yosuke Kojima, khả năng lộn vòng giúp chúng nhanh chóng thoát khỏi những tình huống nguy hiểm.

Điểm khiến các nhà khoa học ngạc nhiên nhất không chỉ là tốc độ, mà còn là cách những con rắn giữ thăng bằng trong lúc lộn vòng.

Thông thường, khi một con vật liên tục xoay tròn cơ thể với tốc độ cao, phần đầu cũng dễ bị xoay theo, khiến nó khó quan sát xung quanh và kiểm soát hướng di chuyển. Tuy nhiên, rắn Pseudorabdion lại có cách xử lý rất khéo léo. Trong khi phần thân phía sau liên tục cuộn và xoay, chúng vẫn giữ đầu ở vị trí tương đối ổn định, thường nâng cao khỏi mặt đất và hướng về phía trước.

Nhờ đó, những con rắn có thể duy trì hướng di chuyển ngay cả khi đang lộn vòng với tốc độ cao.

Pseudorabdion saravacense là một trong ba loài rắn nhỏ thuộc chi Pseudorabdion được xác nhận có khả năng lộn vòng để di chuyển. Ảnh: Yosuke Kojima.

Trong các thí nghiệm, nhóm nghiên cứu còn phát hiện những con rắn có thể lộn vòng theo đường tương đối thẳng, ngay cả trên một đường chạy chỉ rộng khoảng 20 cm.

Sau khi kết thúc những cú lộn vòng, chúng thường nhanh chóng chui xuống bên dưới các vật thể gần đó để ẩn nấp. Điều này cho thấy chúng vẫn có khả năng nhận biết môi trường xung quanh trong lúc di chuyển.

Thực tế, rắn không phải là loài động vật duy nhất có thể lăn hoặc lộn vòng để thoát khỏi nguy hiểm. Một số loài nhện sa mạc và sâu bướm cũng được ghi nhận có hành vi tương tự.

Tuy nhiên, khả năng kiểm soát chuyển động của rắn Pseudorabdion được đánh giá là đặc biệt ấn tượng, bởi chúng có thể giữ đầu tương đối ổn định trong khi phần lớn cơ thể liên tục xoay.

Các nhà khoa học cho rằng những cú lộn vòng bất ngờ có thể khiến kẻ săn mồi giật mình hoặc mất phương hướng, đồng thời giúp rắn nhanh chóng thoát khỏi tầm truy đuổi.

Một giả thuyết khác được đưa ra trong nghiên cứu năm 2023 cho rằng cách di chuyển này có thể khiến dấu mùi mà rắn để lại trên mặt đất trở nên đứt quãng.