Loại thảo dược tốt như thuốc bổ, người Việt trồng đầy vườn

Ngải cứu là một trong những loại rau mọc dại đáng thu hoạch nhất vào mùa xuân. Nó có thể được tìm thấy ở khắp mọi nơi trong vùng nông thôn và ven đường. Vào thời điểm này, lá ngải cứu non, mọng nước và thơm. Nó có nhiều công dụng, và toàn bộ cây đều là kho báu.

Lợi ích của ngải cứu

Ngải cứu, tên tiếng Anh là Artemisia argyi thuộc họ cúc (Asteraceae), toàn cây đều có thể dùng làm thuốc. Từ hàng nghìn năm trước, người Trung Quốc đã bắt đầu sử dụng ngải cứu trong ăn uống. Đây là một vị thuốc Đông y, được mệnh danh là "thảo dược chữa bệnh".

Giúp trừ ẩm, làm ấm cơ thể và hỗ trợ tiêu hóa

Theo The Paper, Y học Cổ truyền Trung quốc cho rằng ngải cứu có vị đắng, tính ấm, đi vào kinh tỳ và can, giúp tán hàn, trừ thấp và làm ấm cơ thể. Trong thời điểm giao mùa, khi độ ẩm không khí tăng cao, cơ thể con người dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, chán ăn và tiêu hóa kém.

Vì vậy, việc bổ sung ngải cứu trong bữa ăn có thể giúp cải thiện chức năng tỳ vị, kích thích tiêu hóa và giảm cảm giác uể oải. Đây cũng là lý do dân gian thường dùng ngải cứu như một cách "đuổi ẩm" tự nhiên, phù hợp với quy luật dưỡng sinh "xuân hạ dưỡng dương".

Kháng viêm, giảm đau và điều hòa khí huyết

Ngải cứu chứa nhiều hoạt chất sinh học như flavonoid, tinh dầu và polyphenol, có tác dụng kháng viêm và giảm đau nhất định. Trong Y học Cổ truyền Trung Quốc, loại cây này thường được dùng để giảm đau bụng kinh, đau do lạnh hoặc phong thấp, đồng thời hỗ trợ lưu thông khí huyết.

Ngải cứu còn là nguyên liệu chính trong liệu pháp cứu ngải - phương pháp trị liệu giúp kích thích huyệt vị, cải thiện tuần hoàn và giảm đau.

Tăng cường miễn dịch, hỗ trợ hô hấp và chống oxy hóa

Ngoài tác dụng trong Đông y, ngải cứu có khả năng hỗ trợ hệ miễn dịch, giúp cơ thể chống lại vi khuẩn và virus. Một số nghiên cứu còn ghi nhận tác dụng hỗ trợ hô hấp như giảm ho, làm ấm phổi và cải thiện các triệu chứng cảm lạnh.

Bên cạnh đó, các hợp chất chống oxy hóa trong ngải cứu còn góp phần bảo vệ tế bào, làm chậm quá trình lão hóa, giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với sự thay đổi của thời tiết.

Ngải cứu là loại cây quen thuộc mọc đầy trong vườn nhà ở Việt Nam. Ảnh: Shutterstock.

Ai không nên ăn ngải cứu?

Theo Tencent News, dù có nhiều lợi ích, ngải cứu lại không phù hợp với những người có cơ địa nhiệt hoặc âm hư. Với đặc tính ấm, nếu sử dụng nhiều có thể khiến cơ thể bị khô nóng, gây ra các biểu hiện như nổi mụn, táo bón, mất ngủ hoặc bốc hỏa. Nhóm người này nếu dùng ngải cứu thường xuyên có thể khiến tình trạng "nóng trong" trở nên trầm trọng hơn, gây phản tác dụng đối với sức khỏe.

Ngoài ra, phụ nữ mang thai, đặc biệt trong 3 tháng đầu, được khuyến cáo không nên ăn ngải cứu vì một số hoạt chất trong cây có thể kích thích tử cung khi ăn nhiều.

Những người dị ứng với thực vật họ cúc cũng cần thận trọng vì có nguy cơ xuất hiện phản ứng như ngứa, nổi mề đay. Bên cạnh đó, người mắc bệnh gan hoặc đang dùng thuốc điều trị dài ngày cũng nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng, do ngải cứu có thể gây tương tác thuốc hoặc làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho cơ thể.

Một số lưu ý khác khi ăn ngải cứu:

Nên ăn với lượng vừa phải: Ăn quá nhiều ngải cứu có thể gây rối loạn tiêu hóa, khô nóng trong người và ảnh hưởng đến cân bằng âm dương của cơ thể.
Không ăn khi bị sốt: Do có tính ấm, ngải cứu không phù hợp trong những trường hợp cơ thể đang bị sốt cao, viêm cấp tính hoặc nhiễm trùng nặng.

Trứng và ngải cứu là sự kết hợp vừa ngon miệng vừa tốt cho sức khỏe. Ảnh: 10000 Recipe.

Một số món ăn gợi ý với ngải cứu

Dưới đây là một số món ăn gợi ý khi chế biến ngải cứu. Tất cả đều được làm bằng cách kết hợp ngải cứu với các nguyên liệu khác, không chỉ có hương vị thơm ngon mà còn có giá trị dinh dưỡng cao.

Gà hầm ngải cứu

Ngải cứu có thể được dùng để nấu canh với gà mái già. Hầm gà mái già và lá ngải cứu đã rửa sạch, thêm muối và bột ngọt cho vừa ăn. Canh gà mái già và ngải cứu có tác dụng bồi bổ cơ thể, rất tốt cho người thể trạng yếu và bị lạnh dạ dày. Món ăn này có giá trị dinh dưỡng cao.

Trứng ngải cứu

Rửa sạch và thái nhỏ lá ngải cứu, cho vào trứng và trộn đều. Thêm muối vừa ăn, đun nóng dầu trong chảo, rồi chiên đến khi chín. Món này có thể dùng kèm với cơm, rất ngon miệng và thanh mát.

Bánh bao nhân ngải cứu

Rửa sạch thịt lợn và ngải cứu, băm nhỏ, thêm muối và gia vị vừa đủ trộn đều để làm nhân. Gói nhân vào vỏ bánh bao, hấp trong 15 phút sau khi nước sôi. Bánh bao nhân thịt lợn và ngải cứu có mùi thơm đặc trưng, giúp hỗ trợ tiêu hóa và giảm nhiệt trong cơ thể.