Loại trái cây màu tím có thể giúp huyết áp khỏe mạnh
Việt quất là một trong những loại trái cây có thể bổ sung vào chế độ ăn hướng đến sức khỏe tim mạch và huyết áp.
Việt quất giàu anthocyanin, chất chống oxy hóa thuộc nhóm flavonoid, cùng chất xơ và nhiều hợp chất thực vật có lợi cho mạch máu. Một số nghiên cứu cho thấy tiêu thụ việt quất thường xuyên có thể cải thiện chức năng mạch máu và trong một số trường hợp hỗ trợ giảm huyết áp. Tuy nhiên, kết quả giữa các nghiên cứu chưa hoàn toàn thống nhất và việt quất không thể thay thế thuốc điều trị tăng huyết áp.
Việt quất có thể hỗ trợ sức khỏe mạch máu
Một trong những lợi ích được nghiên cứu nhiều của việt quất là tác động đến chức năng nội mô, tức khả năng hoạt động bình thường của lớp tế bào lót bên trong mạch máu.
Trong một thử nghiệm ngẫu nhiên, mù đôi, có đối chứng ở 44 người trưởng thành mắc hội chứng chuyển hóa, những người sử dụng việt quất trong 6 tuần có chức năng nội mô được cải thiện so với nhóm đối chứng. Tuy vậy, nghiên cứu không ghi nhận sự khác biệt về huyết áp giữa hai nhóm.
Một nghiên cứu kéo dài 6 tháng trên 115 người mắc hội chứng chuyển hóa cũng cho thấy sử dụng khoảng 1 cốc việt quất mỗi ngày giúp cải thiện chức năng nội mô và một số chỉ dấu liên quan đến độ cứng động mạch nhưng huyết áp không thay đổi đáng kể sau thời gian can thiệp.
Điều này cho thấy lợi ích của việt quất đối với sức khỏe tim mạch có thể liên quan đến việc hỗ trợ chức năng mạch máu, chứ không nhất thiết biểu hiện bằng sự giảm huyết áp ở tất cả mọi người.
Một số nghiên cứu ghi nhận huyết áp giảm
Việt quất là một trong những loại trái cây có thể bổ sung vào chế độ ăn hướng đến sức khỏe tim mạch và huyết áp. Ảnh minh họa AI
Kết quả tích cực hơn được ghi nhận trong một nghiên cứu ở 61 người lớn tuổi khỏe mạnh từ 65 đến 80 tuổi. Những người tham gia sử dụng 26 g bột việt quất dại đông khô mỗi ngày trong 12 tuần, tương đương khoảng 178 g việt quất dại tươi.
Sau 12 tuần, nhóm sử dụng việt quất dại có chức năng nội mô được cải thiện và huyết áp tâm thu trung bình trong 24 giờ giảm khoảng 3,6 mmHg so với nhóm giả dược.
Kết quả này cho thấy việt quất dại có tiềm năng hỗ trợ sức khỏe mạch máu và huyết áp. Tuy nhiên, nghiên cứu được thực hiện trên một nhóm đối tượng tương đối cụ thể, vì vậy chưa thể khẳng định mức giảm tương tự sẽ xảy ra ở tất cả mọi người.
Anthocyanin có thể giúp mạch máu thư giãn
Màu xanh tím đặc trưng của việt quất đến từ anthocyanin, một nhóm flavonoid có đặc tính chống oxy hóa.
Các hợp chất này và những chất chuyển hóa của chúng được cho là có thể tác động đến chức năng nội mô, trong đó có khả năng hỗ trợ hoạt động của nitric oxide. Nitric oxide giúp các mạch máu thư giãn và giãn ra, từ đó hỗ trợ lưu thông máu.
Nghiên cứu ở người cho thấy việc bổ sung việt quất dại giàu polyphenol có thể cải thiện chức năng nội mô. Đây là một trong những cơ chế có thể giải thích lợi ích của việt quất đối với sức khỏe mạch máu.
Một tổng quan hệ thống và phân tích tổng hợp các nghiên cứu can thiệp cũng cho thấy tiêu thụ việt quất có thể cải thiện một số chỉ số về chức năng nội mô và huyết áp, dù mức độ tác động còn khiêm tốn và không phải kết quả nào cũng nhất quán.
Việt quất cũng giàu chất xơ
Ngoài anthocyanin, việt quất cung cấp chất xơ. Một cốc việt quất có khoảng 4 g chất xơ, góp phần hỗ trợ sức khỏe đường ruột và chế độ ăn tốt cho tim mạch.
Chất xơ là một thành phần quan trọng trong chế độ ăn DASH, mô hình ăn uống thường được khuyến nghị cho người muốn kiểm soát huyết áp. Chế độ này nhấn mạnh rau, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt và những thực phẩm giàu chất xơ.
Vì vậy, lợi ích của việt quất đối với sức khỏe tim mạch không chỉ đến từ anthocyanin mà còn từ việc bổ sung chất xơ và thay thế những món ăn vặt chứa nhiều đường hoặc chất béo bão hòa.
Việt quất dại có nhiều anthocyanin hơn?
Việt quất dại thường có hàm lượng anthocyanin cao hơn một số giống việt quất trồng. Nghiên cứu trên người lớn tuổi sử dụng 26 g bột việt quất dại đông khô mỗi ngày trong 12 tuần đã ghi nhận cải thiện chức năng nội mô và giảm huyết áp tâm thu.
Điều này không có nghĩa việt quất trồng không tốt. Cả việt quất tươi và đông lạnh đều có thể là lựa chọn thuận tiện để bổ sung trái cây vào chế độ ăn. Hiện cũng chưa có bằng chứng cho thấy mọi người cần ăn đúng một lượng việt quất dại nhất định mỗi ngày để kiểm soát huyết áp.
Cách thêm việt quất vào chế độ ăn
Có thể ăn việt quất tươi hoặc đông lạnh theo nhiều cách:
Thêm vào cháo yến mạch hoặc sữa chua.
Cho việt quất vào sinh tố.
Trộn với các loại hạt để làm món ăn nhẹ.
Thêm vào salad rau xanh.
Ăn cùng sữa chua hoặc các thực phẩm giàu protein.
Nếu sử dụng việt quất khô, nên kiểm tra nhãn sản phẩm vì một số loại có thể chứa nhiều đường bổ sung. Ăn nguyên quả cũng giúp tận dụng lượng chất xơ tự nhiên.
Ngoài việt quất, các loại quả mọng khác như mâm xôi đen, mâm xôi đỏ, anh đào và dâu tây cũng cung cấp anthocyanin và nhiều hợp chất thực vật có lợi cho sức khỏe tim mạch.
Việt quất là một lựa chọn phù hợp trong chế độ ăn hướng đến huyết áp và sức khỏe tim mạch nhờ cung cấp anthocyanin, chất xơ và nhiều hợp chất thực vật.
Một số nghiên cứu cho thấy việt quất có thể cải thiện chức năng mạch máu, trong khi nghiên cứu ở người lớn tuổi cho thấy việt quất dại có thể giúp giảm nhẹ huyết áp tâm thu. Tuy nhiên, các nghiên cứu khác lại không ghi nhận tác động đáng kể lên huyết áp. Vì vậy, nên xem việt quất là một phần của chế độ ăn lành mạnh, không phải thực phẩm có tác dụng điều trị tăng huyết áp.
Người bị tăng huyết áp cần duy trì chế độ ăn phù hợp, vận động thường xuyên, theo dõi huyết áp và sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.