Loài vật quý hiếm bậc nhất thế giới, tuyệt tích gần 90 năm bất ngờ 'tái xuất' bởi một chú chó

Loài vật quý hiếm này được đặt theo tên của nhà động vật học người Anh William Edward de Winton và không có bộ lông màu vàng như tên gọi, mà do tiết ra một chất nhờn giúp nó dễ dàng chui xuyên qua cát.

Các nhà nghiên cứu cũng không thể ngờ lại có thể nhìn thấy loài động vật này xuất hiện giữa những cồn cát ở Nam Phi. Ảnh minh họa.

Xuất hiện lần cuối vào năm 1937, chuột chũi vàng De Winton (Cryptochloris wintoni)- loài động vật đặc hữu của Nam Phi bất ngờ được ghi nhận trở lại sau gần 90 năm “biến mất”. Ngay cả các nhà nghiên cứu cũng không khỏi ngạc nhiên khi phát hiện loài vật này xuất hiện giữa những cồn cát ở Nam Phi.

Tên gọi “vàng” của chuột chũi vàng De Winton không bắt nguồn từ màu lông, mà do loài này tiết ra một lớp chất nhờn đặc biệt bao phủ cơ thể, giúp giảm ma sát và dễ dàng di chuyển xuyên qua cát.

Nhờ đặc điểm này, chúng không cần đào đường hầm dưới lòng đất như các loài chuột chũi thông thường, khiến việc phát hiện chuột chũi vàng De Winton trở nên vô cùng khó khăn.

Điểm nổi bật ở loài vật quý hiếm nhất thế giới này là chúng gần như không có thị lực. Mắt không thấy nhưng chuột chũi vàng De Winton có thính giác cực kỳ nhạy bén, có thể cảm nhận được các chuyển động trên mặt đất.

Do bản chất khó nắm bắt và hành vi đào hang không theo quy tắc, loài động vật này đã được xếp vào danh sách "những loài mong muốn được tìm thấy nhất" trong danh sách các loài đã biến mất do nhóm bảo tồn toàn cầu Re:wild biên soạn.

Chũi vàng De Winton thường sống ở vùng đất cây bụi khô cận nhiệt đới, bờ biển cát và thảm thực vật cây bụi kiểu Địa Trung Hải. Tuy nhiên, chúng đã bị đe dọa bởi sự phá hủy môi trường sống và rơi vào tình trạng "nguy cấp nghiêm trọng".

Dù biết mất cách đây gần 90 năm và đã có nhiều cuộc tìm kiếm kéo dài nhiều năm gần như vô vọng.

Một nhóm các nhà bảo tồn đã phát hiện lại một loài chuột chũi vàng chưa từng được nhìn thấy trong gần 90 năm. Các nhà khoa học đã theo dõi nó đến nơi ở của nó ở cồn cát ở Nam Phi bằng cách sử dụng DNA môi trường (eDNA) và chó đánh hơi.

Đặc biệt, quỹ bảo tồn động vật hoang dã nguy cấp (EWT) đã nhờ đến sự giúp sức của một chú chó giống border collie có tên Jessie.

Jessie đã được huấn luyện đặc biệt để có thể đánh hơi được loài chuột chũi vàng De Winton. Cuối cùng, đến tháng 11/2023, đoàn nghiên cứu cuối cùng đã tìm thấy chuột chũi vàng De Winton ở thị trấn ven biển Port Nolloth ở phía tây bắc Nam Phi.

Đội tìm kiếm cho biết, mỗi lần chú chó Jessie dừng lại, họ lại thu thập một mẫu đất ở đó mang đi thử nghiệm DNA môi trường (eDNA). Qua đó có thể phát hiện DNA từ các tế bào da, nước tiểu, phân và chất nhầy, mà các con chuột chũi vàng De Winton tiết ra khi chúng di chuyển qua các cồn cát. Sử dụng kỹ thuật này, nhóm đã tìm kiếm tới 18km cồn cát trong một ngày. Sau khi thu thập tổng cộng 100 mẫu cát, cuối cùng họ đã tìm thấy hai con chuột chũi vàng De Winton.

Mặc dù đã tìm thấy loài vật quý hiếm bậc nhất hành tinh, tuy nhiên chúng có thể sẽ sớm biến mất một lần nữa khi các hoạt động khai thác kim cương phù sa quy mô lớn và việc lấn chiếm khu dân cư phát triển trên môi trường sống của chúng tiếp tục đe dọa quần thể.

Trúc Chi (t/h)