Loạt chính sách kinh tế mới đồng loạt có hiệu lực từ tháng 3

Tháng 3/2026, nhiều chính sách kinh tế mới chính thức có hiệu lực, tác động trực tiếp tới doanh nghiệp và người dân

Siết quản lý đăng ký thuế và hóa đơn điện tử

Một trong những điểm đáng chú ý là việc tăng cường xử phạt đối với các vi phạm liên quan đến đăng ký thuế và sử dụng hóa đơn. Theo Nghị định 310 sửa đổi quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn, hành vi không thông báo hoặc thông báo chậm thay đổi thông tin đăng ký thuế có thể bị phạt từ 1 đến 7 triệu đồng.

Các vi phạm phổ biến gồm không cập nhật địa chỉ kinh doanh, thay đổi ngành nghề, thay đổi thông tin chủ hộ hoặc người đại diện mà không thông báo với cơ quan thuế. Đáng lưu ý, mức xử phạt vẫn được áp dụng ngay cả khi việc thay đổi này không làm phát sinh thêm nghĩa vụ thuế.

Cơ quan chức năng cũng nhấn mạnh sự khác biệt giữa hành vi “chậm cập nhật” và “không cập nhật”. Trường hợp không thực hiện thông báo trong thời gian dài hoặc chỉ bổ sung khi bị kiểm tra có thể bị xem là vi phạm nghiêm trọng hơn.

Cùng với đó, hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử không hợp lệ có thể bị phạt từ 6 đến 18 triệu đồng. Những trường hợp thường gặp là phát hành hóa đơn khi chưa đăng ký, chưa được cơ quan thuế chấp thuận hoặc sử dụng sai loại hóa đơn đã đăng ký.

Theo đánh giá của giới chuyên gia, việc siết chặt quản lý hóa đơn điện tử nhằm tăng tính minh bạch, hạn chế gian lận thuế và thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động kinh doanh.

Doanh nghiệp phục hồi được tạm dừng đóng bảo hiểm xã hội

Một điểm mới quan trọng có hiệu lực từ ngày 1/3/2026 là quy định trong Luật Phục hồi, phá sản 2025 cho phép doanh nghiệp đang thực hiện thủ tục phục hồi được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Theo quy định, kể từ thời điểm tòa án thụ lý đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi, doanh nghiệp hoặc hợp tác xã có thể tạm dừng đóng bảo hiểm xã hội trong thời gian tối đa 12 tháng. Quy định này được xem là cơ chế hỗ trợ tài chính cần thiết, giúp doanh nghiệp giảm áp lực dòng tiền trong giai đoạn tái cơ cấu.

Song song với đó, luật cũng quy định chi tiết nội dung quyết định tuyên bố phá sản, bao gồm việc chấm dứt hoạt động doanh nghiệp, đình chỉ giao dịch, xử lý tài sản bảo đảm, giải quyết quyền lợi người lao động và phân chia tài sản theo thứ tự luật định. Việc chuẩn hóa quy trình này nhằm nâng cao tính minh bạch và bảo vệ các bên liên quan.

Hoàn thiện cơ chế ưu đãi đầu tư

Từ tháng 3/2026, Luật Đầu tư 2025 chính thức có hiệu lực, đưa ra khung chính sách ưu đãi đầu tư rõ ràng hơn nhằm tăng sức hấp dẫn của môi trường kinh doanh Việt Nam.

Các hình thức ưu đãi bao gồm áp dụng mức thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn thông thường, miễn hoặc giảm thuế theo thời hạn dự án, miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa tạo tài sản cố định và nguyên liệu sản xuất. Ngoài ra, nhà đầu tư còn được hưởng ưu đãi về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và cơ chế khấu hao nhanh nhằm giảm chi phí đầu tư ban đầu.

Giới chuyên gia cho rằng việc chuẩn hóa các hình thức ưu đãi sẽ giúp Việt Nam cạnh tranh hiệu quả hơn trong thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao, đặc biệt trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục tái cấu trúc.

Điều chỉnh hạn ngạch nhập khẩu một số mặt hàng

Trong lĩnh vực thương mại, Bộ Công Thương ban hành các thông tư quy định hạn ngạch thuế quan nhập khẩu cho năm 2026 đối với một số mặt hàng quan trọng.

Cụ thể, từ ngày 15/3 đến hết 31/12/2026, hạn ngạch nhập khẩu thuốc lá nguyên liệu được ấn định ở mức 79.199 tấn, phân bổ cho các doanh nghiệp có giấy phép sản xuất hoặc chế biến nguyên liệu thuốc lá.

Đối với mặt hàng nông sản, hạn ngạch nhập khẩu trứng gia cầm năm 2026 là 75.809 tá, bao gồm trứng gà, vịt, ngan và các loại trứng khác. Trong khi đó, hạn ngạch nhập khẩu muối được ấn định ở mức 97.020 tấn.

Các chính sách hạn ngạch nhằm cân đối cung cầu trong nước, bảo vệ sản xuất nội địa đồng thời bảo đảm nguồn nguyên liệu phục vụ chế biến.

Tăng mạnh chế tài trong hoạt động giao thông và cho thuê phương tiện

Nghị định 336 về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động đường bộ cũng bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/3, với nhiều mức xử phạt cao hơn trước.

Đáng chú ý, cá nhân cho thuê xe tự lái không ký hợp đồng có thể bị phạt từ 8 đến 10 triệu đồng, còn tổ chức vi phạm bị phạt tới 20 triệu đồng. Trường hợp cho thuê xe khi người thuê không có giấy phép lái xe hợp lệ, mức phạt có thể lên tới 60 triệu đồng đối với tổ chức.

Ngoài ra, các vi phạm liên quan đến quản lý, khai thác và bảo vệ kết cấu hạ tầng đường bộ có thể bị xử phạt tối đa tới 150 triệu đồng, cho thấy xu hướng tăng cường kỷ luật trong hoạt động giao thông và kinh doanh vận tải.

Điều chỉnh lương cơ sở và chính sách an sinh

Một nội dung nhận được sự quan tâm lớn là việc điều chỉnh lương cơ sở và các chế độ an sinh xã hội trong tháng 3/2026 theo Nghị quyết của Quốc hội và chỉ đạo của Chính phủ.

Theo kế hoạch, Bộ Nội vụ sẽ chủ trì điều chỉnh mức lương cơ sở, đồng thời điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp người có công và trợ cấp xã hội. Chính sách này nhằm tiếp tục cải thiện đời sống người hưởng lương và các nhóm yếu thế, góp phần kích thích tiêu dùng và ổn định kinh tế vĩ mô.

Phan Hà