[Loạt Megastory] Đảng viên thế hệ Z (Kỳ 1)
Lớn lên trong thời đại internet, mạng xã hội và toàn cầu hóa, thế hệ Z (những người sinh trong giai đoạn từ năm 1995-2012) có nhiều cơ hội tiếp cận thông tin, mở rộng tri thức, phát triển bản thân và khẳng định giá trị của mình. Trong dòng chảy ấy, nhiều bạn trẻ lựa chọn phấn đấu đứng vào hàng ngũ của Đảng như một cách khẳng định lý tưởng sống, trách nhiệm công dân và khát vọng cống hiến cho đất nước.
Sự trưởng thành của lớp đảng viên trẻ này không chỉ bảo đảm tính kế thừa, liên tục của Đảng mà còn tạo thêm sinh lực để tổ chức Đảng thích ứng với những yêu cầu mới của thời đại số, tiếp tục giữ vững vai trò lãnh đạo đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới.
Đất nước đã và đang có một thế hệ kế thừa đặc biệt: đảng viên thế hệ Z.
Trước ngưỡng cửa tuổi mười tám, đôi mươi - cột mốc đánh dấu sự trưởng thành - thế hệ Z ngày nay đang sống và phát triển trong không gian mở rộng lớn của kỷ nguyên số.
Trước sự bùng nổ của thông tin đa chiều, sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo (AI) và vô số xu hướng giải trí hấp dẫn, quyết định phấn đấu trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường khẳng định bản lĩnh, lý tưởng cao đẹp của tuổi trẻ.
Trong bối cảnh xã hội hiện đại, một câu hỏi được đặt ra là liệu ngọn lửa lý tưởng của thế hệ trẻ hôm nay có đang phai nhạt giữa những thuật toán số hóa nhanh nhạy, hay bị khỏa lấp bởi những trào lưu nhất thời trên không gian mạng? Lý tưởng của thế hệ Z ngày nay khác gì - liệu có còn nguyên vẹn quan điểm như thế hệ cha ông đã từng “xếp bút nghiên” lên đường theo tiếng gọi non sông?
Câu trả lời có thể tìm thấy ở một lớp trẻ đang lớn lên cùng công nghệ, nhưng không để công nghệ định hình lý tưởng sống. Họ năng động, cởi mở trước những giá trị mới nhưng vẫn trân trọng những giá trị đã được hun đúc qua các thế hệ. Với họ, lý tưởng không chỉ nằm trong những bài học lịch sử hay những lời hiệu triệu, mà được thể hiện bằng lựa chọn, trách nhiệm và kết quả học tập, rèn luyện và cống hiến cho cộng đồng.
Tiếp nối truyền thống cách mạng của gia đình, chị Nguyễn Phùng Kim Khánh (phường Trấn Biên, thành phố Đồng Nai) đã yêu sắc áo xanh và các phong trào đoàn, hội, đội từ những năm tháng học sinh. Để rồi khi bước chân vào giảng đường Trường đại học Lạc Hồng, qua những trải nghiệm thực tiễn và sự trưởng thành trong nhận thức, cô sinh viên ngành Quản trị kinh doanh đã chủ động định hình lý tưởng cho hành trình tuổi trẻ: phấn đấu đứng vào hàng ngũ của Đảng ngay từ năm nhất đại học. Thành quả của nỗ lực ấy là lời thề dưới Đảng kỳ ở tuổi 19. Đến nay, khi đã tốt nghiệp và bước chân vào môi trường làm việc thực tế, hành trang ấy vẫn còn nguyên giá trị.
Với Kim Khánh, chiếc huy hiệu Đảng đính trên ngực áo chưa bao giờ là một "tấm danh hiệu" để trưng diện, hình thức. Đó là sự kỷ luật, tự giác, cam kết trách nhiệm và lời nhắc nhở thường trực về lý tưởng sống. Lý tưởng của thế hệ Z không bắt đầu từ những khẩu hiệu, mà đong đếm bằng những xúc cảm chân thật, sâu lắng nhất khi chạm vào thực tiễn đời sống. “Ý nghĩa của việc trở thành đảng viên bắt nguồn từ lòng biết ơn vô hạn đối với các thế hệ đi trước, niềm tự hào dân tộc trong nhịp đập con tim hay sự thấu cảm trước những số phận khó khăn trong xã hội. Việc đứng vào hàng ngũ của Đảng, vì thế, chính là hành động định vị giá trị bản thân của người trẻ: Sống có mục tiêu, có kỷ luật và đặt lợi ích của cộng đồng song hành cùng sự phát triển cá nhân” - chị Kim Khánh chia sẻ.
Một trong những nét đặc sắc và mới mẻ của đảng viên thế hệ Z chính là sự dung hòa giữa bản lĩnh chính trị kiên định và năng lực làm chủ công nghệ tiên tiến. Nếu các thế hệ đi trước khẳng định bản lĩnh qua những lý tưởng cao đẹp, thử thách gian lao trong bom đạn chiến tranh, thì đảng viên tuổi 18 hôm nay khẳng định vai trò tiên phong trên "mặt trận số" - nơi họ vừa có thể thuộc lòng Điều lệ Đảng, vừa sử dụng nhuần nhuyễn trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ số.
Chia sẻ về hành trình của mình, chị Nguyễn Phùng Kim Khánh cho rằng, đảng viên thế hệ Z thời đại 4.0 muốn đóng góp thực chất cho quê hương và đất nước thì nhiệt huyết thôi chưa đủ, mà cần phải kiên trì trau dồi chuyên môn, ngoại ngữ và công nghệ.
Không chỉ là nơi truyền trao tri thức, những mái trường THPT trên địa bàn thành phố Đồng Nai đang trở thành chiếc nôi ươm mầm lý tưởng cách mạng, nơi phát hiện, bồi dưỡng và chắp cánh cho những học sinh ưu tú sớm đứng vào hàng ngũ của Đảng.
Từ thực tiễn bồi dưỡng những “hạt giống đỏ” dưới mái trường phổ thông, ông Nguyễn Quang Thái, Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng Trường TH-THCS-THPT Đinh Tiên Hoàng (phường Tam Hiệp, thành phố Đồng Nai) - ngôi trường trong năm học vừa qua có đến 18 “hạt giống đỏ” được ươm mầm chia sẻ: “Lý tưởng của thế hệ Z ngày nay có những nét rất mới. Các em thực tế hơn và gắn liền với hành động cụ thể. Thế hệ Z thể hiện lý tưởng qua các mục tiêu rõ ràng như học giỏi, đổi mới sáng tạo, làm chủ công nghệ và tình nguyện vì cộng đồng. Nhận thức của các em đến từ góc nhìn đa chiều, tư duy phản biện và khả năng khai thác thông tin nhanh trên nền tảng số”.
Trong năm học 2025-2026, công tác phát triển Đảng trong học sinh của Trường THPT Nguyễn Trãi (phường Long Bình, thành phố Đồng Nai) đạt kết quả rất đáng ghi nhận với 9 học sinh được kết nạp Đảng, đạt 150% chỉ tiêu được giao. Đây là kết quả của sự quan tâm, định hướng của cấp ủy, sự phối hợp của nhà trường và Đoàn trường trong việc phát hiện, bồi dưỡng đoàn viên ưu tú.
Đặc biệt, với đặc thù hơn 90% học sinh là người có đạo, kết quả này càng cho thấy khi được giáo dục, rèn luyện và tạo môi trường cống hiến phù hợp, học sinh hoàn toàn có thể trở thành những quần chúng ưu tú, có lý tưởng, bản lĩnh và khát vọng cống hiến cho đất nước.
Theo anh Nguyễn Minh Quân, Chi ủy viên, Bí thư Đoàn Trường THPT Nguyễn Trãi, thực tế một bộ phận học sinh còn chú trọng thành tích cá nhân, mạng xã hội và lợi ích trước mắt, trong khi nhận thức về lý tưởng, trách nhiệm với tập thể và động lực phấn đấu vào Đảng chưa thật sự sâu sắc. Vì vậy, Đoàn trường xác định tạo nguồn phải bắt đầu từ giáo dục lý tưởng và rèn luyện qua thực tiễn. Thông qua các phong trào Đoàn, hoạt động tình nguyện, trách nhiệm với cộng đồng, Đoàn trường phát hiện và bồi dưỡng những đoàn viên ưu tú có bản lĩnh, trách nhiệm, tinh thần cống hiến.
Không chạy theo số lượng, mà chú trọng chất lượng, phát hiện và bồi dưỡng từng “hạt giống đỏ” là giải pháp để có thêm những đảng viên trẻ vừa hồng vừa chuyên. “Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh, việc bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho học sinh càng quan trọng và cần được thực hiện bằng những cách gần gũi, thiết thực, phù hợp với thế hệ trẻ. Với học sinh có đạo, chúng tôi xác định tôn trọng niềm tin tôn giáo, đồng thời giáo dục các em về lòng yêu nước, trách nhiệm với cộng đồng và khát vọng cống hiến. Tạo môi trường để học sinh được tham gia các phong trào tình nguyện, hoạt động vì cộng đồng, giáo dục truyền thống và công tác Đoàn; qua đó các em được rèn luyện, thể hiện trách nhiệm và bản lĩnh của mình. Đồng thời, Đoàn trường phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, cấp ủy và nhà trường theo dõi quá trình phấn đấu, kịp thời phát hiện và bồi dưỡng những nhân tố tích cực” - anh Nguyễn Minh Quân nhấn mạnh.
Không dừng lại ở đó, sự đồng hành của gia đình, những đảng viên đi trước cũng là chỗ dựa vững chắc cho các đảng viên trẻ, quần chúng ưu tú thuộc thế hệ Z. Theo đó, giáo dục lý tưởng cho học sinh không thể áp đặt một chiều mà phải là quá trình "thẩm thấu".
Tại Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh (phường Tam Hiệp, thành phố Đồng Nai), công tác phát hiện và bồi dưỡng đoàn viên ưu tú được xác định là một quá trình lâu dài, không phải bắt đầu khi học sinh đủ điều kiện về độ tuổi để xem xét kết nạp Đảng. Ngay từ các chi đoàn, Đoàn trường chú trọng phát hiện những học sinh có kết quả học tập, rèn luyện tốt, có tinh thần trách nhiệm, ý thức tập thể và đặc biệt là có động cơ phấn đấu.
Theo anh Vũ Thanh Bình, Bí thư Đoàn Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh, học sinh cần hiểu mình phấn đấu để làm gì, nhận thức được trách nhiệm của người đảng viên chứ không xem việc được kết nạp Đảng như một danh hiệu hay một “điểm cộng” cho hồ sơ cá nhân.
Nhiều năm tham gia công tác tạo nguồn quần chúng ưu tú là học sinh, anh Bình chia sẻ: “Việc tạo nguồn được thực hiện thông qua nhiều môi trường khác nhau: hoạt động của chi đoàn, phong trào tình nguyện, các chương trình giáo dục truyền thống, hoạt động học thuật, văn hóa - văn nghệ, thể dục - thể thao, các câu lạc bộ và những nhiệm vụ chung của nhà trường…
Hiện tại, Đoàn trường có các câu lạc bộ giúp học sinh thỏa sức tham gia các hoạt động tập thể. Hơn nữa, là một trong những trường chuyên trọng điểm của thành phố, việc được tham gia các cuộc thi học thuật lớn của khu vực và quốc gia cũng là tiền đề quan trọng để học sinh có được kết quả cao trong học tập và các hoạt động phong trào. Nói cách khác, chúng tôi chủ trương kiến tạo một môi trường thuận lợi nhất cho các em phát triển năng lực, phẩm chất và đạo đức cá nhân”.
Thực tế, lý tưởng tuổi trẻ không nằm ở những khẩu hiệu lớn lao, mà được bồi đắp và chứng minh qua những việc làm cụ thể mỗi ngày. Với học sinh, sinh viên đang phấn đấu vào Đảng, đó là hành trình của sự tự giác trong học tập, nghiêm túc trong rèn luyện, trách nhiệm với tập thể và sẵn sàng dấn thân vì cộng đồng.
Mỗi kết quả đạt được, mỗi việc tốt được thực hiện, mỗi lần vượt qua giới hạn của chính mình đều là một bước trên hành trình biến lý tưởng thành hành động. Với nhiều bạn trẻ, phấn đấu vào Đảng vì thế không phải là một đích đến để khẳng định bản thân, mà là động lực để tự rèn luyện, sống có trách nhiệm hơn và chuẩn bị hành trang để cống hiến nhiều hơn cho quê hương, đất nước.
Minh chứng sinh động cho tinh thần ấy là hành trình phấn đấu của Huỳnh Phúc Thịnh, cựu học sinh lớp 12A7 Trường THPT Long Khánh, hiện là sinh viên Trường đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh). Không chỉ chinh phục bảng thành tích học tập, rèn luyện đáng tự hào với giải Nhất Hội thao Quốc phòng và giải Khuyến khích môn Lịch sử Kỳ thi Học sinh giỏi cấp tỉnh, Thịnh còn là hạt nhân nòng cốt, xông xáo trong mọi phong trào phụng sự cộng đồng. Từ những chuyến thăm hỏi Mẹ Việt Nam anh hùng, chăm sóc người có công, đến những giọt máu hồng tình nguyện hay những Ngày Chủ nhật xanh dọn dẹp vệ sinh môi trường đều có sự tham gia tích cực của Thịnh...
Lo ngại của một số phụ huynh là việc phấn đấu vào Đảng ở tuổi 18 có thể gây áp lực hay ảnh hưởng đến kỳ thi tốt nghiệp THPT và đại học đã được thực tiễn chứng minh ngược lại. Việc phấn đấu đứng vào hàng ngũ của Đảng không hề là gánh nặng, mà chính là động lực tự thân mạnh mẽ, giúp các bạn trẻ rèn luyện tính kỷ luật, tư duy quản lý thời gian khoa học và biến tinh thần gương mẫu thành năng suất tự học cao hơn. Thực tế tại các nhà trường cho thấy, những học sinh được kết nạp Đảng đều đạt kết quả thi tốt nghiệp và xét tuyển đại học ở mức rất cao.
Là tân sinh viên ngành Môi trường và Tài nguyên, Trường đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh), đảng viên trẻ Vũ Anh Tuấn, cựu học sinh Trường THPT Nguyễn Trãi (phường Long Bình, thành phố Đồng Nai) cho biết, bước chân vào giảng đường đại học là kết quả của chặng đường phấn đấu trong học tập và rèn luyện dưới mái trường phổ thông.
Ngay từ lớp 10, bên cạnh nỗ lực đạt học sinh giỏi, Tuấn đã cho thấy sự năng nổ, trách nhiệm của người thủ lĩnh đoàn thanh niên. Tham gia Ban Chấp hành Đoàn trường, Tuấn thể hiện sức trẻ thông qua các hoạt động tình nguyện từ các chiến dịch Hoa phượng đỏ, Tiếp sức mùa thi, các phong trào đền ơn đáp nghĩa... Được trải nghiệm, cống hiến, Tuấn ngày càng trưởng thành hơn về nhận thức. Từ đó, em được định hướng, từng bước tìm hiểu về Đảng và xác định mục tiêu phấn đấu vào Đảng.
Giữa một thế giới số luôn vận động, những lựa chọn ấy cho thấy lý tưởng của tuổi trẻ vẫn hiện hữu. Chỉ khác rằng, thế hệ hôm nay đang hiện thực hóa lý tưởng bằng tri thức, năng lực, sức sáng tạo và những hành động mang dấu ấn của thời đại mình.
