Lợi ích 'kép' từ phát triển bệnh viện số và y tế thông minh

Bệnh viện A Thái Nguyên ứng dụng trí tuệ nhân tạo tích hợp trong phần mềm quản lý thông tin bệnh viện, hỗ trợ bác sĩ nâng cao hiệu quả chẩn đoán và điều trị.

Bệnh viện vận hành bằng dữ liệu số

Bệnh viện A Thái Nguyên là một trong những cơ sở khám, chữa bệnh đi đầu về chuyển đổi số của ngành Y tế. Với định hướng lấy người bệnh làm trung tâm, bệnh viện triển khai các giải pháp số gắn với nhu cầu thực tế, từng bước xây dựng môi trường khám, chữa bệnh hiện đại. Một trong những kết quả nổi bật là việc triển khai thành công bệnh án điện tử từ năm 2024.

Bác sĩ Trương Mạnh Hà, Phó Giám đốc Bệnh viện A Thái Nguyên, cho biết: Việc áp dụng bệnh án điện tử giúp tiết kiệm chi phí, minh bạch thông tin, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh; tạo thuận lợi cho liên thông dữ liệu, nâng cao hiệu quả quản trị và giúp tra cứu thông tin khám, chữa bệnh của người bệnh mọi lúc, mọi nơi.

Bệnh viện A cũng đi đầu trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoạt động chuyên môn. Công nghệ này được tích hợp trong phần mềm quản lý thông tin bệnh viện (HIS), hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định chẩn đoán, điều trị nhanh chóng và chính xác hơn.

AI còn được ứng dụng trong phân loại hình ảnh tế bào phục vụ sàng lọc ung thư cổ tử cung, góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện sớm bệnh; hỗ trợ chẩn đoán hình ảnh siêu âm, phát hiện các bất thường và nâng cao độ chính xác của kết quả.

Bệnh viện đã thực hiện 5.720 ca siêu âm, phát hiện 380 trường hợp dị tật bẩm sinh và chậm phát triển thai. Trong chẩn đoán hình ảnh nội soi tiêu hóa, AI góp phần nâng cao độ chính xác, giảm tải cho bác sĩ.

Đặc biệt, việc ứng dụng AI trong hoạt động dược lâm sàng giúp nâng cao hiệu quả sử dụng thuốc, bảo đảm an toàn cho người bệnh.

Trong quản lý và cung cấp dịch vụ, Bệnh viện A Thái Nguyên đã triển khai 100% kê đơn thuốc điện tử đối với người bệnh ngoại trú, đồng thời liên thông dữ liệu với Hệ thống đơn thuốc quốc gia, bảo đảm các đơn thuốc được lập, lưu trữ và quản lý trên hệ thống điện tử theo quy định.

Dữ liệu khám sức khỏe toàn dân cũng được liên thông, cập nhật lên Cổng dữ liệu sức khỏe Bộ Y tế theo hướng dẫn và lộ trình đề ra.

Cùng với đó, bệnh viện chú trọng bảo đảm an toàn, an ninh mạng, bảo mật thông tin và dữ liệu sức khỏe của người bệnh. Phối hợp với Công an tỉnh, bệnh viện xây dựng mô hình “Lá chắn số Bệnh viện A”. Hiện hệ thống thông tin của bệnh viện đạt cấp độ 2 về an toàn thông tin và đang tiếp tục được củng cố, bổ sung để đạt cấp độ 3.

Việc sử dụng thiết bị y tế hiện đại giúp các cơ sở khám, chữa bệnh thuận lợi hơn trong xây dựng bệnh viện số, phát triển y tế thông minh.

Tiến sĩ Đặng Ngọc Huy, Giám đốc Sở Y tế, nhận định: Xây dựng mô hình “Lá chắn số Bệnh viện A” được triển khai khi ngành Y tế đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng ngày càng sâu rộng các hệ thống thông tin và dữ liệu số trong quản lý, khám bệnh, chữa bệnh. Mô hình góp phần nâng cao khả năng nhận diện, phòng ngừa nguy cơ mất an toàn thông tin, chủ động ứng phó với các phương thức, thủ đoạn của tội phạm sử dụng công nghệ cao, đồng thời tăng cường bảo vệ hệ thống thông tin và dữ liệu của bệnh viện.

Bệnh viện cũng đẩy mạnh chuyển đổi số trong cung cấp dịch vụ, đa dạng hóa các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt tại tất cả các quầy thu phí, như quét mã QR, sử dụng máy POS, chuyển khoản và thanh toán qua ứng dụng di động tích hợp với phần mềm HIS và ngân hàng. Tỷ lệ giá trị thanh toán không dùng tiền mặt tại bệnh viện đạt khoảng 65%.

Hướng tới xây dựng y tế thông minh, bệnh viện đang thực hiện các bước phê duyệt một số nhiệm vụ khoa học cấp tỉnh năm 2026, gồm: “Xây dựng, phát triển hệ thống cơ sở dữ liệu thông tin thuốc và ứng dụng AI trong hỗ trợ hoạt động dược lâm sàng tại tỉnh Thái Nguyên”; “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán và tiên lượng dị tật tim bẩm sinh từ bào thai tại tỉnh Thái Nguyên”; “Xây dựng và phát triển kho hình ảnh y tế tập trung (PACS) và ứng dụng AI hỗ trợ chẩn đoán phim X-quang ngực tại tỉnh Thái Nguyên”.

Đồng thời, bệnh viện đề xuất nhiệm vụ khoa học cấp tỉnh “Xây dựng mô hình Giải phẫu bệnh kỹ thuật số và hội chẩn giải phẫu bệnh từ xa phục vụ sàng lọc, chẩn đoán và hỗ trợ điều trị ung thư trong hệ thống y tế tỉnh Thái Nguyên”.

Số hóa dịch vụ, nâng cao chất lượng chăm sóc

Từ mô hình triển khai tại Bệnh viện A Thái Nguyên, ngành Y tế đang hướng tới nhân rộng bệnh viện số trên địa bàn tỉnh. Đến nay, Thái Nguyên đã hoàn thành nhiệm vụ duy trì, vận hành hồ sơ bệnh án điện tử; 93% người dân được quản lý sức khỏe điện tử qua hệ thống, đưa tỉnh đứng thứ 3 cả nước về tích hợp Sổ sức khỏe điện tử.

Đặc biệt, 100% bệnh viện trên địa bàn tỉnh đã bảo đảm hạ tầng công nghệ thông tin và phần mềm phục vụ triển khai hồ sơ bệnh án điện tử (EMR). Trong đó, 24 bệnh viện công lập, ngoài công lập và phòng khám đa khoa tư nhân đã chính thức công bố bỏ bệnh án giấy, vượt tiến độ đề ra.

Ngành Y tế phấn đấu đến hết năm 2026 có 100% bệnh viện trên địa bàn tỉnh chính thức bỏ bệnh án giấy.

Một số bệnh viện trong tỉnh đã ứng dụng hệ thống lấy số thứ tự tự động qua ki - ốt thông minh, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân.

Cùng với bệnh án điện tử, các tiện ích thông minh phục vụ người bệnh cũng được nhân rộng tại nhiều cơ sở y tế. Đến nay, 100% cơ sở y tế công lập trên địa bàn tỉnh bảo đảm hạ tầng viễn thông, không có điểm lõm sóng.

Các bệnh viện đã lắp đặt, vận hành 42 kiosk y tế thông minh phục vụ đăng ký khám, tra cứu thông tin, lấy số thứ tự và thanh toán viện phí. Toàn bộ cơ sở y tế đã triển khai hạ tầng thanh toán không dùng tiền mặt, tỷ lệ giao dịch theo phương thức này đạt 45%.

Những kết quả trên cho thấy việc ứng dụng công nghệ số đang tạo ra những chuyển biến tích cực trong hoạt động chăm sóc sức khỏe trên địa bàn tỉnh. Công nghệ hỗ trợ nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán, điều trị, hạn chế sai sót chuyên môn và mở rộng khả năng theo dõi sức khỏe người bệnh từ xa.

Đồng thời, các giải pháp số góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tối ưu chi phí khám, chữa bệnh, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế hiện đại thuận tiện hơn.

Bác sĩ Hoàng Hải, Phó Giám đốc Sở Y tế, cho rằng: Việc số hóa cùng sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo giúp bác sĩ tiếp cận thông tin người bệnh nhanh chóng, đầy đủ hơn. Các hệ thống phân tích dữ liệu y tế có khả năng nhận diện sớm nguy cơ bệnh lý, hỗ trợ chẩn đoán chính xác và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp với từng người bệnh.

Thông qua các ứng dụng công nghệ số, người bệnh có thể đặt lịch khám trực tuyến, tra cứu kết quả xét nghiệm và thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt. Bà Vũ Thị Thuận, phường Linh Sơn, chia sẻ: Những tiện ích này giúp đơn giản hóa quy trình khám bệnh, giảm tải cho các cơ sở khám, chữa bệnh, đồng thời tiết kiệm thời gian cho cả nhân viên y tế và người dân.

Bệnh viện A Thái Nguyên là cơ sở khám chữa bệnh tiên phong trong xây dựng mô hình phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc "Lá chắn số".

Khám, chữa bệnh từ xa cũng đang trở thành một hướng phát triển quan trọng của y học hiện đại. Thông qua các nền tảng trực tuyến và thiết bị kết nối thông minh, người dân ở vùng sâu, vùng xa hoặc những bệnh nhân gặp khó khăn trong đi lại có thêm cơ hội tiếp cận dịch vụ tư vấn, điều trị của bác sĩ chuyên khoa.

Qua đó, khả năng tiếp cận dịch vụ y tế được cải thiện, việc chăm sóc sức khỏe được duy trì liên tục và thuận tiện hơn.

Dù đạt được những kết quả nhất định, quá trình phát triển bệnh viện số, y tế thông minh tại Thái Nguyên vẫn gặp nhiều khó khăn. Hạ tầng công nghệ thông tin, phần mềm và khả năng kết nối, liên thông, chia sẻ dữ liệu giữa các đơn vị chưa đồng bộ, nhất là tại một số cơ sở y tế tuyến dưới.

Nguồn lực đầu tư còn hạn chế, trong khi yêu cầu triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử, bệnh án điện tử và khai thác dữ liệu y tế ngày càng cao. Bên cạnh đó, nhân lực công nghệ thông tin còn thiếu, chưa đáp ứng yêu cầu; kỹ năng số của một bộ phận cán bộ y tế còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả triển khai các giải pháp công nghệ.

Để tháo gỡ những khó khăn này, bác sĩ Hà Đức Trịnh, Giám đốc Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch, cho rằng: Trước hết, các cơ sở y tế cần đầu tư đồng bộ hạ tầng mạng internet tốc độ cao, máy chủ và thiết bị lưu trữ, nhất là tại tuyến dưới. Việc ứng dụng các công nghệ hiện đại như điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) phải đi đôi với bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin người bệnh.

Cùng với đó, ngành Y tế cần quan tâm phát triển nhân lực thông qua bố trí biên chế, thu hút cán bộ công nghệ thông tin có chuyên môn cao về làm việc tại các bệnh viện; thường xuyên tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng công nghệ số cho đội ngũ y, bác sĩ và nhân viên y tế, góp phần thu hẹp khoảng cách về trình độ giữa các tuyến.

Phát triển bệnh viện số, y tế thông minh suy cho cùng là hướng tới nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe và sự hài lòng của người bệnh. Vì vậy, bên cạnh đầu tư hạ tầng, hoàn thiện các hệ thống công nghệ, các cơ sở y tế cần hỗ trợ người dân sử dụng những tiện ích như ứng dụng VNeID, tra cứu thông tin bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip và thanh toán không dùng tiền mặt.

Hiệu quả chuyển đổi số cần được đánh giá bằng những thay đổi cụ thể trong chất lượng phục vụ, mức độ thuận tiện, tính chính xác và an toàn mà người bệnh được thụ hưởng.