Lợi ích kép từ tận dụng rơm, rạ sau thu hoạch

Thay vì đốt bỏ sau thu hoạch, nông dân ở nhiều địa phương trong tỉnh đã tận dụng rơm, rạ làm thức ăn chăn nuôi, trồng nấm và sản xuất phân hữu cơ... Việc làm này không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường, hướng tới nền nông nghiệp xanh, bền vững.

Người dân xã Tân Kỳ tận thu rơm, rạ sau thu hoạch.

Người dân xã Tân Kỳ tận thu rơm, rạ sau thu hoạch.

Trên cánh đồng xã Tân Kỳ, ngay sau khi máy gặt hoàn thành công việc, gia đình bà Ngô Thị Hằng lại tất bật thu gom rơm về bảo quản để làm thức ăn dự trữ cho đàn trâu, bò. Với gần chục con gia súc được nuôi theo hình thức nuôi nhốt, nguồn thức ăn thô xanh luôn là yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả chăn nuôi. Thay vì bỏ phí hoặc đốt bỏ, toàn bộ lượng rơm sau thu hoạch đều được gia đình tận dụng. Bà Ngô Thị Hằng, cho biết: Việc dự trữ rơm giúp gia đình giảm đáng kể chi phí mua thức ăn, đồng thời chủ động nguồn thức ăn trong thời điểm khan hiếm.

Tại các địa phương trong tỉnh, việc tận dụng rơm, rạ sau thu hoạch đang trở thành thói quen của nhiều hộ nông dân. Hiện, tổng đàn gia súc của Thái Nguyên khoảng 121.000 con, vì vậy rơm, rạ được xem là nguồn phụ phẩm có giá trị, góp phần giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

Bên cạnh việc làm thức ăn cho gia súc, nhiều hộ dân còn tận dụng rơm để trồng nấm. Sau khi kết thúc một lứa nấm, giá thể tiếp tục được ủ hoai mục làm phân hữu cơ hoặc sử dụng nuôi trùn quế, tạo nguồn thức ăn cho gia cầm, thủy sản. Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp đã hình thành chuỗi sản xuất khép kín, giúp giảm lượng chất thải phát sinh, tiết kiệm chi phí đầu vào và tạo thêm giá trị kinh tế trên cùng một đơn vị sản xuất.

Rơm, rạ là nguồn thức ăn quan trọng trong chăn nuôi gia súc.

Rơm, rạ là nguồn thức ăn quan trọng trong chăn nuôi gia súc.

Theo ông Nguyễn Tá, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Thái Nguyên, hiện vẫn còn một bộ phận người dân có thói quen đốt rơm, rạ ngay tại đồng ruộng sau thu hoạch. Với diện tích gieo cấy lúa hàng năm đạt hơn 87.000ha trong 2 vụ, lượng rơm, rạ sau thu hoạch rất lớn. Nếu không xử lý tốt, không chỉ gây lãng phí phụ phẩm nông nghiệp, việc đốt rơm, rạ còn làm gia tăng tình trạng ô nhiễm môi trường.

Vì vậy, ngành Nông nghiệp khuyến cáo người dân không đốt rơm, rạ mà cần tích cực thu gom hoặc xử lý để tái sử dụng. Ngoài việc phục vụ chăn nuôi và trồng nấm, ngành chuyên môn cũng hướng dẫn nông dân xử lý rơm, rạ ngay tại ruộng bằng chế phẩm sinh học. Sau thu hoạch, rơm, rạ được cày vùi kết hợp sử dụng chế phẩm vi sinh để thúc đẩy quá trình phân hủy thành nguồn phân hữu cơ tự nhiên. Phương pháp này giúp bổ sung chất hữu cơ cho đất, cải thiện độ phì nhiêu, giảm lượng phân bón hóa học, hạn chế hiện tượng nghẹt rễ, vàng lá sinh lý và giảm áp lực sâu bệnh trên cây trồng.

Năm 2026, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Thái Nguyên tiếp tục phối hợp với các địa phương tuyên truyền, hướng dẫn người dân áp dụng các giải pháp xử lý rơm, rạ thân thiện với môi trường, từng bước hạn chế tình trạng đốt rơm, rạ sau thu hoạch; khuyến khích người dân biến nguồn phụ phẩm này thành thức ăn chăn nuôi, nguyên liệu sản xuất nấm hoặc phân bón hữu cơ, góp phần giảm chi phí đầu vào và nâng cao hiệu quả kinh tế.

Thu Nhuận

Nguồn Thái Nguyên: https://baothainguyen.vn/kinh-te/nong-nghiep/202607/loi-ich-kep-tu-tan-dung-rom-ra-sau-thu-hoach-53404a4/