Lời kêu gọi Thi đua ái quốc: Ngọn cờ hiệu triệu sức mạnh toàn dân tộc

Lời kêu gọi Thi đua ái quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh: TTXVN

Sức lan tỏa mạnh mẽ của Lời kêu gọi Thi đua ái quốc trong kháng chiến, kiến quốc

Năm 1948, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt, tình hình đất nước còn muôn vàn khó khăn, yêu cầu đặt ra là phải khơi dậy và phát huy cao nhất sức mạnh của toàn dân tộc để vừa kháng chiến, vừa kiến quốc. Ngày 27/3/1948, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã ra Chỉ thị phát động phong trào thi đua ái quốc. Với tầm nhìn chiến lược và niềm tin sâu sắc vào sức mạnh của nhân dân, ngày 11/6/1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra Lời kêu gọi Thi đua ái quốc. Người chỉ rõ: “Mỗi người dân Việt Nam, bất kỳ già, trẻ, trai, gái; bất kỳ giàu, nghèo, lớn, nhỏ, đều cần phải trở nên một chiến sĩ tranh đấu trên mặt trận: Quân sự, Kinh tế, Chính trị, Văn hóa. Thực hiện khẩu hiệu: Toàn dân kháng chiến, Toàn diện kháng chiến”[1].

Trong tư tưởng của Người, thi đua không phải là hoạt động mang tính phong trào đơn thuần, mà là một phương thức tổ chức và động viên quần chúng cách mạng. Người khẳng định: “Ai cũng thi đua, ai cũng tham gia kháng chiến và kiến quốc... Thi đua ái quốc sẽ ăn sâu, lan rộng khắp mọi mặt và mọi tầng lớp nhân dân, và sẽ giúp ta dẹp tan mọi nỗi khó khăn và mọi âm mưu của địch để đi đến thắng lợi cuối cùng”[2].

Giá trị đặc sắc và bền vững nhất của Lời kêu gọi Thi đua ái quốc chính là sự kết tinh giữa chủ nghĩa yêu nước truyền thống với lý tưởng cách mạng của thời đại Hồ Chí Minh. Ngày 1/5/1952, trong bài nói tại Đại hội các chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu luận điểm nổi tiếng: “Thi đua là yêu nước, yêu nước thì phải thi đua. Và những người thi đua là những người yêu nước nhất”[3].

Từ năm 1948, với sức lay động mạnh mẽ của Lời kêu gọi Thi đua ái quốc, phong trào thi đua yêu nước nhanh chóng lan tỏa sâu rộng trong cả nước. Hàng triệu người dân đã tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước qua từng giai đoạn cách mạng như “Diệt giặc đói”, “Diệt giặc dốt”, “Hũ gạo kháng chiến”, “Bình dân học vụ”, “Sóng Duyên Hải”, “Gió Đại Phong”, “Cờ ba nhất”...; ra sức tăng gia sản xuất, tiết kiệm, luyện quân lập công. Từ thực tiễn phong trào, nhiều tập thể, cá nhân anh hùng, chiến sĩ thi đua đã xuất hiện, trở thành những điển hình tiêu biểu của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam. Đó là nguồn lực nội sinh quý giá, tạo nên “thế trận lòng dân” vững chắc, góp phần đưa cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và sau đó là cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đi đến thắng lợi vẻ vang, với đỉnh cao là Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 và Đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Ngọn lửa thi đua tiếp tục tỏa sáng trong thời kỳ mới

Bước vào thời kỳ hòa bình, xây dựng đất nước và đặc biệt là công cuộc đổi mới, tư tưởng thi đua ái quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục được Đảng, Nhà nước vận dụng và phát triển sáng tạo. Từ các phong trào thi đua lao động sản xuất, phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới đến các phong trào thi đua trong lĩnh vực giáo dục, y tế, khoa học-công nghệ, quốc phòng, an ninh đều thấm đượm tư tưởng “Thi đua là yêu nước”. Thi đua thực sự trở thành động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của đất nước.

Hưởng ứng phong trào thi đua Quyết thắng, mỗi cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng đều nêu cao ý thức trách nhiệm, vượt qua mọi khó khăn, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Trong ảnh: Cán bộ Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai làm thủ tục nhập cảnh cho hành khách tại cửa khẩu quốc tế Lào Cai. Ảnh: Bích Nguyên

Đối với Quân đội nhân dân Việt Nam, tư tưởng thi đua ái quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh được kế thừa và phát triển thành phong trào thi đua Quyết thắng. Trải qua các thời kỳ cách mạng, phong trào đã trở thành động lực tinh thần to lớn, cổ vũ cán bộ, chiến sĩ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Những năm gần đây, phong trào thi đua Quyết thắng trong toàn quân tiếp tục phát triển sâu rộng, ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã xác định tinh thần: “Phát huy sức mạnh nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc kết hợp với sức mạnh thời đại, đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới, xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc, hoàn thành thắng lợi mục tiêu xây dựng đất nước hùng cường, sánh vai với các cường quốc năm châu như tâm nguyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh và ước vọng của toàn dân tộc”[4]. Trong hành trình hiện thực hóa khát vọng đó, tinh thần của Lời kêu gọi Thi đua ái quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn giữ nguyên giá trị định hướng và cổ vũ hành động, để mỗi cán bộ, đảng viên, chiến sĩ và người dân hôm nay tiếp tục biến lòng yêu nước thành những việc làm cụ thể, thiết thực; phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo, ý chí tự lực, tự cường và khát vọng cống hiến, góp phần đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới.

[1] Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 5, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, trang 556.

[2] Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 5, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, trang 557.

[3] Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 7, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, trang 407.

[4] Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, tập 1, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, trang 10.