Lợi nhuận ngân hàng phân hóa mạnh, nhiều nhà băng sớm chạm đích kế hoạch năm

Bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng sau 9 tháng đầu năm 2026 ghi nhận nhiều gam màu trái chiều. Nhóm ngân hàng dẫn đầu tiếp tục duy trì quy mô lợi nhuận hàng chục nghìn tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, một số ngân hàng quy mô nhỏ ghi nhận tốc độ tăng trưởng đột biến, thậm chí có đơn vị đã hoàn thành kế hoạch lợi nhuận cả năm từ trước khi bước vào quý cuối cùng.

Tuy nhiên, tăng trưởng lợi nhuận không đồng nghĩa với việc các ngân hàng đều tiến gần mục tiêu như nhau. Kết quả quý 3, mức tăng trưởng lũy kế và tỷ lệ hoàn thành kế hoạch đang cho thấy khoảng cách đáng kể giữa các nhà băng, đồng thời hé lộ những thay đổi trong thứ hạng lợi nhuận toàn ngành.

QUÁN QUÂN LỢI NHUẬN QUÝ ĐÃ THAY ĐỔI

Theo báo cáo tài chính quý 3/2026, 10 ngân hàng có lợi nhuận trước thuế cao nhất ghi nhận tổng cộng 87.891 tỷ đồng, tăng 23,8% so với cùng kỳ năm trước. Nhóm này đóng góp khoảng 83% lợi nhuận của 27 ngân hàng trong thống kê, cho thấy phần lớn lợi nhuận toàn ngành vẫn tập trung ở những nhà băng dẫn đầu.

Đáng chú ý, bảng xếp hạng lợi nhuận quý 3 ghi nhận một số thay đổi về thứ hạng. VietinBank vươn lên vị trí số một toàn ngành khi đạt 13.689 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 29% so với cùng kỳ, qua đó vượt Vietcombank để trở thành ngân hàng có lợi nhuận cao nhất quý.

Vietcombank lùi xuống vị trí thứ hai với 11.218 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, giảm nhẹ 0,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, VPBank tạo dấu ấn khi vượt MB, trở thành ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân có lợi nhuận cao nhất quý 3, đạt 11.031 tỷ đồng, tăng 20,3%.

BIDV đứng thứ tư với 10.579 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 39,3%. Techcombank xếp thứ năm, đạt 10.375 tỷ đồng, tăng 25,8%. MB lùi xuống vị trí thứ sáu dù lợi nhuận vẫn tăng mạnh 42,5%, lên 10.330 tỷ đồng.

Ở nhóm tiếp theo, ACB ghi nhận 5.879 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 9,2%. HDBank đạt 5.176 tỷ đồng, tăng 9,3%, trong khi SHB bám sát với 5.166 tỷ đồng, tăng tới 57,1%. Mức tăng trưởng cao giúp SHB thu hẹp đáng kể khoảng cách với HDBank trong cuộc đua ở nhóm ngân hàng có lợi nhuận trên 5.000 tỷ đồng.

Ở nhóm ngân hàng tầm trung, LPBank đạt 4.448 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 29% so với cùng kỳ. TPBank ghi nhận mức tăng trưởng nổi bật 56,7%, với lợi nhuận đạt 2.981 tỷ đồng. VIB và MSB lần lượt đạt 2.406 tỷ đồng và 2.017 tỷ đồng, tương ứng tăng 18,5% và 27,1%. Trái lại, Sacombank ghi nhận lợi nhuận 1.757 tỷ đồng, giảm gần 52%.

Xét về tốc độ tăng trưởng, NCB là ngân hàng có mức tăng cao nhất trong quý 3, với lợi nhuận trước thuế đạt 847 tỷ đồng, tăng gần 3,5 lần so với cùng kỳ. ABBank cũng ghi nhận mức tăng trên 100%, lên 1.285 tỷ đồng. Bên cạnh đó, SHB và TPBank là hai cái tên nổi bật khi lợi nhuận lần lượt tăng 57,1% và 56,7%.

Ở chiều ngược lại, một số ngân hàng ghi nhận lợi nhuận giảm sâu, chủ yếu tập trung ở nhóm quy mô nhỏ và vừa. Saigonbank có mức giảm mạnh nhất, gần 80%, khi lợi nhuận trước thuế chỉ đạt 18 tỷ đồng. Eximbank đạt 186 tỷ đồng, giảm gần 67%; Sacombank giảm gần 52%, còn 1.757 tỷ đồng.

Một số nhà băng khác cũng ghi nhận kết quả kém tích cực. BVBank lãi trước thuế 278 tỷ đồng, giảm 19%; KienlongBank đạt 537 tỷ đồng, giảm 12,7%; PGBank đạt 190 tỷ đồng, giảm 10,5%. Đáng chú ý, Vietcombank là ngân hàng duy nhất trong nhóm dẫn đầu ghi nhận lợi nhuận quý 3 giảm so với cùng kỳ.

LỢI NHUẬN 9 THÁNG ĐẦU NĂM TĂNG TRƯỞNG MẠNH

Nếu xét trên quy mô lợi nhuận lũy kế, bức tranh 9 tháng đầu năm cho thấy sự phân hóa rõ nét giữa các ngân hàng.

Vietcombank tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu toàn ngành với 40.440 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 22,1% so với cùng kỳ. Động lực tăng trưởng đến từ tổng thu nhập hoạt động (TOI) tăng 39,9%, tương ứng tăng thêm gần 19.800 tỷ đồng. Tuy nhiên, chi phí dự phòng rủi ro tín dụng cũng tăng mạnh, lên 9.180 tỷ đồng, gấp gần 4 lần cùng kỳ.

Theo giải trình của Vietcombank, việc tăng trích lập dự phòng diễn ra trong bối cảnh dư nợ mở rộng, đồng thời nhằm củng cố khả năng phòng thủ trước những rủi ro từ biến động thị trường.

VietinBank đứng thứ hai với 39.557 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 33,9%. Nhờ tốc độ tăng trưởng cao hơn, ngân hàng này thu hẹp khoảng cách với Vietcombank xuống còn 883,5 tỷ đồng.

Thay đổi đáng chú ý tiếp theo thuộc về MB và VPBank. MB vươn từ vị trí thứ năm lên thứ ba, với lợi nhuận trước thuế đạt 30.518 tỷ đồng, tăng 31,9%. VPBank cũng tăng hai bậc lên vị trí thứ tư, ghi nhận 29.911 tỷ đồng, tăng 46,7% so với cùng kỳ.

Ở chiều ngược lại, BIDV và Techcombank cùng lùi hai bậc, lần lượt xuống vị trí thứ năm và thứ sáu. Lợi nhuận trước thuế của BIDV đạt 29.483 tỷ đồng, còn Techcombank đạt 28.915 tỷ đồng. Dù thứ hạng thay đổi, cả hai ngân hàng vẫn duy trì mức tăng trưởng hai chữ số.

Nhóm 10 ngân hàng có lợi nhuận cao nhất còn có HDBank, ACB, SHB và LPBank. Trong đó, HDBank tăng một bậc lên vị trí thứ bảy với 18.379 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế. ACB lùi xuống thứ tám, đạt 16.614 tỷ đồng; SHB giữ vị trí thứ chín với 14.309 tỷ đồng. LPBank từ vị trí thứ 11 vươn lên thứ 10, đạt 10.421 tỷ đồng, thay Sacombank góp mặt trong nhóm dẫn đầu.

Xét về tốc độ tăng trưởng, NCB dẫn đầu với lợi nhuận trước thuế đạt 1.574 tỷ đồng, tăng 140,6% so với cùng kỳ. Đây cũng là mức lợi nhuận cao nhất của ngân hàng kể từ khi thành lập. Theo sau là BVBank và ABBank, với lợi nhuận lần lượt đạt 825 tỷ đồng và 4.301 tỷ đồng, tăng tương ứng 88,9% và 86,9%.

VietBank đứng thứ tư về tốc độ tăng trưởng, với lợi nhuận trước thuế đạt 1.321 tỷ đồng, tăng 52,5%. Những con số này cho thấy một số ngân hàng quy mô vừa và nhỏ đang có tốc độ cải thiện lợi nhuận đáng kể, dù quy mô tuyệt đối vẫn còn cách xa nhóm dẫn đầu.

Tuy nhiên, không phải mức tăng lợi nhuận nào cũng đến từ sự cải thiện đồng đều trong hoạt động kinh doanh cốt lõi. Tại PVComBank, tổng thu nhập hoạt động giảm 29,8%, lợi nhuận trước dự phòng giảm 56,5%, nhưng lợi nhuận trước thuế vẫn tăng 35,2%, đạt 1.878 tỷ đồng. Nguyên nhân chủ yếu là chi phí dự phòng giảm tới 89,6%.

Tương tự, Nam A Bank đạt 4.757 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 24,8%, dù lợi nhuận trước dự phòng giảm nhẹ 0,3%. Chi phí dự phòng giảm 79,3% đã góp phần cải thiện kết quả cuối cùng. VietABank cũng ghi nhận lợi nhuận trước thuế tăng 13,4%, lên 1.191 tỷ đồng, trong bối cảnh chi phí dự phòng giảm 63,8%, còn 92 tỷ đồng.

Ở chiều ngược lại, 4 ngân hàng ghi nhận lợi nhuận trước thuế giảm so với cùng kỳ gồm Saigonbank, Sacombank, SeABank và Eximbank. Saigonbank giảm mạnh nhất, với lợi nhuận chỉ đạt 66 tỷ đồng, giảm 74,4%. Tổng thu nhập hoạt động giảm 15,9% khiến lợi nhuận thuần trước dự phòng giảm 47,3%, xuống 197 tỷ đồng, trong khi chi phí dự phòng tăng 12,8%.

Tại Sacombank, tổng thu nhập hoạt động tăng 14,1%, kéo lợi nhuận trước dự phòng tăng 42,6%, đạt 18.741 tỷ đồng. Tuy nhiên, chi phí dự phòng tăng gần 6 lần, lên 12.848 tỷ đồng, khiến lợi nhuận trước thuế giảm 46,4%, còn 5.893 tỷ đồng.

SeABank cũng ghi nhận lợi nhuận trước thuế 9 tháng giảm 41,5%, xuống 3.940 tỷ đồng. Trong khi đó, Eximbank đạt 864 tỷ đồng, giảm 58% so với cùng kỳ. Diễn biến tại các ngân hàng này cho thấy áp lực dự phòng và chất lượng thu nhập tiếp tục là những yếu tố ảnh hưởng đáng kể đến kết quả kinh doanh.

NHIỀU NGÂN HÀNG CÁN ĐÍCH LỢI NHUẬN NĂM

Bên cạnh quy mô và tốc độ tăng trưởng, tỷ lệ hoàn thành kế hoạch lợi nhuận cả năm cũng cho thấy khoảng cách đáng kể giữa các ngân hàng sau 9 tháng kinh doanh. Một số nhà băng đã vượt mục tiêu đề ra, trong khi nhiều ngân hàng lớn mới thực hiện khoảng 60-80% kế hoạch.

Nổi bật nhất là ngân hàng BVBank khi lợi nhuận trước thuế lũy kế 9 tháng đạt 825 tỷ đồng, tăng gần 90% so với cùng kỳ năm 2025. So với mục tiêu 700 tỷ đồng được đại hội đồng cổ đông thông qua, ngân hàng đã hoàn thành 117,9%, vượt kế hoạch gần 18%.

Đáng chú ý, riêng quý 3, BVBank chỉ đạt khoảng 278 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, giảm 19% so với cùng kỳ. Như vậy, kết quả vượt kế hoạch năm chủ yếu được tạo nền tảng từ hai quý đầu năm.

Đứng tiếp theo về tỷ lệ hoàn thành là ngân hàng ABBank. Lũy kế 9 tháng, ABBank ghi nhận 4.301 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng gần 87% so với cùng kỳ và hoàn thành 95,6% mục tiêu năm 2026. Ngân hàng chỉ còn cách kế hoạch lợi nhuận cả năm khoảng 200 tỷ đồng.

NCB cũng là trường hợp đáng chú ý khi cho biết đã vượt các chỉ tiêu kinh doanh theo kế hoạch năm, trong đó tổng tài sản vượt 25%, huy động vốn vượt 19% và cho vay khách hàng vượt 14%.

Trong nhóm ngân hàng có quy mô lợi nhuận lớn, Vietcombank dẫn đầu về tỷ lệ hoàn thành kế hoạch với khoảng 87%. Đứng sau Vietcombank về tỷ lệ hoàn thành trong nhóm ngân hàng lớn là SHB khi thực hiện khoảng 81% kế hoạch năm.

Tại MB, so với mục tiêu lợi nhuận năm 2026 là 39.400 tỷ đồng, ngân hàng đã hoàn thành khoảng 77,5%, còn cần ghi nhận thêm gần 8.900 tỷ đồng trong quý cuối năm. Techcombank cũng đạt tiến độ tương đương khi hoàn thành 77,1% mục tiêu 37.500 tỷ đồng.

Ở nhóm tiếp theo, Nam A Bank đạt hơn 4.700 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng khoảng 25% và hoàn thành 75,8% kế hoạch năm. ACB tương đương khoảng 74% mục tiêu cả năm.

VPBank cũng ghi nhận kết quả tăng trưởng đáng kể với gần 30.000 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế hợp nhất sau 9 tháng, tăng gần 47% so với cùng kỳ và hoàn thành khoảng 72,4% kế hoạch. Trong khi đó, TPBank thực hiện khoảng 72% mục tiêu lợi nhuận, LPBank đạt gần 70% và KienlongBank đạt khoảng 66%.

Ở nhóm có tỷ lệ hoàn thành thấp hơn, HDBank đạt 61,3% kế hoạch; OCB đạt 4.123 tỷ đồng, tương ứng khoảng 59% chỉ tiêu. Đáng chú ý, dù lợi nhuận trước thuế 9 tháng giảm mạnh, Sacombank vẫn hoàn thành khoảng 73% kế hoạch năm với 5.893 tỷ đồng.

Điều này cho thấy mức độ hoàn thành kế hoạch không chỉ phụ thuộc vào tốc độ tăng trưởng so với cùng kỳ mà còn chịu ảnh hưởng từ mục tiêu lợi nhuận được từng ngân hàng đặt ra cho cả năm.