Lợi suất trái phiếu chính phủ nhiều nước đồng loạt tăng vọt

Lợi suất trái phiếu chính phủ nhiều nước đồng loạt tăng vọt. Ảnh: TTXVN

Lợi suất trái phiếu chính phủ dài hạn của Mỹ, Đức và Nhật Bản đồng loạt tăng lên mức cao nhất trong hàng chục năm trong phiên giao dịch ngày 18/8. Nguyên nhân xuất phát từ quy mô nợ công phình to cùng các yếu tố địa chính trị, làm gia tăng chi phí vay cho các doanh nghiệp, hộ gia đình và gây thêm khó khăn cho việc điều hành chính sách.

Tại Mỹ, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm có thời điểm chạm mức cao nhất kể từ năm 2007 trong phiên 18/8, trong bối cảnh giá dầu tăng trở lại trên mốc 90 USD/thùng, thổi bùng lo ngại lạm phát trong bối cảnh hy vọng hòa bình giữa Mỹ và Iran dần tan biến.

Tương tự, tại Nhật Bản, nỗi lo lạm phát cùng các dự đoán về việc ngân hàng trung ương có thể nâng lãi suất ngay trong tháng 9 đã đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm lên mức cao nhất trong 10 năm qua.

Tại châu Âu, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm của Đức đã chạm mức cao nhất kể từ năm 2011, lợi suất trái phiếu của Pháp đạt đỉnh kể từ năm 2008, trong khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm của Anh tiến sát các mức đỉnh thiết lập hồi tháng 5 — vốn là các mốc cao nhất kể từ năm 1998.

Đánh giá về đợt tăng vọt gần đây của lợi suất trái phiếu, Chuyên gia kinh tế trưởng về thị trường của Capital Economics nhận định rằng điều này cho thấy các nhà đầu tư đang dần mất kiên nhẫn với tình trạng chi tiêu tài khóa phung phí. Tuy nhiên, ông cho rằng diễn biến này hoàn toàn không gây bất ngờ, bởi triển vọng tài khóa tại nhiều nền kinh tế lớn đang gặp vấn đề, trong khi giới chính trị gia lại tỏ ra không mấy mặn mà với việc xử lý bài toán này.

Thị trường trái phiếu đang bước vào một giai đoạn mà triển vọng lạm phát và lãi suất ngày càng trở nên bất định và có xu hướng gia tăng. Thực trạng này diễn ra trong bối cảnh các chính sách của Tổng thống Mỹ Donald Trump — từ thuế quan cho đến chiến tranh — đang làm đảo lộn trật tự toàn cầu.

Mức nợ công tại các nước phát triển đang chạm tới những ngưỡng báo động, có nguy cơ vượt tầm kiểm soát. Điển hình là nợ công của Mỹ đang tiến gần mốc 40.000 tỷ USD. Cuộc xung đột tại Iran kéo dài đã đẩy giá dầu và lạm phát leo thang, đồng thời giáng một đòn mạnh vào đà tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Bên cạnh đó, việc các tập đoàn công nghệ huy động những khoản tiền khổng lồ để tài trợ cho quá trình xây dựng hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang "hút" bớt dòng vốn lẽ ra dành cho trái phiếu chính phủ.

Đợt bán tháo trên thị trường trái phiếu chính phủ mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi những hệ lụy của nó lan tỏa ra toàn bộ nền kinh tế. Trái phiếu chính phủ sẽ ảnh hưởng đến chi phí vay vốn của doanh nghiệp cũng như các khoản vay khác, bao gồm cả thế chấp bất động sản của các hộ gia đình.