Lợi thế ít ngờ tới của người thích đọc sách

Người đọc sách 30 phút mỗi tuần có xu hướng hiểu cảm xúc của người khác tốt hơn. Ảnh minh họa: Pexels.

Dành nửa giờ đọc sách có thể là một cách thư giãn, nhưng lợi ích của thói quen này không dừng ở việc giải trí. Trong một khảo sát với hơn 4.000 người trưởng thành, 64% người thường xuyên đọc sách cho biết họ có khả năng đồng cảm cao. Tỷ lệ này ở nhóm ít đọc sách là 61%, trong khi nhóm không đọc sách là 48%.

Báo cáo cũng cho thấy những người chỉ đọc sách 30 phút mỗi tuần có xu hướng hiểu cảm xúc của người khác tốt hơn. Một khảo sát khác tại Anh cũng ghi nhận 41% người tham gia cảm thấy gắn kết với những người xung quanh hơn nhờ đọc sách.

Não bộ thay đổi thế nào khi đọc sách?

Một phân tích tổng hợp kết quả từ 40 nghiên cứu chụp ảnh não cho thấy cả trẻ em và người trưởng thành đều có chung mô hình hoạt động não bộ khi đọc sách. Những vùng não tham gia vào quá trình này có vai trò quan trọng trong việc duy trì sự chú ý, nhận diện từ ngữ viết và xử lý ngôn ngữ.

Dù vậy, hoạt động của não bộ khi đọc sách ở trẻ em và người trưởng thành không hoàn toàn giống nhau. Sự khác biệt này phản ánh quá trình phát triển của các vùng não tham gia vào hoạt động đọc khi con người lớn lên.

Không chỉ nhận diện từ ngữ, đọc sách còn kích thích trí tưởng tượng. Các nghiên cứu sử dụng phương pháp chụp ảnh não bộ cho thấy việc đọc tiểu thuyết kích hoạt một số vùng thuộc mạng lưới chế độ mặc định. Đây là hệ thống gồm nhiều vùng não có kết nối với nhau, tham gia vào các hoạt động như hình dung khung cảnh và suy nghĩ về trạng thái tinh thần của người khác.

Tác động này thể hiện rõ hơn khi người đọc tiếp xúc với những câu chuyện có nhiều tình tiết xã hội, buộc họ phải suy nghĩ về cảm xúc, suy nghĩ và hành động của nhân vật. Một nghiên cứu cho thấy những người thường xuyên đọc tiểu thuyết đạt kết quả tốt hơn trong các bài kiểm tra nhận thức xã hội (khả năng hiểu suy nghĩ và hành vi của người khác).

Các nhà nghiên cứu cũng nhận thấy khi đọc những đoạn văn có nhiều nội dung liên quan đến tương tác xã hội, một số vùng não tham gia vào quá trình suy nghĩ về người khác hoạt động mạnh hơn.

Trẻ đọc sách vì sở thích từ sớm có khả năng nhận thức tốt hơn. Ảnh minh họa: Pexels.

Lợi ích lâu dài của thói quen đọc sách từ nhỏ

Không chỉ tăng khả năng đồng cảm, đọc sách vì yêu thích còn mang lại nhiều lợi ích về nhận thức và sức khỏe tinh thần ở trẻ em.

Nghiên cứu Phát triển nhận thức não bộ ở thanh thiếu niên đã khảo sát hơn 10.000 người tham gia. Kết quả cho thấy những trẻ đọc sách vì sở thích từ sớm có khả năng nhận thức tốt hơn, ít gặp vấn đề về sức khỏe tinh thần và hành vi hơn. Não bộ của nhóm trẻ này cũng có những khác biệt ở các vùng liên quan đến ngôn ngữ và nhận thức.

Tuy nhiên, lợi ích của việc đọc sách không chỉ dành cho những người duy trì thói quen này từ nhỏ. Người trưởng thành dù đã nhiều năm không đọc sách vẫn có thể bắt đầu lại.

Để bắt đầu, mỗi người có thể chọn một cuốn sách mình thực sự muốn đọc. Độ dài, chủ đề hay thể loại không quan trọng bằng việc cuốn sách có đủ sức thu hút với người đọc hay không. Qua những câu chuyện và nhân vật, người đọc có cơ hội tìm hiểu suy nghĩ, cảm xúc của người khác, đồng thời rèn luyện khả năng nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ.