Vì sao đèn pha ô tô bị ố vàng làm giảm tới 80% độ sáng và cách tự đánh bóng, phủ bảo vệ đúng chuẩn tại nhà

Dù bạn là người đam mê ô tô, thích tự tìm hiểu việc sửa chữa, hay chỉ tìm kiếm câu trả lời cho câu hỏi "vì sao đèn pha của tôi bị vàng", những thông tin về hiện tượng đèn pha mờ đục đều có thể hữu ích.

Điều này đặc biệt đúng với những người sở hữu xe đã qua nhiều năm sử dụng. Đèn pha ố vàng, mờ đục khiến chiếc xe trông cũ đi rõ rệt, bất kể các bộ phận còn lại đẹp đến đâu. Ngược lại, việc phục hồi độ trong ban đầu của đèn có thể giúp diện mạo chiếc xe trở nên mới mẻ hơn.

Đèn pha ô tô bị ố vàng, mờ đục. Ảnh: Jalopnik

Đây không chỉ là vấn đề thẩm mỹ. Đèn pha mờ đục làm giảm khoảng cách chiếu sáng, qua đó hạn chế tầm nhìn phía trước vào ban đêm. Tình trạng này cũng khiến người điều khiển các phương tiện khác khó nhận ra xe của bạn hơn. Vì vậy, nếu cụm đèn đã có dấu hiệu cũ và xuống cấp, cần hiểu nguyên nhân, cách khắc phục cũng như biện pháp hạn chế hiện tượng tái diễn.

Câu trả lời ngắn gọn là quá trình oxy hóa. Phần lớn đèn pha hiện đại được làm từ polycarbonate và phủ một lớp bảo vệ chống tia cực tím ngay tại nhà máy. Theo thời gian, lớp phủ trong suốt này bị mài mòn dưới tác động của ánh nắng, mảnh vụn trên đường và muối rải đường vào mùa đông. Khi lớp bảo vệ không còn, tia cực tím từ ánh nắng bắt đầu làm hỏng polycarbonate thông qua quá trình oxy hóa.

Hiện tượng này có thể xảy ra với hầu hết đèn pha bằng nhựa sau một thời gian sử dụng, nhưng một số yếu tố bên ngoài sẽ khiến quá trình diễn ra nhanh hơn. Xà phòng có tính tẩy rửa mạnh có thể làm hỏng lớp phủ trong suốt và đẩy nhanh quá trình oxy hóa. Nhiệt độ cao kéo dài cũng làm tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.

Chẳng hạn, tại Arizona, nơi nhiệt độ ban ngày vào mùa hè có thể lên mức khắc nghiệt, đèn pha dễ bị ảnh hưởng. Tương tự, ở những khu vực có mùa đông khắc nghiệt và muối rải đường thường xuyên bám vào phần đầu xe, đèn pha có thể mờ đục nhanh hơn.

Đèn pha mờ đục là vấn đề an toàn nghiêm trọng. Trong một nghiên cứu công bố năm 2018, Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) cho biết tình trạng này có thể làm giảm độ sáng của đèn tới 80%. Hiện tượng cũng không chỉ xảy ra với xe cũ. Theo cùng nghiên cứu, tùy điều kiện bên ngoài, đèn pha có thể bắt đầu ố vàng và mờ đục chỉ sau từ 3 đến 5 năm.

Như vậy, đèn pha mờ đục không chỉ khó coi và khiến người khác không muốn kết bạn với bạn, dù có lẽ tác giả chỉ đang tưởng tượng về điều đó, mà còn gây nguy hiểm. May mắn là vấn đề này tương đối dễ khắc phục nếu được xử lý đúng cách.

Trước hết, không nên dùng acetone. Chất này có khả năng làm sạch kính tốt, nhưng ô tô đã không sử dụng đèn pha bằng kính trong nhiều thập kỷ. Acetone là dung môi mạnh và sẽ làm hỏng nhựa, để lại hậu quả lâu dài. Bề mặt đèn có thể trông sáng hơn ngay sau khi xử lý, nhưng tác hại gây ra không đáng để đánh đổi. Thuốc xịt côn trùng cũng không phù hợp vì DEET trong sản phẩm có thể làm hỏng nhựa theo cách tương tự. Một số mẹo tự làm như dùng baking soda không hẳn có hại. Kem đánh răng cũng có thể phát huy tác dụng vì cả hai đều có độ mài mòn đủ để loại bỏ lớp oxy hóa trên bề mặt.

Tuy nhiên, phương pháp tốt hơn là sử dụng hợp chất đánh bóng cùng thao tác chà kỹ. Có nhiều cách xử lý, chẳng hạn dùng bộ phục hồi đèn pha như 3M Ultra Headlight Restoration Kit, sử dụng hợp chất đánh bóng truyền thống kết hợp máy đánh bóng quỹ đạo, hoặc chà nhám ướt bằng giấy nhám mịn. Về cơ bản, mục tiêu là đánh bóng đèn để loại bỏ lớp oxy hóa trên bề mặt.

Bước quan trọng nhất là phải phủ bảo vệ cho đèn sau khi đánh bóng. Dù sử dụng phương pháp phục hồi nào, quá trình xử lý cũng làm mất lớp phủ trong suốt bảo vệ bề mặt. Nếu không phủ lại, đèn sẽ tiếp tục oxy hóa, thậm chí nhanh hơn trước. Vì vậy, cần bổ sung một lớp bảo vệ mới.

Có nhiều sản phẩm có thể dùng để bảo vệ bề mặt đèn, chẳng hạn phim bảo vệ sơn hoặc các lớp phủ gốm như Cerakote. Cả hai loại đều có thể được thi công tại nhà theo đúng hướng dẫn hoặc do cơ sở chuyên nghiệp thực hiện.