Lớp học chưa khô, tình thầy đã ấm - Bức tâm thư gửi trò sau trận lũ

Qua những ký ức về mùa lũ miền Trung, bức tâm thư động viên học trò của người thầy giáo trẻ và cuộc chia tay đầy xúc động, Nguyễn Quỳnh Hương Giang, học sinh lớp 11A1, Trường THPT Quảng Ninh (Quảng Trị), khắc họa hình ảnh người thầy lấy tình thương làm nền tảng của giáo dục. Bài viết là lời tri ân sâu sắc dành cho những người gieo chữ bằng sự thấu cảm, đồng thời gửi gắm niềm tin rằng tình yêu thương sẽ luôn là điểm tựa để học sinh vượt qua mọi khó khăn. Tạp chí Trẻ em Việt Nam trân trọng giới thiệu bài viết đến bạn đọc.

Bão giông đổ xuống mái trường
Thầy ngồi nhặt nắng đong lường yêu thương.

Tôi lớn lên giữa những mùa gió là cát trắng của miền Trung ruột thịt, nơi mỗi mùa lũ đi qua đều để lại những vết hằn sâu sắc trong tâm khảm của những đứa trẻ nghèo vùng trũng.

Với tôi, hai tiếng “mái trường mến yêu” không bắt đầu từ những kỷ niệm hoa mộng trên trang giấy trắng tinh khôi, mà được gieo mầm từ những vạt áo trắng ố vàng lấm lem và những dòng chữ viết vội sau giông bão. Khi bức tâm thư đầy bao dung của người thầy giáo trẻ lan tỏa khắp các mặt báo và khoảnh khắc giọt nước mắt rưng rưng của thầy rơi xuống bục giảng ngày khai giảng ấy, tôi đã hoàn toàn nghẹn ngào thấu hiểu. Đó chính là giây phút tôi nhận ra Trường THPT Quảng Ninh không chỉ là nơi truyền thụ tri thức, mà thực sự là thành trì của tình yêu thương, một bến đỗ bình yên che chở cho chúng ta trước mọi bão giông cuộc đời.

Thầy đứng đó giữa bộn bề bão nổi
Gom nắng vàng sưởi ấm vạt áo ô...

Hành trình chạm ngõ thanh xuân của tôi dưới mái trường THPT Quảng Ninh bắt đầu bằng sự ngỡ ngàng khi nhận ra người thầy viết bức thư gây chấn động năm nào hóa ra còn rất trẻ. Tuổi trẻ của thầy không chỉ mang đến cho ngôi trường một luồng sinh khí mới đầy nhiệt huyết, say mê, mà còn đi liền với những đường lối, chính sách phát triển trường học vô cùng táo bạo, tiến bộ.

Lắng nghe lời kể của các anh chị khóa trước, tôi càng thêm ngưỡng vọng tấm lòng nhân ái dạt dào, vượt ra ngoài trang sách của thầy. Giữa những ngày nước lũ dâng cao đến đỉnh điểm đầy nguy hiểm của năm ấy, khi vạn vật chìm trong cô lập, thầy Quý cùng các thầy cô giáo trong trường đã không quản ngại hiểm nguy, dũng cảm chèo ghe, lội dòng nước dữ để đi phát từng nhu yếu phẩm, quyên góp cứu trợ cho bà con và học trò.

Hành động quên mình ấy đã chứng minh một triết lý sư phạm vĩ đại: trước khi dạy học trò làm bài, các thầy cô đã dùng chính hành động của mình để dạy chúng tôi bài học lớn về sự sẻ chia với đồng bào. Chính từ ngọn lửa cứu trợ kiên cường giữa biển nước ấy, khi trường lớp được dọn sạch bóng bùn non, thầy đã viết nên những dòng tâm sự để sưởi ấm lòng trò.

Bảng đen viết chữ bao dung

Hồn quê gửi gắm, người cùng chở che...

Dù tôi không được trực tiếp chứng kiến những ngày dọn bùn năm ấy, nhưng vài năm sau, khi đã trở thành học sinh dưới mái trường cấp ba này, tôi vô cùng may mắn và hạnh phúc khi được ngồi trong lớp học của thầy trong những tiết Hoạt động trải nghiệm. Thầy vẫn kiên nhẫn giảng dạy, tự tay lật mở và truyền trao bài học nhân văn năm ấy cho thế hệ chúng tôi qua nội dung bức tâm thư vẹn nguyên ngọn lửa ngày nào:

“Chào các em! Ngày mai, 26/10, học sinh trường ta bắt đầu đi học lại sau thời gian nghỉ lụt. Thầy biết, hiện tại nhiều em học sinh trường ta nhà vẫn còn ngập nước, nhiều gia đình đồ đạc bị trôi, hư hỏng hết, gia cảnh vô cùng khó khăn. Ngày mai đi học, các em không nhất thiết phải mặc đồng phục, không nhất thiết phải áo trắng, áo dài, và nếu có ố vàng một chút cũng không sao, đừng quá tự ti em nhé! Miễn là quần áo đủ khô, đủ ấm em ạ.

Nếu không có cặp sách, các em dùng túi ni lông bọc vở lại, cột thật chặt, và nhớ ghi rõ tên, trường vào khi nước cuốn trôi người ta còn biết đường gửi trả về. Ngày mai đi học, nếu chưa có đủ sách vở, bút mực cũng không sao, thầy cô sẽ tìm cách giúp đỡ. Các thầy cô giáo đã lội bùn, dọn dẹp lớp học sạch sẽ để đón các em.

Ngày mai đến trường, khoan hãy học bài cũ. Thầy cô sẽ không kiểm tra bài cũ, không trách phạt vì thiếu nề nếp. Hãy dành thời gian hỏi han, chia sẻ và ôm lấy nhau sau chuỗi ngày hoạn nạn. Các em hãy trân quý những cuốn vở cũ, những tấm áo, những đồng tiền mười nghìn, hai mươi nghìn từ tấm lòng cứu trợ của học sinh và đồng bào cả nước gửi về.

Đừng chê cười nếu như crush của mình mặc bộ đồ không được đẹp, đi dép không được mốt, hay thấy một bao ni lông lăn lốc trong góc bàn cuối lớp em nhé.

Thua keo này ta bày keo khác. Còn người là còn của. Khó khăn chỉ là tạm thời, không ngừng học tập, thầy tin tươi sáng sẽ sớm đến với chúng ta!

Yêu và thương các em thật nhiều!

Thầy giáo làng của các em.”

Chữ thương gieo xuống nương khoai

Thành bài học sống, hình hài kiên trung...

Được trực tiếp lắng nghe thầy giảng giải lại những dòng thư cũ ngay trên bục giảng cấp ba, tôi mới cảm thấy tim mình thắt nghẹn vì xúc động và thấu hiểu sâu sắc hơn bao giờ hết.

Khi thầy dặn học trò rằng “ngày mai đi học khoan hãy học bài cũ, hãy dành thời gian hỏi han và ôm lấy nhau”, thầy đã chủ động định nghĩa lại bản chất của tri thức. Thầy dạy chúng tôi rằng sự thấu cảm, lòng trắc ẩn và sự dung hợp với nỗi đau của đồng loại chính là những tri thức tối thượng mà một con người cần phải học trước khi học công thức toán học hay những bài văn theo khuôn mẫu.

Đặc biệt, câu nói bình dân của người dân xứ lũ: “Thua keo này ta bày keo khác... còn người là còn của” được thầy phân tích như một tuyên ngôn mạnh mẽ về ý chí sinh tồn. Thầy dạy chúng tôi rằng của cải có thể mất đi dưới dòng nước lũ, nhưng vốn liếng lớn nhất của con người chính là bản lĩnh sống kiên cường và điểm tựa tri thức được gieo mầm từ tình thầy trò.

Tiếng lòng vang vọng ngàn khơi

Bão giông ngừng lại, đất trời rưng rưng.

Những lời dặn dò “ngược quy chuẩn” nhưng thấm đẫm tình người ấy không chỉ dừng lại trong không gian lớp học, mà còn nhanh chóng bước ra ánh sáng, tạo nên một làn sóng lay động hàng triệu trái tim cả nước trên các trang báo điện tử lớn hàng đầu quốc gia như Tuổi trẻ, Dân trí, Lao động, VTC News và Báo Quân khu 4.

Thế nhưng, dòng chảy thời gian luôn mang theo những khúc quanh đầy bất ngờ và xúc động. Thực hiện chủ trương quy hoạch, sáp nhập cơ sở giáo dục, thầy Quý nhận nhiệm vụ điều chuyển sang công tác tại một phân hiệu mới.

Vào ngày khai giảng năm ấy, toàn trường tụ hội dưới sân. Không ai biết trước rằng người thầy kính yêu sắp phải rời xa chúng tôi. Thầy không chọn đứng trên lễ đài cao xa, cách biệt. Chính ngày khai giảng thiêng liêng đó, thầy đã chủ động bước xuống tận sân trường, đứng thật gần, sát bên hàng ghế học sinh để bày tỏ trọn vẹn những lời tâm sự và nỗi lòng sâu kín của mình.

Cho đến khi thầy cất lời, không gian sân trường như đặc quánh lại trong niềm xúc động ngập tràn. Đúng vào khoảnh khắc thiêng liêng ấy, một cơn mưa dông chợt đổ xuống, trắng xóa trời đất. Tiếng mưa ào ạt rơi trên mái trường hòa cùng giọng thầy nghẹn ngào, giống như sự đồng điệu kỳ diệu của tự nhiên với nỗi lòng đầy lưu luyến của người thầy giáo trẻ.

Trên bục giảng, đôi mắt thầy rưng rưng rồi giọt nước mắt lăn dài, hòa vào làn nước mưa. Nhìn những giọt nước mắt của thầy vĩ đại, tất cả học sinh, thầy cô và mọi người xung quanh đều không kìm được lòng mình, ai nấy đều rơm rớm nước mắt khóc theo.

Đứng giữa làn mưa dông lạnh buốt, nhưng trái tim chúng tôi lại ấm nóng hơn bao giờ hết trước danh xưng khiêm nhường thầy tự nhận: “Thầy giáo làng của các em” và lời kết như ruột thịt: “Yêu và thương các em thật nhiều!”.

Quê hương tôi có một mùa để nhớ

Mùa nước lên trắng xóa cả đồng chiều.

Chính ngay trong khoảnh khắc đứng dưới cơn mưa dông ngày khai giảng đầy nước mắt ấy, tiếng mưa ào ạt bất chợt đánh thức trong tôi miền ký ức tuổi thơ, đưa tôi liên tưởng sâu sắc về mảnh đất quê hương khi sắp sửa bước vào mùa mưa bão lịch sử năm 2020.

Khi ấy, tôi mới chỉ là một đứa trẻ học cấp một non nớt, phải ở nhà tránh lũ trong nỗi sợ hãi vô định khi dòng nước đục ngầu dâng cao sát mái hiên.

Đến ngày nước rút và được đi học lại, tôi bàng hoàng khi nhìn thấy những bức ảnh, bài đăng trên mạng xã hội về ngôi trường THPT Quảng Ninh bên cạnh. Trước mắt tôi trên màn hình ngày ấy là một hiện thực khốc liệt đến ám ảnh: ngôi trường khang trang hằng ngày giờ đây chìm sâu trong biển nước lũ màu nâu đục, cô độc giữa bốn bề sóng nước. Nước lũ dâng cao sát tầng một, những ngọn cây chao đảo trong dòng nước dữ.

Đứa trẻ lên mười là tôi năm đó tuy chưa thể hiểu hết tầm vóc của một triết lý giáo dục, nhưng tiếng mưa rơi ngày hôm nay đã kết nối vẹn nguyên nỗi sợ hãi thiên tai năm xưa với lòng biết ơn vô hạn của hiện tại. Thiên tai có thể hung bạo, nhưng hơi ấm từ lời dặn của thầy đã đẩy lùi khoảng cách hành chính, khô khan.

Ngay sau khi buổi lễ khép lại, thầy ngỏ ý mời lớp chúng tôi cùng chụp chung một tấm hình kỷ niệm. Giữa khoảnh khắc nghẹn ngào của sự chia ly, cái vẫy tay và nụ cười ấm áp của thầy đã khóa chặt nụ cười hiền hậu bên cạnh những gương mặt học trò vùng lũ.

Thật vinh hạnh và cảm mến biết bao người thầy vĩ đại trong chiếc áo dung dị! Dù hiện tại thầy rời phân hiệu nhưng ngọn lửa nhiệt huyết và những chính sách cải cách nhân văn của thầy đã kịp ăn sâu vào từng viên gạch, ngôi trường vẫn đứng vững như một chiếc neo kiên cường giữ chặt lấy vạn dặm hành trình của chúng tôi.

Ngọn hải đăng soi sáng vạn dặm hành trình: Mai thầy đi... bục giảng xưa lùi lạiTấm hình cũ giữ nụ cười ở lạiDấu bùn khô sưởi ấm những trang đờiTình của thầy thắp sáng vạn phương khơi.

Hành trình từ một đứa trẻ ngày nước rút, lướt xem những hình ảnh trường lớp ngập sâu trong lũ bằng đôi mắt ngơ ngác, cho đến khi đứng lặng giữa cơn mưa dông ngày khai giảng, tay nâng niu tấm ảnh chụp chung cùng thầy, đã giúp tôi hiểu rằng mình nhận được một đặc ân lớn lao của cuộc đời.

Dù hiện tại thầy giáo kính yêu đã chuyển phân hiệu nhưng giọt nước mắt rưng rưng, ngọn lửa nhiệt huyết và hơi ấm từ cái chạm vai của thầy trong bức ảnh năm ấy vẫn mãi là hành trang thiêng liêng nhất đi theo tôi suốt cuộc đời.

Bởi tôi hiểu rằng bảng đen có thể bạc màu, phấn trắng có thể mòn rơi, và những người lái đò có thể rời chân theo ngã rẽ của cơ chế, nhưng một khi giáo dục đã được định nghĩa bằng tình thương và sự thấu cảm tận cùng thì ngôi trường ấy sẽ trở thành một chiếc neo bất tử.

Bức tâm thư và cuộc chia ly của thầy đã định nghĩa lại bản chất sâu xa của hai tiếng “mái trường”: một ngọn hải đăng sừng sững, không bao giờ tắt lửa, giúp những đứa trẻ vùng lũ chúng tôi luôn tự tin mỉm cười, bình tĩnh bước qua mọi giông bão cuộc đời để ngẩng cao đầu hướng về một ngày mai rực rỡ nắng vàng.