Lớp học đặc biệt ở cơ sở cai nghiện ma túy

Viết lại cuộc đời từ trang vở trắng

Lớp học bắt đầu từ 19 giờ tối, được duy trì đều đặn 4 buổi mỗi tuần, học viên trẻ nhất sinh năm 1997, học viên lớn tuổi nhất cũng gần 60 tuổi. Họ đến đây không chỉ để điều trị cai nghiện, mà còn để học cách đọc chính tên mình, viết một lá thư gửi về cho gia đình, làm một phép tính tưởng chừng rất đỗi giản đơn. Những điều bình thường với nhiều người lại là ước mơ dang dở suốt nửa đời của họ.

Lớp học xóa mù chữ tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 1 tỉnh Thanh Hóa.

Với học viên Hoàng Bá Mai (54 tuổi), xã Hoằng Lộc, nghĩ mình sẽ mù chữ đến hết cuộc đời. Thế nhưng, nhờ sự giúp đỡ của các chiến sĩ Công an, ở tuổi xế chiều, đôi tay từng quen với lao động nặng nhọc nay run run cầm bút tập viết những nét đầu tiên. Với ông, mỗi dòng chữ viết được không chỉ là kiến thức, mà còn là sợi dây nối lại tình thân sau những năm tháng lầm lỡ.

Từng con chữ hiện ra chậm chạp, xiêu vẹo nhưng đầy cố gắng. “Tôi không ngờ có ngày mình viết được thư gửi về cho vợ con”, ông Mai nghẹn ngào.

Với học viên Tô Đình Quy (60 tuổi), xã Thiệu Hóa, mỗi buổi học là một cuộc vượt qua chính mình. Trí nhớ không còn minh mẫn khiến việc ghép vần trở nên khó khăn hơn gấp bội. Có những hôm ông phải dừng lại thật lâu mới đọc trọn một từ. “Các thầy động viên nhiều lắm. Cứ kiên trì, mưa dầm thấm lâu...”, ông Quy nói.

Còn với anh Nguyễn Hữu Sơn (35 tuổi), xã Hoằng Hóa, xem lớp học như cơ hội quý giá để bắt đầu lại từ đầu. Chỉ sau gần một tháng, anh đã đọc được toàn bộ bảng chữ cái. “Có chữ nghĩa, tôi thấy tự tin hơn nhiều. Tôi muốn hoàn thành lớp học trước khi kết thúc thời gian cai nghiện, sớm trở về với gia đình”, anh Sơn chia sẻ.

Khi người chiến sĩ Công an trở thành người thầy

Từ ngày 1/3/2025, các cơ sở cai nghiện trên cả nước được bàn giao về Bộ Công an quản lý, mở ra những chuyển biến rõ nét trong mô hình hoạt động theo hướng kỷ luật, nhân văn và toàn diện hơn. Bên cạnh nhiệm vụ quản lý, giáo dục, dạy nghề theo quy định, việc tổ chức các lớp xóa mù chữ, bổ túc văn hóa ngay trong cơ sở cai nghiện cho thấy cách tiếp cận mới. Đó là thay vì chỉ tập trung vào cắt cơn, phục hồi thể chất, quá trình tái hòa nhập cộng đồng được chuẩn bị từ nền tảng nhận thức và kỹ năng sống.

Xuất phát từ tình hình thực tế và nhiệm vụ được giao, tháng 10/2025, Cơ sở cai nghiện ma túy số 1 Thanh Hóa thuộc Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Công an tỉnh) đã mở lớp xóa mù chữ dành cho những học viên chưa biết đọc, biết viết. Với 18 học viên, lớp học được xây dựng theo chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, giúp học viên làm quen với bảng chữ cái, tập đọc, tập viết và thực hiện các phép tính cơ bản. Đội ngũ cán bộ, chiến sĩ Công an trực tiếp đứng lớp; nội dung giảng dạy được lồng ghép linh hoạt với giáo dục pháp luật, kỹ năng sống, văn hóa, đạo đức và định hướng nghề nghiệp.

Học viên Hoàng Bá Mai, xã Hoằng Lộc, tập viết từng nét chữ.

Thượng úy Lê Hải Hoàng, người trực tiếp giảng dạy lớp xóa mùa chữ chia sẻ: "Khó khăn lớn nhất là khả năng tiếp thu của học viên. Nhiều người sử dụng ma túy lâu năm nên trí nhớ suy giảm, học rất chậm. Chúng tôi phải giảng từng chút một, trong quá trình dạy phải nắm bắt tâm lí của từng học viên để có biện pháp giúp đỡ. Ngoài giờ chính, chúng tôi còn bố trí học viên đã tốt nghiệp THPT kèm cặp thêm để các học viên tiến bộ nhanh hơn”.

Trong ánh đèn của lớp học, hình ảnh người cán bộ, chiến sĩ Công an cầm tay học viên nắn nót từng nét chữ trở nên thật đặc biệt. Ở đó, khoảng cách giữa người quản lý và người được quản lý dường như thu hẹp lại, chỉ còn sự kiên trì và niềm tin. Những con chữ không chỉ giúp họ biết đọc, biết viết, mà còn mở ra cánh cửa học nghề, tìm việc và từng bước tái hòa nhập cộng đồng.

Sau gần 5 tháng triển khai, nhiều học viên đã có thể đọc trọn vẹn bảng chữ cái và tự viết tên mình. Thành quả ấy giản dị nhưng đầy ý nghĩa. Bởi khi một người từng lạc lối có thể tự tay viết tên mình, cũng là lúc họ bắt đầu viết lại cuộc đời.

Thiếu tá Lê Đình Ninh, Phó Trưởng cơ sở cai nghiện ma túy số 1 tỉnh Thanh Hóa, chia sẻ: "Lớp xóa mù chữ không đơn thuần là trao kiến thức, mà là hành trình giúp học viên xóa bỏ mặc cảm, mở rộng hiểu biết, rèn kỹ năng giao tiếp, tăng sự tự tin và có thêm động lực từ bỏ ma túy. Quan trọng hơn, biết đọc, biết viết sẽ trở thành nền tảng thiết thực để họ học nghề, lao động và tái hòa nhập cộng đồng một cách vững vàng".

Việc triển khai lớp xóa mù chữ tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 1 tỉnh Thanh Hóa không chỉ là hoạt động giáo dục đơn thuần, mà còn là hành trình khơi dậy nghị lực, thắp lại niềm tin cho học viên. Con chữ trở thành điểm tựa để họ nhìn lại quá khứ và mạnh dạn bắt đầu lại, có thêm động lực quyết tâm từ bỏ ma túy, từng bước tái hòa nhập cộng đồng.

Hoàng Mai