Lũ quét như sóng thần ở biên giới Nepal-Trung Quốc: Hồ chắn dòng đã tràn nước

Khu vực xảy ra lũ quét và sạt lở ở Nepal. Ảnh: THX/TTXVN phát

Số người thiệt mạng trong trận lũ quét tàn phá Nepal và khu vực Tây Tạng của Trung Quốc đã vượt 470 người.

Văn phòng Thủ tướng Nepal ngày 28/8 cho biết 469 người đã được xác nhận thiệt mạng và 977 người vẫn mất tích, bao gồm 644 người nước ngoài.

Trong khi đó, theo nhà chức trách Trung Quốc, trận lũ đã khiến ít nhất 3 người thiệt mạng và 558 người mất tích tại Tây Tạng.

Trước đó vào sáng 26/8, một khối băng và đá khổng lồ ở sườn phía Bắc đỉnh Langtang Lirung, gần biên giới Nepal - Tây Tạng, Trung Quốc bất ngờ sụp xuống, khởi phát chuỗi lũ quét nghiêm trọng.

Dữ liệu vệ tinh cho thấy phần sườn bị phá vỡ khoảng 500 x 800 m, ở độ cao khoảng 5.200 m, rồi lao xuống thung lũng.

Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ xác định năng lượng địa chấn do vụ sụp đổ tạo ra tương đương một trận động đất 5,2 độ, chứ không phải động đất gây thảm họa như nhận định ban đầu.

Khi lao xuống, băng tan nhanh, trộn với đá vụn, trầm tích và nước, hình thành dòng lũ bùn đá, đổ xuống "như sóng thần trên đất liền", di chuyển qua quãng đường dài gần 170 km theo hệ thống sông Lhende Khola - Bhote Koshi - Trishuli.

Dòng lũ tàn phá cửa khẩu Gyirong ở Tây Tạng rồi tràn xuống Nepal, gây thiệt hại nặng tại Rasuwa, Nuwakot và Dhading. Mực nước tăng tới 9 m chỉ trong 30 phút, cuốn trôi nhà cửa, phương tiện, cầu đường.

Sau khi thảm hoạ xảy ra, Nepal đã triển khai 30.000 nhân viên an ninh để tìm kiếm tại các thung lũng xa xôi. Thủ tướng Nepal Balendra Shah đã thị sát một số khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

Về phía Trung Quốc, tính đến 10 giờ 28/8, lực lượng cứu hỏa và cứu nạn tổng hợp quốc gia nước này đã điều động tổng cộng 681 người và 113 phương tiện tới hiện trường thảm họa lũ bùn đá tại Gyirong, Tây Tạng để triển khai cứu hộ.

Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường cũng tới hiện trường trực tiếp chỉ đạo, giám sát hoạt động cứu hộ.

Tuy nhiên, công tác cứu hộ hiện trở nên phức tạp hơn do lo ngại một đợt lũ thứ cấp có thể tiếp tục ảnh hưởng đến khu vực thiên tai.

Khu vực bị lũ quét tàn phá tại Nuwakot, Nepal. Ảnh: THX/TTXVN phát

Sự chú ý đang tập trung vào một hồ chắn dòng mới hình thành ở khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc. Cả hai nước đều cảnh báo hồ này không ổn định và có nguy cơ bị vỡ.

Hồ chắn dòng hình thành khi lũ lụt hoặc sạt lở đất làm tắc nghẽn dòng sông, khiến nước tích tụ ngày càng nhiều phía sau một con đập tự nhiên được tạo thành từ đất đá và các vật liệu khác.

Nhà chức trách Trung Quốc cảnh báo hồ hiện chứa khoảng 2 triệu m³ nước và dự kiến sẽ tiếp nhận thêm khoảng 3 triệu m³ trong ba ngày tới.

Theo phóng viên của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV), hiện nay, nước trong hồ chắn dòng đang liên tục tràn ra ngoài, rất có khả năng gây ra một đợt lũ quét hoặc lũ bùn đá mới.

Vì vậy, việc tiếp tục tiến vào các khu vực trọng điểm để triển khai công tác tìm kiếm, cứu nạn vào thời điểm hiện tại là hết sức nguy hiểm.

Trên thực tế, các đội cứu hộ và lực lượng quân sự đang tìm cách tiếp cận cửa khẩu Gyirong, nơi nhiều tòa nhà bị vùi dưới lớp bùn dày khoảng 1,5 m, đã được lệnh tạm hoãn tiến về phía trước do lo ngại xảy ra thêm lũ bùn đá.

Theo Cục Cứu hỏa và Cứu nạn Quốc gia Trung Quốc, điều này không có nghĩa là công tác cứu hộ bị tạm dừng mà hoạt động giám sát vẫn đang được tiến hành liên tục.

Các đội cứu hộ đang phải chạy đua với thời gian để tìm kiếm người sống sót và đưa thi thể các nạn nhân ra ngoài trước khi lượng bùn đất mới khiến hoạt động cứu hộ trở nên nguy hiểm hơn.