Lựa chọn 3–5 bài toán ưu tiên phát triển nông nghiệp khu vực phía Bắc

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng phát biểu chỉ đạo. Ảnh: Lê Đông - TTXVN

Tại Hội nghị Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp khu vực phía Bắc do Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Công an tổ chức ngày 27/10, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, nông nghiệp có vai trò đặc biệt quan trọng trong bảo đảm an sinh xã hội, là “trụ đỡ” của nền kinh tế và đóng góp lớn vào sự phát triển của đất nước.

Theo Phó Thủ tướng, nếu giải quyết tốt bài toán phát triển khoa học, công nghệ ứng dụng trong nông nghiệp thì sẽ góp phần giải quyết bài toán phát triển bền vững của đất nước, bởi ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp là con đường nhanh nhất, hiệu quả nhất và có thể triển khai ngay so với nhiều lĩnh vực khác.

Để khoa học công nghệ thực sự đi vào sản xuất và tạo ra giá trị gia tăng, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương phối hợp với Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ rà soát, đánh giá toàn diện hiện trạng hoạt động khoa học, công nghệ liên quan đến ngành nông nghiệp; xác định danh mục các vấn đề lớn cần giải quyết, phù hợp với lợi thế và yêu cầu phát triển của ngành nói chung, khu vực phía Bắc nói riêng, trong đó chú trọng sự liên kết giữa các vùng.

Các lĩnh vực cần tập trung ưu tiên gồm: giống cây trồng, vật nuôi; phân bón, thức ăn chăn nuôi, thuốc bảo vệ thực vật gắn với phòng, chống dịch bệnh; ứng dụng rộng rãi công nghệ, máy móc trong sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp; hoàn thiện, chuẩn hóa hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản; phát triển sản xuất nông nghiệp gắn với bảo vệ môi trường và kinh tế tuần hoàn.

Phó Thủ tướng yêu cầu đổi mới thực chất cơ chế liên kết giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị. Đây là một trong những điểm nghẽn lớn nhất hiện nay, khi kết quả nghiên cứu chưa được chuyển giao, ứng dụng và thương mại hóa tương xứng với nguồn lực đầu tư.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu, đề xuất mô hình phát triển Sàn giao dịch nông sản quốc gia để báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Đối với Bộ Khoa học và Công nghệ, Phó Thủ tướng yêu cầu khẩn trương rà soát các đề tài nghiên cứu thời gian qua, lựa chọn những kết quả có tính khả thi để hỗ trợ ứng dụng, thương mại hóa; thúc đẩy hình thành các nhóm liên kết giữa nghiên cứu với sản xuất và phát triển mô hình phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu dùng chung.

Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các đơn vị liên quan đẩy nhanh số hóa, chuẩn hóa, kết nối và chia sẻ các cơ sở dữ liệu, trước hết là dữ liệu đất đai, truy xuất nguồn gốc và những dữ liệu phục vụ trực tiếp sản xuất, quản lý ngành.

Các bộ, ngành liên quan cần xác định rõ những nội dung cần tháo gỡ, nhất là về thể chế, quy chuẩn, tiêu chuẩn, định mức kỹ thuật, dữ liệu, cơ chế tài chính, sở hữu trí tuệ và chuyển giao công nghệ.

Các địa phương khu vực phía Bắc cần lựa chọn từ 3–5 bài toán ưu tiên trước ngày 15/11/2026, thể hiện rõ mô hình liên kết sản xuất, chế biến, thị trường tiêu thụ, xây dựng thương hiệu bền vững gắn với các vùng nguyên liệu. Các cơ sở nghiên cứu đăng ký, đề xuất với Bộ Nông nghiệp và Môi trường các giải pháp công nghệ để giải quyết những bài toán thực tiễn.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu doanh nghiệp, hợp tác xã chủ động đăng ký nhu cầu công nghệ, năng lực tiếp nhận đầu tư và khả năng bao tiêu sản phẩm; phối hợp với các bộ đặt hàng nhiệm vụ nghiên cứu mới. Các bộ, ngành khẩn trương rà soát, trả lời cụ thể những kiến nghị của doanh nghiệp tại hội nghị.

Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an phát biểu. Ảnh: Lê Đông - TTXVN

Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long đánh giá, ngành nông nghiệp còn nhiều tiềm năng, dư địa tăng trưởng. Tuy nhiên, việc xác định và triển khai các nhiệm vụ khoa học công nghệ chưa thực sự gắn với mục tiêu phát triển kinh tế, chưa chuyển hóa tương xứng nguồn lực đầu tư thành giá trị thực tiễn.

Bên cạnh đó, vẫn còn khoảng cách lớn giữa hoạt động nghiên cứu và nhu cầu thực tiễn của sản xuất, kinh doanh. Việc xác định nhiệm vụ khoa học công nghệ tại nhiều địa phương chưa gắn chặt với mục tiêu tăng trưởng, đồng thời chưa xác định rõ doanh nghiệp chủ lực đồng hành trong quá trình nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa sản phẩm.

Thứ trưởng Nguyễn Văn Long đề nghị các địa phương tập trung nhận diện những điểm nghẽn cốt lõi, xác định nhiệm vụ khoa học công nghệ xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của từng ngành hàng. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần chủ trì xác định danh mục các bài toán tăng trưởng ưu tiên, tập trung lựa chọn những khâu có khả năng tạo giá trị gia tăng cao.

Đồng thời, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần phát huy vai trò điều phối, trực tiếp kết nối nhu cầu thực tiễn của địa phương với năng lực nghiên cứu, ứng dụng của các viện, trường đại học và doanh nghiệp, bảo đảm các nhiệm vụ khoa học công nghệ gắn với mục tiêu tăng trưởng và có khả năng triển khai trong thực tế.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Lê Đông - TTXVN

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, ngành sẽ tập trung vào bốn nhiệm vụ trọng tâm gồm: đổi mới phương thức quản lý, tổ chức thực hiện nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ sở nghiên cứu, tăng cường liên kết giữa nghiên cứu với doanh nghiệp và thị trường; tháo gỡ điểm nghẽn về cơ chế, chính sách; đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển dữ liệu phục vụ quản lý, sản xuất và kết nối thị trường.