Luật An ninh dữ liệu: Phân loại theo 5 cấp độ rủi ro, siết chặt bảo vệ dữ liệu

Luật An ninh dữ liệu vừa được Quốc hội thông qua, thiết lập cơ chế bảo vệ dữ liệu theo 5 cấp độ rủi ro, yêu cầu áp dụng biện pháp bảo vệ tương ứng với mức độ nguy cơ. Đáng chú ý, dữ liệu có rủi ro cao phải được kiểm toán chặt chẽ hơn. Cùng với đó, hành vi đầu độc dữ liệu, lợi dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo (AI) để thao túng thông tin bị nghiêm cấm.

Quốc hội Khóa XVI

Chiều 20/11, tiếp tục Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI biểu quyết thông qua Luật An ninh dữ liệu, với 468/474 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 93,79% tổng số đại biểu Quốc hội.

Trước khi biểu quyết, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo luật.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật An ninh dữ liệu (ảnh QH).

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, thay mặt cơ quan chủ trì soạn thảo trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật An ninh dữ liệu (ảnh QH).

Bảo vệ dữ liệu theo 5 cấp độ rủi ro

Một trong những nội dung đáng chú ý của luật là quy định phân loại dữ liệu theo 5 cấp độ rủi ro an ninh, căn cứ mức độ tổn hại có thể xảy ra đối với an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, lợi ích công cộng và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Theo đó, chủ quản dữ liệu có trách nhiệm tự đánh giá, xác định cấp độ rủi ro và áp dụng biện pháp bảo vệ tương ứng. Với dữ liệu cấp độ 1, cấp độ 2, chủ quản dữ liệu chủ yếu thực hiện trách nhiệm tự bảo vệ. Từ cấp độ 3 trở lên, yêu cầu đánh giá tác động rủi ro và kiểm toán an ninh dữ liệu được đặt ra chặt chẽ hơn. Riêng dữ liệu cấp độ 4, cấp độ 5 phải thực hiện kiểm toán và gửi báo cáo kết quả về cơ quan chuyên trách có thẩm quyền.

Việc bảo vệ an ninh dữ liệu được thực hiện chủ động ngay từ khâu thiết kế và xuyên suốt vòng đời dữ liệu, từ tạo lập, thu thập, lưu trữ, xử lý, khai thác, sử dụng đến truyền tải, chia sẻ, xóa và tiêu hủy.

Đại biểu tham gia phiên họp (ảnh QH).

Đại biểu tham gia phiên họp (ảnh QH).

Luật cũng quy định trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây trong phạm vi kiểm soát kỹ thuật dịch vụ và phân định trách nhiệm với khách hàng. Chủ quản dữ liệu vẫn phải chịu trách nhiệm về nghĩa vụ bảo vệ dữ liệu ngay cả khi thuê bên thứ ba xử lý.

Cấm đầu độc dữ liệu, lợi dụng AI để thao túng thông tin

Luật dành các quy định riêng về bảo vệ an ninh dữ liệu đối với công nghệ mới và trí tuệ nhân tạo, trong đó yêu cầu kiểm soát, phân loại, loại bỏ dữ liệu giả mạo, sai lệch, dữ liệu độc hại hoặc chứa mã độc nhằm bảo đảm an toàn, toàn vẹn cho mô hình huấn luyện và hệ thống xử lý dữ liệu.

Đáng chú ý, luật xác định “đầu độc dữ liệu” là hành vi cố ý đưa dữ liệu sai lệch, giả mạo hoặc không đúng sự thật vào cơ sở dữ liệu, tập dữ liệu huấn luyện nhằm làm sai lệch hoặc thao túng kết quả xử lý của thuật toán, mô hình AI hoặc hệ thống thông tin.

Đại biểu tham gia phiên họp (ảnh QH).

Đại biểu tham gia phiên họp (ảnh QH).

Đối với dữ liệu từ cấp độ 3 trở lên thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh, việc sử dụng để huấn luyện mô hình AI phải được cấp có thẩm quyền cho phép. Dữ liệu dẫn xuất cũng phải được phân loại rủi ro và áp dụng biện pháp bảo vệ tương ứng.

Luật nghiêm cấm các hành vi chiếm đoạt, mua bán, trao đổi, thu thập, truy cập, làm lộ, làm sai lệch, xóa hoặc phá hủy dữ liệu trái phép; đầu độc dữ liệu, sử dụng dữ liệu độc hại; lợi dụng dữ liệu, thuật toán và hệ thống AI để thao túng thông tin nhằm xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.

Khi xảy ra sự cố an ninh dữ liệu, chủ quản dữ liệu phải kịp thời ngăn chặn, khắc phục hậu quả. Nếu sự cố có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, phải thông báo về tính chất sự cố, loại dữ liệu bị ảnh hưởng và hướng dẫn biện pháp tự bảo vệ.

Luật giao Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về an ninh dữ liệu, trong đó Bộ Công an là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thực hiện nhiệm vụ này. Đồng thời, luật quy định chính sách ưu tiên nguồn lực phát triển hạ tầng dữ liệu, công nghệ bảo mật nội địa, từng bước tự chủ về sản phẩm, dịch vụ, giải pháp an ninh dữ liệu và phát triển nguồn nhân lực chuyên trách.

Luật An ninh dữ liệu gồm 6 chương, 28 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027.

N.Hường

Nguồn Công Luận: https://congluan.vn/luat-an-ninh-du-lieu-phan-loai-theo-5-cap-do-rui-ro-siet-chat-bao-ve-du-lieu-post368280.html