Luật Phát triển đô thị: Hài hòa lợi ích Nhà nước, người dân và nhà đầu tư từ giá trị đất tăng thêm
Phát triển hạ tầng có thể làm giá trị đất tăng mạnh, tạo nguồn lực cho đô thị nhưng cũng đặt ra bài toán phát triển hài hòa. Dự án Luật Phát triển đô thị đang được Quốc hội xem xét được kỳ vọng thiết lập cơ chế hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và nhà đầu tư.
Sáng 7/8, Quốc hội thảo luận về dự án Luật Phát triển đô thị. Một trong những vấn đề nhận được sự quan tâm của đại biểu là cơ chế khai thác nguồn lực đất đai trong quá trình phát triển đô thị, đặc biệt là việc phân bổ phần giá trị đất tăng thêm khi Nhà nước đầu tư hạ tầng.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh phát biểu thảo luận. Ảnh:quochoi.vn
Phát biểu tại Tổ, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho rằng, đất đai là “phép thử” lớn nhất bảo đảm tính công bằng của Luật Phát triển đô thị.
Vấn đề đặt ra là khi một tuyến đường, cây cầu, tuyến metro hoặc công trình hạ tầng được đầu tư bằng nguồn lực công, giá trị đất tại khu vực xung quanh có thể tăng lên đáng kể. Phần giá trị tăng thêm đó được phân bổ như thế nào để Nhà nước có thêm nguồn lực tái đầu tư, người dân được bảo đảm quyền lợi và nhà đầu tư vẫn có động lực tham gia phát triển đô thị là bài toán cần được tính toán trong quá trình hoàn thiện dự luật.
Đất đai là nguồn lực quan trọng cho phát triển đô thị
Theo Tờ trình của Chính phủ, dự án Luật Phát triển đô thị được xây dựng nhằm tạo hành lang pháp lý ổn định, đột phá và khả thi để thúc đẩy phát triển TP. Hồ Chí Minh, các thành phố khác và các khu kinh tế đặc biệt.
Dự thảo trình Quốc hội gồm 5 chương, 65 điều, được thiết kế thành ba nhóm cơ chế, chính sách dành cho TP. Hồ Chí Minh và các thành phố được công nhận là đô thị đặc biệt; các thành phố chưa được công nhận là đô thị đặc biệt; và các khu kinh tế đặc biệt.
Trong quá trình này, đất đai không chỉ là không gian phát triển mà còn là một trong những nguồn lực quan trọng để tạo vốn cho đầu tư hạ tầng.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh, nếu Nhà nước đầu tư hạ tầng làm giá đất tăng nhưng phần giá trị tăng thêm chủ yếu thuộc về một nhóm chủ thể thì mục tiêu công bằng trong phát triển đô thị sẽ khó đạt được. Ngược lại, nếu thiết kế được cơ chế điều tiết hợp lý, nguồn lực tạo ra từ đất có thể quay trở lại phục vụ đầu tư hạ tầng và cộng đồng.
Không chỉ tập trung vào vấn đề đất đai, trong quá trình thảo luận dự án Luật Phát triển đô thị, nhiều đại biểu cũng đề nghị tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý theo hướng tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với xác định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, qua đó tạo sự chủ động cho các địa phương trong tổ chức và phát triển đô thị.
Đối với doanh nghiệp, môi trường đầu tư có quy hoạch ổn định, thủ tục rõ ràng và cơ chế phân bổ lợi ích hợp lý sẽ tạo thêm thuận lợi trong quá trình triển khai dự án. Khi các quy định có tính ổn định và khả năng dự báo cao, nhà đầu tư có thêm cơ sở để xây dựng kế hoạch dài hạn, huy động nguồn lực và tham gia sâu hơn vào quá trình phát triển hạ tầng, chỉnh trang đô thị.











