Trên toàn cầu, ước tính hiện có khoảng 19 triệu thanh thiếu niên từ 13 - 15 tuổi (13 triệu bé trai và 6 triệu bé gái) đang hút thuốc lá, trong đó có khoảng 5 triệu thanh thiếu niên hút thuốc lá sống ở khu vực Đông Nam Á. Khảo sát ở hầu hết các quốc gia đều cho thấy tỷ lệ trẻ em từ 13- 15 tuổi đang sử dụng các sản phẩm thuốc lá, đặc biệt là các sản phẩm thuốc lá mới như thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cao.
Kết quả tổng hợp chưa đầy đủ của các cơ sở khám, chữa bệnh trong cả nước cho thấy, có hơn 1,2 ngàn trường hợp phải nhập viện cấp cứu do sử dụng thuốc lá điện tử (TLĐT) trong năm 2023. Trong đó có đến 71 trường hợp dưới 18 tuổi.
Bài viết 'Cách thức thuốc lá hồi sinh trong thế hệ trẻ' của tác giả trẻ Soukita Morgan mới đây đăng trên tạp chí Youthquaker Magazine có một dòng tít phụ 'Thói quen nguy hiểm đang được coi là món phụ kiện thời trang hot (được chú ý) nhất'.
Bày tỏ lo ngại trước thực trạng tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử và nguy cơ già hóa dân số, một số đại biểu Quốc hội kiến nghị Quốc hội sớm sửa Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá; bổ sung Luật Dân số.
Do chưa có chính sách, quy định pháp luật cụ thể về quản lý thống nhất đối với các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới nên hiện nay các lực lượng chức năng chỉ có thể xử phạt vi phạm hành chính đối với các tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm thuốc lá thế hệ mới về hành vi kinh doanh hàng hóa nhập lậu và/hoặc kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ.
Để phòng ngừa, ngăn chặn những tác hại mà thuốc lá thế hệ mới như thuốc lá điện tử (TLĐT), thuốc lá nung nóng mang lại, thời gian qua, các cấp, ngành liên quan của tỉnh đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tăng cường kiểm soát, ngăn chặn, xử lý nghiêm các trường hợp mua bán, kinh doanh sản phẩm TLĐT, thuốc lá nung nóng chưa được phép kinh doanh, sử dụng trên thị trường.
Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng dễ bị lợi dụng tẩm ướp các chất ma túy, chất gây nghiện, điều đáng nguy hiểm hơn là các loại sản phẩm này nhắm vào giới trẻ.
Theo đại biểu Quốc hội, trong thời gian nghiên cứu khung pháp lý, cần có biện pháp kiểm soát, xử lý nghiêm, ngăn chặn đối với loại sản phẩm thuốc lá điện tử trên thị trường.
Việc khó khăn trong bắt giữ, xử lý thuốc lá thế hệ mới (thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng) là do chưa có cơ chế chính sách quản lý rõ ràng.
Theo Bộ Y tế, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử đang gia tăng nhanh chóng trong học sinh từ 13 đến 15 tuổi, cụ thể là (từ 3,5% năm 2022 lên 8,0% năm 2023).
Trong Phiên giải trình mới đây, nhiều đại biểu cho rằng Quốc hội cần sửa Luật Phòng chống tác hại thuốc lá để cấm thuốc lá điện tử đối với trẻ em thông qua những can thiệp chức năng mạnh mẽ, hiệu quả.