Luật Thủ đô năm 2026: Tạo cơ chế thúc đẩy phát triển hệ thống y tế cơ sở

Gia tăng nhu cầu chăm sóc sức khỏe

Theo Sở Y tế Hà Nội, Hà Nội cùng các khu vực lân cận đang dần hình thành một siêu đô thị với quy mô dân số lưu trú và làm việc thực tế ước tính trên dưới 12 triệu người (dân số Hà Nội ước tính 9 triệu người), tạo ra một hệ thống chăm sóc sức khỏe có quy mô và độ phức tạp lớn nhất cả nước.

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế, biến đổi khí hậu, môi trường, nguy cơ tiềm ẩn dịch bệnh mới, mô hình bệnh tật tại Thủ đô đang chuyển dịch nhanh từ các bệnh truyền nhiễm sang nhóm bệnh không lây nhiễm và bệnh mạn tính.

Người dân phường Hồng Hà tham gia khám sức khỏe miễn phí. Ảnh: Phương Thảo

Sự gia tăng về nhu cầu chăm sóc sức khỏe chất lượng cao, kết hợp với xu hướng già hóa dân số nhanh chóng đã và đang đặt ra cho hệ thống y tế Thủ đô nhiều áp lực, thể hiện qua sự quá tải tại hầu hết các bệnh viện Trung ương và các bệnh viện đầu ngành trực thuộc Sở Y tế đóng trên địa bàn thành phố.

Mặc dù Hà Nội có khoảng 16 bác sĩ/10.000 dân, cao hơn ngưỡng tối thiểu 10 bác sĩ/10.000 dân theo khuyến nghị của WHO, nhưng nhân lực y tế vẫn phân bố chưa đồng đều, đặc biệt tuyến cơ sở còn thiếu bác sĩ có chuyên môn, trong khi chênh lệch nhân lực giữa khu vực trung tâm và ngoài trung tâm còn lớn.

Trong bối cảnh đó, hệ thống y tế cơ sở với 126 trạm y tế xã, phường hiện vẫn còn những bất cập, nhất là tình trạng thiếu nhân lực và chế độ đãi ngộ chưa tương xứng với khối lượng công việc từ khám chữa bệnh ban đầu, tiêm chủng mở rộng cho đến phòng, chống dịch bệnh.

Thực hiện các điểm c, d, khoản 1Điều 17 Luật Thủ đô năm 2026, HĐND thành phố Hà Nội đã ban hành Nghị quyết số 29/2026/NQ-HĐND quy định một số chính sách phát triển hệ thống y tế thành phố Hà Nội, với nhiều cơ chế ưu đãi vượt trội để củng cố, phát triển hệ thống y tế Thủ đô.

Thu hút nhân lực cho tuyến cơ sở

Đối với y tế cơ sở và Trung tâm Cấp cứu 115, thành phố áp dụng chính sách hỗ trợ thu hút lần đầu sau tuyển dụng với mức lên tới 100 lần mức lương tối thiểu vùng I cho trình độ thạc sĩ, bác sĩ nội trú, chuyên khoa cấp I và 50 lần cho bác sĩ.

Song song với đó, chính sách hỗ trợ đặc thù nghề nghiệp 5 triệu đồng/tháng được áp dụng cho viên chức, lao động tại Trung tâm Cấp cứu 115. Các giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ giỏi từ các bệnh viện tuyến trên xuống hỗ trợ y tế cơ sở ngoài hưởng chế độ theo quy định chung, còn nhận mức hỗ trợ thêm từ 6 đến 20 triệu đồng mỗi tháng tùy theo học hàm, học vị.

Đồng thời, Sở Y tế Hà Nội đã chỉ đạo hỗ trợ chuyên môn giữa các bệnh viện với trạm y tế thông qua một số giải pháp như: Hội chẩn, khám chữa bệnh từ xa, triển khai phòng khám đa khoa khu vực và luân phiên bác sĩ giỏi từ các bệnh viện cấp cơ bản, cấp chuyên sâu thành phố về hỗ trợ trực tiếp cho cơ sở; đẩy mạnh tuyên truyền đến người dân về các chính sách bảo hiểm y tế ưu tiên khi khám chữa bệnh tại y tế cơ sở.

Hiện, Sở Y tế Hà Nội quản lý 42 bệnh viện công lập và 47 bệnh viện ngoài công lập. Ngoài ra, còn 38 cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thuộc Bộ Y tế, các bộ, ngành bao gồm cả Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, các trường đại học trên địa bàn. Theo phân công, các bệnh viện Thanh Nhàn, Xanh Pôn, Phụ sản Hà Nội, Hòe Nhai, Đức Giang… đã cử bác sĩ luân phiên xuống hỗ trợ các trạm y tế.

Bệnh viện Đa khoa Hòe Nhai hỗ trợ Trạm y tế phường Giảng Võ khám chữa bệnh cho người dân. Ảnh: Công Phương

Bà Nguyễn Thanh Hiếu, Giám đốc Trạm Y tế phường Giảng Võ cho biết, việc phối hợp hợp tác, hỗ trợ chuyên môn với bệnh viện đã được đơn vị triển khai từ tháng 4-2026. Sau khi Nghị quyết số 29/2026/NQ-HĐND có hiệu lực, Bệnh viện Đa khoa Hòe Nhai tiếp tục hỗ trợ Trạm Y tế phường Giảng Võ trong chuyển giao chuyên môn, đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật, hỗ trợ nhân lực, khám bệnh, hội chẩn và hỗ trợ điều trị, qua đó nâng cao năng lực khám chữa bệnh tại tuyến cơ sở; đồng thời hỗ trợ khám sức khỏe miễn phí cho người dân trên địa bàn.

Hiện, Bệnh viện Đa khoa Hòe Nhai tăng cường hỗ trợ 2 bác sĩ khám chữa bệnh tại Trạm Y tế mỗi tuần 3 buổi. Theo bà Nguyễn Thanh Hiếu, đây là chính sách rất thiết thực, giúp người dân được tiếp cận bác sĩ có chuyên môn sâu ngay tại địa bàn, các hoạt động khám sức khỏe, xét nghiệm, tư vấn và sàng lọc được tổ chức ngay tại phường, giảm nhu cầu phải di chuyển lên bệnh viện tuyến trên. Đồng thời, người dân có thêm niềm tin khi biết Trạm Y tế có sự phối hợp chuyên môn với bệnh viện.

Bên cạnh đó, thông qua việc mở rộng và kết nối đồng bộ toàn bộ hệ thống y tế công lập, ngoài công lập, các bệnh viện bộ, ngành (Công an, Quốc phòng) và trường đại học dưới sự điều phối tập trung của Trung tâm Cấp cứu 115, quy mô mạng lưới cấp cứu ngoại viện của thành phố Hà Nội đã tăng từ 50 điểm lên 137 điểm, tăng 274%. Năng lực cấp cứu dự kiến đạt 140.000 chuyến mỗi năm, tăng 331%, giúp rút ngắn tối đa “thời gian vàng” trong cấp cứu người bệnh, từ tai nạn, đột quỵ đến sốc phản vệ ngay tại cộng đồng trước khi chuyển viện…

Cho phép áp dụng kỹ thuật loại đặc biệt

Hiện trên địa bàn thành phố Hà Nội có trên 5.000 cơ sở khám chữa bệnh trong và ngoài công lập. Nhu cầu triển khai các kỹ thuật chuyên sâu, kỹ thuật đặc biệt ngày càng lớn, trong khi việc thẩm định, phê duyệt hồ sơ còn tập trung ở cấp Trung ương, dẫn đến quá tải

Thực hiện điểm a, khoản 2 Điều 17 Luật Thủ đô năm 2026, UBND thành phố đã ban hành Quyết định số 82/2026/QĐ-UBND cho phép cơ sở khám bệnh, chữa bệnh do thành phố quản lý về chuyên môn được áp dụng kỹ thuật loại đặc biệt.

Theo đó, cơ sở y tế chỉ phải nộp 1 bộ hồ sơ về Sở Y tế để thực hiện việc phê duyệt bổ sung danh mục kỹ thuật loại đặc biệt. Thời gian thẩm định được rút ngắn hơn do chỉ phải thực hiện tại Sở Y tế mà không cần nộp hồ sơ và chờ Bộ Y tế thẩm định.

Quy định này giúp giảm tình trạng tập trung hồ sơ tại Bộ Y tế, giúp các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn sớm triển khai các kỹ thuật mới, kỹ thuật chuyên sâu phục vụ người dân, tạo điều kiện hình thành các trung tâm y tế chuyên sâu ngang tầm khu vực…

Từ việc thu hút nhân lực, tăng cường hỗ trợ chuyên môn đến rút ngắn quy trình phê duyệt kỹ thuật loại đặc biệt, những chính sách này từng bước tháo gỡ các bất cập trong tổ chức và cung ứng dịch vụ y tế. Từ đó, góp phần xây dựng hệ thống y tế Thủ đô đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.