Luật Trí tuệ nhân tạo 2025: Bắt buộc gắn nhãn nội dung do AI tạo ra từ tháng 3/2026

Ngày 10/12/2025, Quốc hội Việt Nam đã chính thức thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo 2025, đánh dấu bước ngoặt trong quản lý công nghệ số. Bộ luật có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, áp dụng cho mọi tổ chức, cá nhân liên quan đến lĩnh vực AI tại Việt Nam, với trọng tâm là yêu cầu minh bạch hóa nội dung do máy tính tạo ra.

Yêu cầu minh bạch và trách nhiệm gắn nhãn nội dung AI

Theo Điều 11 của Luật Trí tuệ nhân tạo 2025, các nhà cung ứng dịch vụ AI phải thiết lập cơ chế rõ ràng để người dùng nhận biết khi đang tương tác với hệ thống trí tuệ nhân tạo. Đặc biệt, khoản 4 Điều 11 quy định bên triển khai phải đảm bảo các nội dung âm thanh, hình ảnh, video được tạo hoặc chỉnh sửa bằng AI — nhằm mô phỏng người thật hoặc tái hiện sự kiện thực tế — phải được gắn nhãn dễ nhận biết.

Hình ảnh minh họa về Luật trí tuệ nhân tạo (Nguồn: Internet)

Quy định này nhằm mục đích phân biệt rạch ròi giữa nội dung thực chứng và nội dung mô phỏng, từ đó giảm thiểu rủi ro lan truyền thông tin sai lệch. Đối với các lĩnh vực đặc thù như điện ảnh và nghệ thuật sáng tạo, việc gắn nhãn sẽ được thực hiện linh hoạt để không làm gián đoạn trải nghiệm của khán giả.

Cơ chế Sandbox và Quỹ phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia

Bên cạnh các biện pháp quản lý, luật mới cũng đưa ra nhiều chính sách thúc đẩy ngành công nghiệp AI. Cụ thể, các doanh nghiệp AI sẽ được hưởng mức ưu đãi cao nhất về thuế, hạ tầng và đầu tư theo quy định về công nghệ cao và chuyển đổi số. Đáng chú ý là sự xuất hiện của cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), cho phép miễn giảm một số nghĩa vụ pháp lý trong phạm vi nhất định để khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Hình ảnh do AI tạo nên vô cùng chân thật, gây ảnh hưởng xấu đến vấn đề nhận thức thông tin (Nguồn: Internet)

Chính phủ cũng sẽ thành lập Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia. Đây là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, hoạt động phi lợi nhuận nhằm huy động và điều phối vốn cho các dự án nghiên cứu, phát triển hạ tầng tính toán, dữ liệu dùng chung và đào tạo nhân tài. Luật cũng ưu tiên hỗ trợ các nhóm nghiên cứu tiếp cận mô hình ngôn ngữ lớn bằng tiếng Việt và tiếng dân tộc thiểu số.

Chế tài xử phạt và trách nhiệm bồi thường thiệt hại

Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 quy định nghiêm ngặt về trách nhiệm pháp lý. Theo Điều 29, các hành vi vi phạm có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ nghiêm trọng. Về dân sự, bên triển khai AI phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người dùng ngay cả khi hệ thống rủi ro cao được vận hành đúng quy trình.

Trong trường hợp hệ thống AI bị bên thứ ba xâm nhập hoặc can thiệp trái phép, bên thứ ba đó sẽ chịu trách nhiệm chính. Tuy nhiên, nếu nhà cung cấp hoặc bên triển khai có lỗi trong việc để xảy ra lỗ hổng an ninh, họ sẽ phải liên đới bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật hiện hành.

Tuệ Nhân