Luật Trí tuệ nhân tạo 2025: Bắt buộc gắn nhãn nội dung do AI tạo ra từ tháng 3/2026

Quốc hội Việt Nam đã chính thức thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 vào ngày 10/12/2025, đánh dấu bước ngoặt pháp lý quan trọng trong việc quản lý và phát triển công nghệ AI. Bộ luật sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, áp dụng cho mọi tổ chức và cá nhân trong cũng như ngoài nước liên quan đến lĩnh vực AI tại Việt Nam.

Quy định bắt buộc về tính minh bạch và gắn nhãn nội dung

Trọng tâm của luật mới là Điều 11 về trách nhiệm minh bạch, yêu cầu các nhà cung ứng dịch vụ AI phải thiết lập cơ chế rõ ràng để người dùng nhận biết khi đang tương tác với hệ thống trí tuệ nhân tạo. Đặc biệt, khoản 4 Điều 11 quy định các nội dung như âm thanh, hình ảnh và video được tạo hoặc chỉnh sửa bởi AI nhằm mô phỏng người thật hoặc tái hiện sự kiện thực tế đều phải được gắn nhãn dễ nhận biết.

Hình ảnh minh họa về Luật trí tuệ nhân tạo (Nguồn: Internet)

Quy định này nhằm giúp công chúng phân biệt rõ ràng giữa nội dung thực và nội dung nhân tạo, từ đó giảm thiểu rủi ro lan truyền thông tin sai lệch. Đối với các tác phẩm mang tính nghệ thuật, điện ảnh hoặc sáng tạo, việc gắn nhãn sẽ được thực hiện theo phương thức phù hợp để không gây ảnh hưởng tiêu cực đến trải nghiệm của người xem.

Cơ chế Sandbox và chính sách hỗ trợ phát triển AI

Bên cạnh việc quản lý chặt chẽ, Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 cũng đưa ra nhiều chính sách ưu đãi nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp này. Các doanh nghiệp AI sẽ được hưởng mức ưu đãi cao nhất theo quy định về khoa học công nghệ, đầu tư và chuyển đổi số. Luật cũng giới thiệu cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), cho phép miễn giảm một số nghĩa vụ pháp lý trong phạm vi nhất định để khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Hình ảnh do AI tạo nên vô cùng chân thật, gây ảnh hưởng xấu đến vấn đề nhận thức thông tin (Nguồn: Internet)

Để đảm bảo nguồn lực tài chính, Chính phủ sẽ thành lập Quỹ Phát triển trí tuệ nhân tạo quốc gia. Đây là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, hoạt động phi lợi nhuận nhằm huy động và phân bổ vốn cho hạ tầng tính toán, các dự án nghiên cứu trọng điểm và bồi dưỡng nhân tài. Các nhóm nghiên cứu có dự án khả thi cũng sẽ được hỗ trợ tiếp cận dữ liệu dùng chung và các mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt.

Trách nhiệm pháp lý và hình thức xử phạt

Luật quy định rõ các hình thức xử lý vi phạm từ phạt hành chính đến truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ. Trong trường hợp các hệ thống AI rủi ro cao gây thiệt hại, bên triển khai phải chịu trách nhiệm bồi thường dân sự ngay cả khi đã vận hành đúng quy định. Nếu có lỗi từ nhà cung cấp hoặc bên thứ ba xâm nhập trái phép, các bên liên quan sẽ phải liên đới bồi thường theo thỏa thuận hoặc quy định pháp luật.

PHỐ HỘI