Lực lượng dân quân tự vệ trong lòng Nhân dân
Trong suốt 85 năm vượt qua đầy khó khăn, gian khổ, thử thách, hy sinh, các thế hệ cán bộ, chiến sỹ dân quân tự vệ (DQTV) đã hết lòng trung thành với Tổ quốc, với Nhân dân, với sự nghiệp cách mạng của Đảng; chiến đấu kiên cường, mưu trí, dũng cảm; lao động, học tập, công tác hiệu quả, sáng tạo và đã lập nhiều chiến công to lớn. Qua đó, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân và các lực lượng vũ trang nhân dân giành nhiều thắng lợi lịch sử. Cùng với sự phát triển của lực lượng DQTV trong cả nước, lực lượng DQTV Lâm Đồng được xây dựng, củng cố và trưởng thành, đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ mới.
![Lực lượng dân quân tự vệ tham gia giúp đỡ Nhân dân mọi mặt, nhất là trong xây dựng nông thôn mới - đô thị văn minh](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2020_04_03_439_34555264/a21d952c926f7b31227e.jpg)
Lực lượng dân quân tự vệ tham gia giúp đỡ Nhân dân mọi mặt, nhất là trong xây dựng nông thôn mới - đô thị văn minh
Ngay sau khi Cách mạng Tháng 8 thành công, chính quyền cách mạng ở Lâm Viên và Đồng Nai Thượng đã tích cực khẩn trương triển khai thực hiện nhiệm vụ xây dựng và phát triển lực lượng vũ trang. Mặt trận Việt Minh đã kêu gọi các tầng lớp nhân dân, vận động thanh niên công nhân gia nhập lực lượng vũ trang cách mạng, vì vậy chỉ trong một thời gian ngắn ta đã thành lập được một số phân đội vệ quốc quân và du kích chiến đấu. Lúc này lực lượng của ta còn yếu và mỏng nhưng với tinh thần quyết tâm tiêu diệt địch ta đã tổ chức phòng tuyến chiến đấu. Điển hình như ngày 9/11/1945 khi quân Nhật với hơn 300 quân có xe pháo yểm trợ hành quân từ hướng Sài Gòn lên để chiếm lại tỉnh Đồng Nai Thượng và Lâm Viên đã bị lực lượng ta tổ chức chặn đánh tại đèo Bảo Lộc, trận này ta diệt và làm bị thương hơn 30 tên, phá hủy 1 xe quân sự, trận đánh tuy nhỏ nhưng đáng ghi nhớ chiến công của lực lượng vệ quốc quân trên đất Đồng Nai thượng.
Đến những năm 1950 - 1951, ngoài những lực lượng đã được thành lập trước, thì nhiều đội vũ trang tuyên truyền, đội cảm tử được thành lập rộng khắp ở các huyện và thị xã Đà Lạt. Cuộc tiến công chiến lược Đông Xuân năm 1953 - 1954, cùng với chiến trường cả nước, hệ thống vũ trang tỉnh Lâm Đồng đã có nhiều hoạt động phối hợp với cả nước dũng cảm chiến đấu tiêu hao, tiêu diệt nhiều sinh lực địch. Tiêu biểu như đêm ngày 7/4/1954, lực lượng du kích xã Sơn Điền - Di Linh phối hợp tác chiến với lực lượng chủ lực của chiến trường Cực Nam Trung Bộ tiến công tiêu diệt đồn Lađây, đồn Giáp Bát diệt 1 đại đội, 2 trung đội, bắt 111 tên (có 2 tên sỹ quan Pháp chỉ huy đồn), thu 60 khẩu súng tiểu liên, 15 khẩu trung liên, 1 khẩu pháo 94 ly và trang bị của địch, giải phóng hơn 20.000 dân, mở ra một vùng giải phóng rộng lớn phía Đông Nam tỉnh Lâm Đồng. Riêng trung đội du kích xã phục kích ở buôn B’Rang chặn đánh địch càn quét, bắt 47 tên, thu 47 khẩu súng; tiếp đó, cùng với lực lượng vũ trang, ngày 10/4/1954 đánh phục kích giao thông đường số 28, diệt 30 tên, phá hủy 1 xe quân sự và thu toàn bộ vũ khí.
Tuy cơ sở cách mạng còn ít, lực lượng phát triển chưa mạnh nhưng dưới sự lãnh đạo của Ban cán sự Đảng và Ủy ban Kháng chiến, với sự giúp đỡ đùm bọc của Nhân dân các dân tộc trong tỉnh, lực lượng vũ trang tỉnh Lâm Đồng đã đánh trên 40 trận, diệt 407 tên, bắt 20 tên và làm bị thương nhiều tên, thu 245 súng các loại, góp phần cùng quân và dân cả nước làm nên chiến thắng của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.
Trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ, các đội vũ trang tuyên truyền, các đội công tác vũ trang đã có sự phát triển mạnh mẽ về lực lượng. Trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968, lực lượng vũ trang Lâm Đồng đã làm chủ và trụ lại trong thị xã 12 ngày đêm, loại khỏi vòng chiến đấu hơn 2.000 tên địch. Vào đợt 2, qua hai ngày đêm chiến đấu ta đánh thiệt hại nặng liên đoàn biệt động số 02, 1 biệt đoàn cảnh sát dã chiến, 2 trung đội dân vệ, phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh của địch…
Từ đầu cuộc kháng chiến chống Mỹ cho đến khi kết thúc chiến tranh, LLVT của tỉnh đã vượt qua nhiều cam go thử thách, khắc phục mọi khó khăn, bám đất, bám dân, kiên quyết tiến công địch, đã đánh 4.140 trận trên cả 3 vùng chiến lược, diệt gọn 5 tiểu đoàn, bắt hơn 1.000 tên, phá hủy hơn 700 xe quân sự, bắn rơi 127 máy bay, phá hủy 39 khẩu pháo, thu hơn 1.500 súng và nhiều phương tiện chiến tranh của địch. Như xã Sơn Điền - Di Linh trong kháng chiến chống Mỹ đã phối hợp với lực lượng vũ trang tỉnh - Quân khu liên tục đánh địch, góp phần đánh bại nhiều cuộc càn quét của địch đánh phá vào vùng căn cứ. Có trận, riêng lực lượng du kích xã vây đánh diệt cả trung đội lính Mỹ - Ngụy, thu 40 khẩu súng các loại, bắn rơi tại chỗ 2 máy bay, bắn bị thương nhiều chiếc khác.
Đảng bộ, Nhân dân, lực lượng dân quân du kích xã Lộc Bắc và xã Sơn Điền là một trong những vùng căn cứ cách mạng tiêu biểu, có nhiều thành tích công lao đóng góp trong cuộc chiến tranh giải phóng và bảo vệ Tổ quốc, luôn giữ vững và phát huy truyền thống kiên cường, bất khuất của dân tộc. Ngày 20/12/1994, Đảng, Nhà nước ta đã phong tặng xã Lộc Bắc và xã Sơn Điền danh hiệu: “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân”.
Từ khi cả nước độc lập, thống nhất đi lên CNXH, DQTV Lâm Đồng đã làm nòng cốt cho Nhân dân khắc phục hậu quả chiến tranh, tham gia truy quét Fulrô… Đến nay, tỷ lệ DQTV trong tỉnh phát triển lớn mạnh, đạt 1,47% so với dân số; xây dựng 142 ban CHQS cấp xã, 62 ban CHQS cơ quan, tổ chức; chi bộ quân sự đạt 100%, chi bộ có chi ủy đạt 92,25%; đảng viên trong DQTV đạt 26,8%; đoàn viên đạt 61,6%. Hàng năm, lực lượng DQTV phối hợp với các lực lượng thuộc các ban, ngành, đoàn thể tham gia xây dựng nông thôn mới, làm công tác dân vận và kết hợp tuyên truyền, vận động Nhân dân đã đem lại hiệu quả thiết thực, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm và nghĩa vụ của Nhân dân trong thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và chấp hành pháp luật của Nhà nước.
Đại tá Vy Thanh Minh - Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lâm Đồng khẳng định: Kỷ niệm 85 năm Ngày truyền thống DQTV (28/3/1935-28/3/2020), cán bộ, chiến sỹ DQTV cùng tự hào với truyền thống xây dựng, chiến đấu vẻ vang của mình, càng thường xuyên nâng cao cảnh giác, xây dựng ý chí chiến đấu, phấn đấu xây dựng lực lượng DQTV không ngừng lớn mạnh. Tuy nhiên, mỗi cán bộ, chiến sỹ trên từng vị trí, trên từng mặt trận công tác cần tích cực phấn đấu hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được Đảng và Nhân dân giao phó, xứng đáng với lời khen ngợi của Bác Hồ muôn vàn kính yêu “... DQTV và du kích là lực lượng của toàn dân tộc, là một lực lượng vô địch, là bức tường sắt của Tổ quốc, vô luận kẻ địch hung bạo thế nào hễ đụng vào lực lượng đó, bức tường đó, thì địch nào cũng phải tan rã”.