Lục quân Mỹ thử nghiệm robot hình người Alex trang bị lớp bảo vệ đạn đạo ngoài thực địa

Lục quân Mỹ đã chính thức công bố kết quả cuộc thi xTechHumanoid nhằm tìm kiếm và đánh giá các công nghệ robot hình người có tiềm năng phục vụ tác chiến thực địa. Trong số 10 đội lọt vào vòng chung kết trình diễn tại Căn cứ Thủy quân lục chiến Quantico, bang Virginia, hệ thống mang tên Alex do Viện Nhận thức Con người và Máy móc Florida (IHMC) phát triển là robot hoàn chỉnh duy nhất được lựa chọn để tiếp tục nghiên cứu sâu hơn.

Thông số kỹ thuật và năng lực cơ động của robot Alex

Alex là bước tiến phát triển kế thừa hơn hai mươi năm nghiên cứu công nghệ robot hai chân của IHMC. Khác với nhiều phiên bản thử nghiệm trước đây chủ yếu phụ thuộc vào dây cáp cấp nguồn và bệ đỡ an toàn trong phòng thí nghiệm, Alex được cấu hình để vận hành độc lập ngoài trời với toàn bộ hệ thống xử lý dữ liệu và năng lượng được tích hợp trực tiếp trên thân.

Alex là hệ thống robot hình người do Viện Nhận thức Con người và Máy móc Florida phát triển, được trình diễn trong vòng chung kết xTechHumanoid. Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ

Robot sử dụng các bộ truyền động công suất cao do IHMC tự thiết kế, giúp giảm tải khối lượng so với phiên bản tiền nhiệm Nadia nhưng vẫn bảo đảm biên độ chuyển động linh hoạt. Trong các đợt kiểm tra tại Maryland và Virginia, cỗ máy đã chứng minh khả năng di chuyển ổn định trên nhiều bề mặt phức tạp như sỏi đá, địa hình trơn trượt và dốc gồ ghề.

Khả năng bảo vệ và cơ chế kiểm soát lai

Điểm đáng chú ý trong thông báo của Lục quân Mỹ là Alex được tích hợp lớp bảo vệ đạn đạo (ballistic protection) nhằm chống lại một số mối đe dọa từ hỏa lực bộ binh và mảnh văng nổ. Tuy vậy, các thông số chi tiết về chuẩn chống đạn, diện tích bọc giáp cụ thể hay loại đạn chịu được vẫn chưa được công bố công khai, do đó chưa thể xem đây là một cỗ máy bọc thép hoàn chỉnh.

Về cơ chế điều khiển, hệ thống vận hành theo nguyên lý tự chủ kết hợp (hybrid autonomy). Cỗ máy kết hợp các thuật toán trí tuệ nhân tạo để tự điều hướng, giữ thăng bằng và xử lý địa hình, song vẫn đặt dưới quyền giám sát và can thiệp trực tiếp từ người điều khiển khi đối mặt với các tình huống phức tạp.

Thiết kế dạng hình người mang lại lợi thế cơ học rõ rệt: Alex có thể tận dụng hạ tầng xây dựng sẵn có của con người như leo cầu thang, mở then cửa, đi qua hành lang hẹp và cầm nắm các công cụ cầm tay mà không đòi hỏi quân đội phải thay đổi môi trường xung quanh.

Các công nghệ hỗ trợ và thách thức thực địa

Bên cạnh Alex, ban tổ chức xTechHumanoid đã trao giải cho bốn công nghệ bổ trợ giải quyết những bài toán cốt lõi của robot quân sự:

Hệ thống quản lý năng lượng (ACEs Group): Giải pháp kết nối pin từ robot đơn lẻ tới mạng lưới điện tác chiến lớn hơn.
Máy phát điện vi mô (Hydroplane): Hệ thống cung cấp điện cơ động, gọn nhẹ nhằm giảm áp lực hậu cần tại tiền tuyến.
Cảm biến xúc giác ngón tay (RAS Labs): Đo lường lực cầm nắm, nhận biết vật thể và ngăn ngừa hiện tượng trượt khi mở cửa hoặc cầm dụng cụ.
Phần mềm điều khiển nhiệm vụ (Velocity Explorations): Chuyển mệnh lệnh tác chiến của chỉ huy thành các thao tác tự động hóa, giảm tải cho nhân viên điều khiển.

Mặc dù đạt kết quả khả quan tại bãi thử Quantico, khoảng cách từ mô hình trình diễn đến việc biên chế chiến đấu thực tế vẫn còn nhiều thách thức. Thời lượng pin hai giờ đặt ra áp lực lớn về mặt hậu cần khi tham gia chiến dịch kéo dài. Thêm vào đó, khối lượng 85 kg gây khó khăn lớn trong kịch bản robot bị vô hiệu hóa hoặc mắc kẹt, buộc lực lượng mặt đất phải có phương án thu hồi an toàn.

Hiện tại, chương trình xTechHumanoid mới dừng ở mức sàng lọc và thử nghiệm năng lực công nghệ ban đầu. Lục quân Mỹ chưa công bố bất kỳ kế hoạch mua sắm hàng loạt hay phương án trang bị vũ khí tấn công trực tiếp cho hệ thống robot hình người này.