Lý do cao tốc Bắc - Nam chưa thông xe toàn tuyến

Chỉ còn khoảng 10 ngày nữa là đến Tết Nguyên đán, nhiều người dân ở hai đầu đất nước vẫn từng ngày trông đợi tuyến cao tốc Bắc - Nam được nối thông từ Hà Nội đến TP.HCM để việc đi lại dịp Tết thuận lợi hơn.

“Thấy nhiều đoạn tuyến chính đã hoàn thành từ lâu nên tôi ngày nào cũng theo dõi tin tức. Đến nay vẫn chưa rõ có kịp thông xe dịp Tết hay không”- anh Ngô Xuân Lộc, ngụ phường Bình Thạnh (TP.HCM) chia sẻ.

Tương tự, ông Nguyễn Văn Đức, ngụ tỉnh Quảng Ngãi, cho biết nhiều đoạn cao tốc đã hoàn thiện từ lâu, có đầy đủ biển báo và hệ thống an toàn giao thông nhưng vẫn chưa mở cho xe chạy.

“Không chỉ người dân Quảng Ngãi, mà người dân ở hai đầu đất nước đều mong cao tốc sớm thông tuyến để đi lại thuận lợi hơn, giảm ùn tắc trên Quốc lộ 1 trong những ngày cao điểm”- anh Đức nói.

Xây dựng xong nhưng chưa hoàn tất nghiệm thu

Hiện cao tốc Bắc - Nam đã thông xe đến Quảng Ngãi. Để nối thông về TP.HCM còn bốn dự án thành phần gồm: Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Hoài Nhơn - Quy Nhơn, Quy Nhơn - Chí Thạnh và Chí Thạnh - Vân Phong.

Với dự án Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Ban Quản lý dự án 2 cho biết tuyến chính đã hoàn thành. Tuy nhiên, mới có 44/88 km được Hội đồng kiểm tra Nhà nước về công tác nghiệm thu công trình xây dựng chấp thuận nghiệm thu hoàn thành có điều kiện để đưa vào khai thác.

Phần còn lại, chủ đầu tư đang tiếp tục đề nghị hội đồng kiểm tra, xem xét để có ý kiến chấp thuận thông xe tạm.

Hiện một số hạng mục trên đường bộ cao tốc Bắc - Nam vẫn chưa hoàn thiện. Ảnh: Q.N

Như vậy, trước Tết Nguyên đán, dự án này nhiều khả năng chỉ khai thác được khoảng một nửa chiều dài. Đoạn còn lại phải chờ kết luận của hội đồng, sau đó khắc phục các tồn tại mới đủ điều kiện đưa vào sử dụng.

Đối với hai dự án Hoài Nhơn - Quy Nhơn và Quy Nhơn - Chí Thạnh, tổng chiều dài hơn 131 km, Ban Quản lý dự án 85 cho biết rất khó thông toàn tuyến.

Nguyên nhân là nhiều hạng mục như nút giao, hệ thống bảo đảm an toàn giao thông chưa hoàn thiện. Hiện hội đồng mới chấp thuận nghiệm thu có điều kiện đối với một số đoạn nên dự kiến khai thác được khoảng 90km trước Tết.

Riêng dự án Chí Thạnh - Vân Phong, Ban Quản lý dự án 7 cho biết 36/48 km tuyến chính đã cơ bản hoàn thành. Tuy nhiên, công tác nghiệm thu vẫn chưa hoàn tất.

Theo kế hoạch, chủ đầu tư phấn đấu thông xe 36 km trước Tết. Phần còn lại dự kiến khai thác sau Tết Nguyên đán.

Tiêu chuẩn kỹ thuật rất cao, không thể nóng vội

Theo đại diện một ban quản lý dự án, đường bộ cao tốc có tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật rất cao do phương tiện lưu thông với tốc độ lớn. Vì vậy, dù đã hoàn thành xây dựng, dự án vẫn phải được Hội đồng nghiệm thu Nhà nước và các cơ quan chuyên môn thuộc Bộ Xây dựng thẩm định.

Đặc biệt, các hạng mục phức tạp như hầm, phòng cháy chữa cháy, tổ chức giao thông và an toàn khai thác phải được kiểm tra chặt chẽ.

Nhiều đoạn trên đường bộ cao tốc Bắc - Nam chỉ có bốn làn xe hạn chế, không có làn dừng khẩn cấp nên yêu cầu an toàn giao thông rất cao. Ảnh: V.LONG

Ngay cả khi được nghiệm thu có điều kiện, chủ đầu tư vẫn phải khắc phục các tồn tại theo yêu cầu của hội đồng. Sau đó, dự án còn phải được phê duyệt phương án khai thác mới có thể đưa vào sử dụng.

“Các đoạn cao tốc Bắc - Nam còn lại chủ yếu được đầu tư 4 làn xe hạn chế, không có làn dừng khẩn cấp liên tục. Vì vậy, việc đưa vào khai thác phải bảo đảm an toàn tuyệt đối”- đại diện ban quản lý dự án nói.

Người dân sốt ruột chờ cao tốc thông tuyến

Theo một chuyên gia giao thông, cao tốc Bắc - Nam là trục giao thông huyết mạch của cả nước. Thủ tướng đã nhiều lần trực tiếp xuống công trường, yêu cầu hoàn thành dự án trong năm 2025.

Nhiều đoạn tuyến đã xây dựng xong. Nếu các đoạn còn lại không sớm đưa vào khai thác, hiệu quả đầu tư sẽ không được phát huy đồng bộ.

Thêm vào đó, việc công trình hoàn thành nhưng chưa sử dụng đúng dịp cao điểm Tết không chỉ gây lãng phí nguồn vốn lớn, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân và doanh nghiệp.

Chuyên gia cho rằng Bộ Xây dựng cần quyết liệt hơn với các chủ đầu tư, xử lý nghiêm nhà thầu chậm tiến độ. Đồng thời, cần tháo gỡ các vướng mắc trong khâu nghiệm thu để sớm đưa dự án vào khai thác.

Để đẩy nhanh tiến độ, tại cuộc họp giao ban đầu tháng diễn ra ngày 5-2, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh yêu cầu các chủ đầu tư đôn đốc nhà thầu tập trung nguồn lực trong 10 ngày tới.

Các hạng mục cần hoàn thiện gồm đường gom, đường dân sinh, nút giao và các công việc phục vụ nghiệm thu, nhằm sớm đưa các dự án đã thông xe kỹ thuật vào khai thác.

VIẾT LONG