Lý do ngư dân Quảng Ngãi ra cảng cá Đà Nẵng xác nhận nguồn gốc, bốc dỡ hải sản

Vật vã chờ cập cảng ngoài tỉnh

Những ngày này, tàu câu mực của ngư dân xã Bình Sơn và Vạn Tường (tỉnh Quảng Ngãi) nối đuôi nhau trở về sau chuyến đi biển kéo dài 2 - 3 tháng ở ngư trường Trường Sa với khoang tàu đầy ắp mực xà khô.

Hiện, mặt hàng này đang được thương lái thu mua với giá cao kỷ lục từ trước đến nay, dao động 315.000 - 317.000 đồng/kg. Nhiều tàu sau chuyến biển thu về từ 8 - 9 tỷ đồng.

Thế nhưng, thay vì cập vào cửa biển Sa Cần như bao đời nay, ngư dân lại phải tiếp tục hành trình ra cảng Tam Quang, Kỳ Hà (TP. Đà Nẵng) để làm thủ tục xác nhận nguồn gốc, bốc dỡ và bán hải sản.

Tàu cá ngư dân Phạm Tiếng ra cảng cá Tam Quang (TP. Đà Nẵng) để xác nhận nguồn gốc và bán hải sản.

Theo quy định của Luật Thủy sản 2017, tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên hoạt động khai thác xa bờ bắt buộc phải cập các cảng cá chỉ định (loại 1 và loại 2) để xác nhận nguồn gốc thủy sản, nhật ký khai thác và thực hiện các thủ tục liên quan.

Trong khi đó, cửa biển Sa Cần, là nơi neo đậu truyền thống của hàng trăm tàu cá của ngư dân xã Vạn Tường và Bình Sơn lại chưa có cảng cá chỉ định. Điều này khiến toàn bộ tàu câu mực và tàu đánh bắt xa bờ buộc phải “ăn nhờ” cảng ngoài tỉnh. Thực trạng này không chỉ gây trở ngại cho công tác quản lý của cơ quan chức năng mà còn kéo theo nhiều hệ lụy khác.

Xã Bình Sơn và Vạn Tường hiện có gần 1.200 tàu cá, trong đó hơn 300 tàu có chiều dài từ 15 - 26m hoạt động khai thác xa bờ. Phần lớn tàu thuyền neo đậu tại cửa biển Sa Cần. Tuy nhiên, do không có cảng cá chỉ định, các tàu cá nơi đây không thể bốc dỡ hải sản tại quê nhà.

Theo ông Tiếng, việc không có cảng cá chỉ định ở quê nhà, người dân địa phương cũng mất cơ hội kiếm thêm thu nhập.

Làm chủ kiêm thuyền trưởng tàu câu mực dài hơn 24m, ông Bùi Thanh Nghĩa (trú ở xã Bình Sơn) cho biết, mỗi chuyến biển đều phải thực hiện hành trình vòng vèo đầy tốn kém. Khi đánh bắt xong lại quay về Kỳ Hà, Tam Quang (TP. Đà Nẵng) để xác nhận nguồn gốc, bốc dỡ hải sản rồi mới trở lại Sa Cần. Nếu được cập ở quê thì giờ nào cân hải sản cũng được, còn ra đây phải chờ tàu khác cân xong mới tới lượt mình rất cực.

Theo ông Nghĩa, có thời điểm tàu phải neo ngoài cảng chờ 2 - 3 ngày mới được vào bốc dỡ hàng. Chỉ riêng chi phí dầu cho hành trình chạy ra, chạy vào cảng ngoài tỉnh cũng tiêu tốn khoảng 200 lít dầu mỗi chuyến.

Đội tàu hùng hậu, ngư dân "khát" cảng cá quê nhà

Không riêng ông Nghĩa, nhiều ngư dân khác cũng cho biết, mỗi năm họ phải gánh thêm hàng chục triệu đồng chi phí phát sinh do phải cập cảng ngoài tỉnh.

Ông Phạm Tiếng (trú ở xã Bình Sơn - thuyền trưởng tàu cá QNg 95579 TS) cho hay, sau nhiều tháng lênh đênh trên biển, tàu cập bờ vẫn chưa thể về nhà ngay mà phải tiếp tục đưa hàng ra tận Tam Quang hoặc Kỳ Hà để bốc dỡ.

Ngư dân Quảng Ngãi bốc dỡ hải sản ở cảng cá Tam Quang (TP.Đà Nẵng).

“Tiền dầu tăng, tiền thuê xe chở mực ngược về Quảng Ngãi cũng tăng. Nếu có cảng cá chỉ định ở Sa Cần thì mỗi năm bà con giảm được 70 - 80 triệu đồng chi phí. Việc thiếu cảng cá chỉ định không chỉ khiến chủ tàu thiệt hại mà còn ảnh hưởng đến hàng loạt lao động dịch vụ phía sau nghề biển. Mỗi tàu cá nuôi sống hàng chục lao động trên tàu và kéo theo rất nhiều nghề khác như bốc vác, vận chuyển, sơ chế hải sản. Không có cảng cá, người dân địa phương cũng mất cơ hội kiếm thêm thu nhập”, ông Tiếng nói.

Quảng Ngãi hiện có 5 cảng cá chỉ định. Tuy nhiên, theo ngư dân, hạ tầng tại nhiều cảng chưa đáp ứng được thực tế khai thác của đội tàu câu mực công suất lớn. Tàu câu mực của ngư dân Quảng Ngãi thường dài khoảng 24 m, rộng 7 - 10 m. Khi lắp thêm hai giàn phơi mực, chiều ngang có thể lên tới hơn 20m.

Mực được bốc dỡ ở cảng cá Tam Quang sau đó được đưa về Quảng Ngãi tiêu thụ.

Trong khi đó, luồng vào nhiều cảng cá chỉ định ở Quảng Ngãi lại hẹp. Chỉ cần 2 tàu câu mực vào cùng lúc là kín luồng, nguy cơ va chạm với các tàu khác rất cao. Vì vậy, cả trăm tàu cá đành chấp nhận “ăn nhờ” các cảng ngoài tỉnh suốt thời gian dài qua.

Trao đổi với PV, ông Võ Quốc Nam - Phó Chủ tịch UBND xã Bình Sơn, cho hay, nghề khai thác thủy sản mỗi năm mang về cho địa phương hơn 500 tỷ đồng, đóng góp lớn vào tăng trưởng kinh tế của xã.

“Quy hoạch cảng cá Sa Cần đã được đưa vào quy hoạch chung của tỉnh. Tuy nhiên, nguồn lực đầu tư vượt quá khả năng của địa phương nên xã nhiều lần kiến nghị tỉnh và các sở, ngành sớm quan tâm đầu tư cảng cá phục vụ ngư dân. Không chỉ phục vụ riêng xã Bình Sơn mà còn đáp ứng nhu cầu neo đậu, bốc dỡ hải sản cho nhiều địa phương lân cận như Vạn Tường”, ông Nam nói.

Tàu câu mực của ngư dân Quảng Ngãi neo đậu ở cửa biển Sa Cần.

Theo lãnh đạo Ban Quản lý các cảng cá tỉnh Quảng Ngãi, ngư dân vùng cửa biển Sa Cần nhiều năm qua gặp không ít khó khăn do chưa có cảng cá đáp ứng nhu cầu neo đậu, bốc dỡ hải sản. Tuy nhiên, nếu để tàu cá tự đưa sản phẩm vào khu vực này mua bán, bốc dỡ hải sản thì sẽ không đúng với quy định của Luật Thủy sản năm 2017.

“Hiện, cả nước ta đang siết chặt công tác chống khai thác IUU, triển khai quyết liệt pháp luật về thủy sản trong quản lý đội tàu, kiểm soát hoạt động tàu cá trên biển, tại cảng; xuất, nhập bến phải tuân thủ đầy đủ theo quy định pháp luật. Do vậy, tất cả tàu xa bờ phải đi vào cảng cá chỉ định”, lãnh đạo Ban Quản lý các cảng cá tỉnh Quảng Ngãi nói thêm.