Lý do Việt Nam vẫn phải nhập điện từ Lào, Trung Quốc

Chia sẻ tại phiên thảo luận "Động lực cho thập kỷ phát triển tiếp theo của châu Á" trong khuôn khổ Hội nghị Fortune Southeast Asia 500 Summit, ông Lê Mạnh Cường, Tổng giám đốc Petrovietnam, nhận định trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, nguồn cung năng lượng cũng cần phải tăng lên đáng kể. Điều này giúp đáp ứng nhu cầu khi nhà máy được xây dựng, trung tâm dữ liệu đi vào vận hành, quá trình đô thị hóa diễn ra và số lượng xe điện, thiết bị điều hòa ngày càng tăng.

Ông Lê Mạnh Cường, Tổng giám đốc Petrovietnam, chia sẻ tại phiên thảo luận. Ảnh: BTC.

Ngành năng lượng cần hành động nhanh chóng

Tuy nhiên, ngành năng lượng đang đối mặt với những thách thức như công suất phát điện chưa đáp ứng đủ nhu cầu, khả năng truyền tải của lưới điện và quá trình điện khí hóa nền kinh tế còn hạn chế.

Theo ông, các nhà máy điện khí có thể cần ít nhất 4 năm để xây dựng, điện gió ngoài khơi mất khoảng 4-6 năm, trong khi công nghệ điện hạt nhân có thể cần 10-15 năm. Nếu không hành động nhanh chóng, Việt Nam có thể mất đi nguồn điện truyền thống trước khi có nguồn điện thay thế.

Để bù đắp thiếu hụt trước mắt, Việt Nam đang phát triển điện gió, điện mặt trời trên bờ và nhập khẩu điện từ Lào, Trung Quốc. Tuy nhiên, đây chỉ là những giải pháp ngắn hạn. Còn về lâu dài, ông nhìn nhận Việt Nam cần phát triển các nhà máy điện của riêng mình, trong đó có điện gió ngoài khơi và điện hạt nhân.

Lãnh đạo Petrovietnam đánh giá Việt Nam có tiềm năng lớn về điện gió ngoài khơi, điện mặt trời, đồng thời đang có kế hoạch phát triển điện hạt nhân.

Bên cạnh đó, ông Cường phân tích Việt Nam có tiềm năng điện gió trên bờ khoảng 600 GW, đủ để cung cấp điện cho Việt Nam và toàn bộ khu vực Đông Nam Á. Tuy nhiên, điện gió và điện mặt trời trên bờ vẫn còn một số hạn chế nhất định, vì vậy Việt Nam vẫn cần dầu khí để đáp ứng nhu cầu năng lượng trong thời gian tới.

Tuy nhiên, biến động địa chính trị đang đặt ra thách thức lớn đối với hoạt động cung ứng năng lượng. Hiện nay, các nhà máy lọc hóa dầu của Petrovietnam đang cung cấp khoảng 70-75% nhu cầu dầu khí của Việt Nam, với nguồn cung nguyên liệu 100% đến từ Trung Đông.

Khi khu vực này xảy ra biến động, tập đoàn phải tìm kiếm các quốc gia và đối tác khác để thay thế nguồn cung. Dù đã vượt qua những khó khăn trong thời gian qua, ông cho rằng nếu nguồn cung nguyên liệu cho các nhà máy lọc hóa dầu bị gián đoạn, toàn ngành sẽ phải chịu sự ảnh hưởng đáng kể.

Tăng khả năng chống chịu của doanh nghiệp năng lượng

Trước những bất ổn trên thị trường năng lượng, ông Cường nhận định khả năng chống chịu của các doanh nghiệp không thể được xây dựng trong "một sớm một chiều" mà cần có thời gian thích nghi.

Nếu như trước đây, ngành năng lượng thường hướng đến mô hình cung ứng kịp thời thì hiện tại, ông Cường nhấn mạnh ngành cần chú trọng hơn đến việc chuẩn bị cho những tình huống bất ngờ. "Đa dạng hóa nguồn cung và tìm kiếm các loại hình năng lượng thay thế cũng là những yếu tố quan trọng đối với doanh nghiệp", ông nói thêm.

Ở thời điểm hiện tại, Petrovietnam vẫn tiếp tục tập trung vào dầu khí và công nghiệp khí, trong đó có LNG và điện khí LNG. Tuy nhiên theo ông Cường, nguồn nhiên liệu này chỉ là giải pháp trong ngắn hạn, đặc biệt khi giá LNG đang ở mức cao và nguồn cung có thể bị ảnh hưởng bởi các biến động tại Trung Đông.

Petrovietnam cũng tìm cách tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu và thử nghiệm trong những ngành mới như điện gió ngoài khơi. Hiện, tập đoàn đang sản xuất các trạm ngoài khơi phục vụ các trang trại điện gió của khách hàng tại châu Âu. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng đã sản xuất hàng nghìn tấn dầu khí và quá trình vận chuyển đến biển Baltic chỉ mất khoảng 60 ngày.

Theo ông Cường, những hoạt động trên giúp Petrovietnam tìm kiếm thị trường mới và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trong năm 2027, Petrovietnam sẽ tiếp tục tăng cường khả năng chống chịu trước những bất ổn của thế giới. Đây là nền tảng để tập đoàn thực hiện các mục tiêu khác như đa dạng hóa chuỗi cung ứng, đầu tư vào con người, công nghệ và nội địa hóa công nghệ.