M1E3 Abrams: Mỹ muốn thay đổi xe tăng chủ lực như thế nào?

M1 Abrams được đưa vào biên chế từ năm 1980. Qua nhiều lần nâng cấp, xe tăng ngày càng có thêm giáp, cảm biến, máy tính, thiết bị liên lạc và hệ thống bảo vệ. Những cải tiến này giúp Abrams duy trì sức chiến đấu, nhưng cũng làm trọng lượng tăng mạnh.

Đến năm 2023, Quân đội Mỹ quyết định dừng hướng phát triển M1A2 SEPv4 để chuyển sang chương trình M1E3.

Lục quân Mỹ thừa nhận Abrams không thể tiếp tục tăng năng lực mà không kéo theo trọng lượng. Chiến sự Ukraine cũng cho thấy xe tăng cần các hệ thống bảo vệ tích hợp ngay từ đầu, thay vì liên tục bổ sung các bộ kit bên ngoài.

Một mục tiêu quan trọng của M1E3 là giảm trọng lượng và dấu chân hậu cần. Tài liệu hiện hành của chương trình Abrams đặt mục tiêu trọng lượng khoảng 60 tấn.

Đây là mức thấp hơn đáng kể so với M1A2 SEPv3. Quân đội Mỹ cũng đang xem xét hệ động lực diesel-điện hybrid và hộp truyền động hiệu suất cao để cải thiện hiệu quả vận hành.

M1E3 cũng được thiết kế theo tư duy khác về bảo vệ. Thay vì phụ thuộc quá nhiều vào các gói nâng cấp gắn thêm, hệ thống bảo vệ sẽ được tích hợp ngay trong thiết kế xe.

Điều này đặc biệt quan trọng khi xe tăng phải đối phó với UAV, vũ khí chống tăng và các loại đạn chính xác tầm xa. Quân đội Mỹ muốn duy trì khả năng sống sót nhưng không tiếp tục trả giá bằng việc tăng trọng lượng.

Bên trong xe, thiết kế cũng có thể thay đổi đáng kể. Tài liệu chương trình Abrams hiện đề cập cấu hình kíp xe 3 người và khả năng tích hợp tháp pháo không người điều khiển cùng hệ thống nạp đạn tự động.

Đây là hướng đi có thể giảm thể tích cần thiết cho kíp xe và tạo thêm không gian dành cho hệ thống bảo vệ, đạn dược và các thiết bị mới. Tuy nhiên, đây vẫn là những nội dung thuộc quá trình phát triển, không phải tất cả đều đã trở thành cấu hình sản xuất cuối cùng.

Một thay đổi quan trọng khác nằm ở kiến trúc điện tử. M1E3 được phát triển theo kiến trúc hệ thống mở, cho phép thay thế hoặc nâng cấp phần cứng và phần mềm nhanh hơn.

Quân đội Mỹ cho biết thiết kế mới sử dụng các công cụ kỹ thuật số, trong đó có trí tuệ nhân tạo, để rút ngắn thời gian tích hợp công nghệ.

Nguyên mẫu M1E3 ban đầu được công bố vào tháng 1/2026, tập trung vào các công nghệ về phần mềm, cơ động và hỏa lực.

Điểm đáng chú ý là M1E3 không được phát triển chỉ cho một chiến trường cụ thể. Abrams mới được định hướng thích nghi với nhiều loại mối đe dọa, trong đó có UAV và vũ khí tấn công chính xác tầm xa.

Mỹ muốn chiếc xe tăng có thể được nâng cấp nhanh hơn khi công nghệ và chiến thuật tiếp tục thay đổi.

Như vậy, M1E3 không chỉ là phiên bản Abrams tiếp theo. Nó thể hiện nỗ lực giải quyết bài toán mà dòng M1 đã gặp phải sau nhiều thập niên nâng cấp: làm thế nào để tăng khả năng chiến đấu mà không biến xe tăng thành một nền tảng quá nặng và khó triển khai.

Với M1E3, Mỹ đang cố chuyển từ tư duy “thêm năng lực” sang “thiết kế lại để có thể tiếp tục phát triển”.