Mã độc cài thẳng vào máy tính qua quảng cáo, dù không hề nhấp chuột

Hãng tin Al Jazeera vừa thông báo các phóng viên của mình đã trở thành nạn nhân bị cài phần mềm gián điệp theo dõi thông qua một kỹ thuật tấn công mạng mới mang tên "AdFection".

Theo The Citizen Lab, cuộc tấn công này lợi dụng chính các chức năng cơ bản của quảng cáo trực tuyến để phân phối phần mềm gián điệp dạng "zero-click" mà người dùng không hề thao tác nhấp chuột.

Hình ảnh quảng cáo xuất hiện trên giao diện trang web.

Về phương thức hoạt động, các đoạn mã quảng cáo ở định dạng HTML hoặc JavaScript có thể tự động thu thập dữ liệu người dùng như cookie và địa chỉ IPv6 trước khi âm thầm tải về các mã khai thác lỗ hổng trình duyệt để cài phần mềm gián điệp, ngay cả khi người dùng không nhìn thấy quảng cáo.

Tổ chức điều tra đã truy vết nguồn gốc vụ tấn công tới sự cấu kết giữa Integrity Labs (trước đây có tên là Candiru) – đơn vị cung cấp phần mềm gián điệp – và Discover-Tech, bên cung cấp giải pháp tiêm mã độc qua nền tảng quảng cáo Controlium.

Dù cuộc tấn công vừa qua được nhắm mục tiêu trực tiếp vào các phóng viên, sự tồn tại của công nghệ gián điệp zero-click vẫn đặt ra nguy cơ lớn nếu các tác nhân độc hại phát tán tràn lan trên môi trường mạng.

Để chủ động tự vệ, các chuyên gia khuyến nghị giải pháp tốt nhất là sử dụng các tiện ích chặn quảng cáo trên trình duyệt máy tính và điện thoại, nhằm ngăn tải các đoạn mã độc ban đầu. Bên cạnh đó, việc chuyển đổi sang các trình duyệt giảm thiểu theo dõi hoặc tắt tính năng theo dõi cũng góp phần hạn chế rủi ro.

Hình minh họa máy tính bị tấn công bởi mã độc.

Đáng lưu ý, các quảng cáo tiềm ẩn hình thức tấn công AdFection còn xuất hiện trong nhiều mạng lưới cơ quan trọng yếu của các chính phủ, có cả Lầu Năm Góc (Mỹ) và Tòa án Hình sự Quốc tế. Thực trạng này khiến The Citizen Lab đề xuất các biện pháp ứng phó cấp nhà nước, gồm việc cấm dùng trình duyệt có tính năng thu thập dữ liệu trên thiết bị công vụ, thực thi luật ngăn chặn sử dụng AdFection và yêu cầu các bên cung ứng quảng cáo phải kiểm toán định kỳ.

Việc nhận diện sớm mối đe dọa từ các quảng cáo khai thác cơ chế AdFection được xem là bước đi cần thiết nhằm giúp cộng đồng và các tổ chức thiết lập rào chắn an ninh trước những thủ đoạn xâm nhập ngày càng tinh vi.