Tên lửa stand-off AGM-158 JASSM và JASSM-ER Mỹ công nghệ stealth, tầm bắn vượt trội, 'thống trị chiến trường'

Tên lửa AGM-158 JASSM được trưng bày. Ảnh: Toutiao.

Trong kỷ nguyên phòng không dày đặc, việc phóng vũ khí từ khoảng cách an toàn trở thành yếu tố sống còn. 

Tên lửa AGM-158 JASSM cùng phiên bản mở rộng JASSM-ER của Lockheed Martin đã khẳng định vị thế là một trong những tên lửa hành trình không đối đất công nghệ stealth (tàng hình) hàng đầu thế giới, cho phép máy bay Mỹ và đồng minh tấn công mục tiêu kiên cố mà không cần xâm nhập vùng trời nguy hiểm.

Tên lửa AGM-158 JASSM (Joint Air-to-Surface Standoff Missile) được phát triển để đáp ứng nhu cầu tấn công chính xác tầm xa trong môi trường bị từ chối tiếp cận. 

Phiên bản cơ bản AGM-158A có tầm bắn khoảng 370 km, trong khi biến thể mở rộng AGM-158B JASSM-ER kéo dài khoảng cách lên hơn 925 km, thậm chí gần 1.000 km theo một số ước tính công khai. 

Thiết kế thân góc cạnh kết hợp vật liệu hấp thụ sóng radar giúp giảm đáng kể diện tích phản xạ radar, cho phép tên lửa bay thấp theo địa hình và xâm nhập hệ thống phòng không dày đặc mà ít bị phát hiện. 

Ba quả tên lửa AGM-158 JASSM treo trên cánh máy bay. Ảnh: Toutiao.

Động cơ turbofan trên phiên bản ER cải thiện hiệu suất nhiên liệu so với động cơ turbojet của bản gốc, duy trì tốc độ cận âm ổn định trong suốt hành trình dài.

Hệ thống dẫn đường kết hợp định vị quán tính INS với GPS, hỗ trợ hiệu chỉnh giữa chừng và đầu dò (seeker) hồng ngoại hình ảnh ở giai đoạn cuối. 

Bán kính sai số vòng tròn (CEP) được đánh giá trong khoảng vài mét, đủ để tiêu diệt mục tiêu cố định hoặc bán cố định như hầm chỉ huy, kho đạn, đường băng hay cơ sở hạ tầng chiến lược. 

Đầu đạn xuyên phá nặng khoảng 450 kg kiểu WDU-42/B cho phép xuyên qua lớp bê tông dày trước khi kích nổ bên trong, tạo hiệu quả sát thương cao đối với mục tiêu kiên cố. 

Khả năng lưu trữ nhiều mô hình mục tiêu ba chiều trong bộ nhớ tên lửa giúp nó tự động nhận diện và tấn công ngay cả khi GPS bị nhiễu.

Không chỉ là tên lửa tầm xa, AGM-158 JASSM còn là nhân tố chiến lược. Ảnh: RIA

Nền tảng phóng đa dạng là điểm mạnh lớn. JASSM và JASSM-ER tích hợp trên máy bay ném bom chiến lược B-1B Lancer, B-2 Spirit, B-52H cũng như máy bay chiến đấu F-15E, F-16, F/A-18 và tiến tới F-35. 

Một máy bay ném bom có thể mang hàng chục quả, tạo khả năng tấn công đồng loạt để bão hòa phòng thủ đối phương. 

Chi phí đơn vị ước tính khoảng 1,3 đến 1,7 triệu USD, thấp hơn đáng kể so với một số đối thủ châu Âu, cho phép sản xuất quy mô lớn và duy trì kho dự trữ dồi dào. 

Mỹ đã xuất khẩu cho nhiều đồng minh như Australia, Ba Lan, Phần Lan và Nhật Bản, mở rộng tầm ảnh hưởng của hệ thống.

So với các tên lửa stand-off khác như tên lửa Storm Shadow/SCALP hay tên lửa Taurus KEPD 350, JASSM-ER nổi bật ở tầm bắn xa hơn và khả năng sản xuất đại trà, dù một số đối thủ có thể vượt trội về đầu đạn xuyên phá chuyên dụng hoặc độ cơ động. 

Máy bay B-2 phóng tên lửa AGM-158 JASSM. Ảnh: Không quân Mỹ/missilethreat.csis.org

Lịch sử chiến đấu đã chứng minh hiệu quả thực tế khi được sử dụng trong các cuộc không kích tại Trung Đông. 

Phiên bản extreme range XR đang phát triển hứa hẹn đẩy tầm bắn lên mức 1.600-1.800 km, tiệm cận thậm chí vượt một số tên lửa hành trình phóng từ biển.

Tên lửa AGM-158 JASSM và JASSM-ER không chỉ là vũ khí tấn công mà còn là công cụ chiến lược duy trì ưu thế không quân trong môi trường A2/AD. 

Công nghệ stealth (tàng hình) kết hợp tầm xa và độ chính xác cao giúp giảm rủi ro cho phi công, đồng thời tăng khả năng răn đe. 

Trong bối cảnh xung đột hiện đại, những tên lửa stand-off Mỹ này tiếp tục định hình cách các lực lượng không quân tiếp cận mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ đối phương.

(Theo airforce-technology.com, defensefeeds.com, wionews.com, euro-sd.com, naval-technology.com, missilethreat.csis.org)