Mắc kẹt theo cảng Kê Gà, dự án cảng cạn Đức Khải dừng hoạt động

Thanh tra tỉnh vừa ban hành kết luận thanh tra việc chấp hành quy định pháp luật về đất đai đối với Công ty Cổ phần Cảng cạn Đức Khải tại xã Hàm Cường, huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận (nay là thôn Phú Sung, xã Hàm Kiệm, tỉnh Lâm Đồng).

Cảng cạn Đức Khải. Ảnh PHƯƠNG NAM.

Giấc mơ dang dở

Kết luận thanh tra phơi bày bức tranh kéo dài hàng chục năm của dự án cảng cạn Đức Khải. Đây là dự án từng được kỳ vọng trở thành mắt xích logistics quan trọng, nhưng đến nay vẫn chỉ là bãi đất trống.

Được cấp giấy chứng nhận đầu tư từ tháng 8-2008 với tổng vốn 260 tỉ đồng, diện tích hơn 14 ha, dự án nhằm xây dựng bến bãi, kho hàng phục vụ xuất nhập khẩu. Thế nhưng, đến thời điểm thanh tra năm 2025, chủ đầu tư gần như chưa triển khai hạng mục đáng kể nào ngoài vài đoạn hàng rào, nhà bảo vệ và phần san lấp nhỏ sát quốc lộ 1A.

Đáng nói, dự án chậm tiến độ tới 57 tháng, không đảm bảo hiệu quả sử dụng đất. Trong suốt thời gian dài, công tác kiểm tra, xử lý vi phạm chưa kịp thời. Sai sót không chỉ ở doanh nghiệp mà còn trong công tác quản lý như: tham mưu giao đất, chuyển mục đích sử dụng đất không phù hợp quy hoạch; hồ sơ quản lý đất đai thiếu chặt chẽ, thậm chí cấp trùng giấy chứng nhận quyền sử dụng đất…

Hơn 15 năm, dự án gần như không xây dựng gì ngoài cổng và hàng rào. Ảnh PHƯƠNG NAM.

Công ty Đức Khải đã nộp tiền sử dụng đất và lệ phí trước bạ với số tiền 10,3 tỉ đồng. Dù không xảy ra tình trạng lấn chiếm, nhưng việc dự án không triển khai sau hơn 15 năm đã gây lãng phí nguồn lực đất đai.

Kết luận thanh tra xác định dự án thuộc trường hợp phải chấm dứt hoạt động theo Luật Đầu tư. Đặc biệt, chính chủ đầu tư cũng thống nhất dừng dự án, kết thúc một giấc mơ đầu tư dang dở.

Hệ lụy cảng Kê Gà

Làm việc với thanh tra, Công ty Đức Khải cho biết dự án chuyển nhượng vốn góp qua nhiều cổ đông. Đến năm 2019, khi ổn định để triển khai thì gặp ảnh hưởng của dịch COVID-19. Đồng thời, việc dừng triển khai cảng nước sâu Kê Gà đã ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu đầu tư của công ty.

Cảng cạn Đức Khải là lát cắt điển hình của làn sóng đầu tư đón đầu dự án cảng nước sâu Kê Gà – giấc mơ lớn từ năm 2007 với quy mô 1 tỉ USD.

Nhiều resort, biệt thự bỏ hoang để nhường đất cho cảng Kê Gà. Ảnh PHƯƠNG NAM.

Khi quy hoạch cảng Kê Gà công bố, hàng chục resort, khu du lịch buộc phải dừng lại. Nhiều nhà đầu tư đã rót vốn, đặt cược vào tương lai logistics. Tuy nhiên, sau nhiều lần trì hoãn, đến tháng 2-2013, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu ngừng xây dựng dự án này.

Hệ lụy để lại rất lớn: hàng chục nhà đầu tư du lịch điêu đứng, mất cơ hội phát triển. Các doanh nghiệp "đón đầu" như cảng cạn Đức Khải rơi vào cảnh kẹt vốn, dự án treo, khiến nhiều vùng tiềm năng bị chững lại.

Chánh Thanh tra tỉnh kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo Sở Kế hoạch và Đầu tư rà soát, tham mưu chấm dứt hoạt động dự án, thu hồi giấy chứng nhận đầu tư.

Đồng thời, chỉ đạo Sở Tài nguyên và Môi trường kiểm điểm trách nhiệm các tập thể, cá nhân để xảy ra tồn tại; xử lý 3 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp trùng và tham mưu thu hồi đất. Các đơn vị liên quan như Sở Nội vụ, Cục Thuế tỉnh cũng được kiến nghị kiểm điểm trách nhiệm theo thẩm quyền.