Mãi nhớ về một tuyến lửa

Đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp thành phố đối với Nhà Tưởng niệm Liệt sĩ tuyến đường 71

Ký ức vẫn hiện hữu

Con đường dẫn vào Tiểu khu 67 trong một ngày tháng 7 xanh ngát màu của núi rừng. Giữa khung cảnh ấy, Nhà Tưởng niệm hiện lên trang nghiêm, lặng lẽ nhưng gợi nhiều xúc động.

Ông Nguyễn Chí Công, nguyên Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh (nay là TP. Huế), người từng hoạt động trên tuyến đường này những năm 1967 - 1968 nhớ lại, tuyến đường 71 là tuyến quân sự, hậu cần quan trọng nối đồng bằng Phong Điền với khu vực núi rừng phía tây. Thời điểm đó, bộ đội, thanh niên xung phong và Nhân dân địa phương ngày đêm hợp lực vận chuyển lực lượng, lương thực và cơ động vũ khí vào các căn cứ cách mạng. Những năm đó, nhiều người lính sống, chiến đấu trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt, nhưng luôn chung một quyết tâm giữ cho tuyến đường huyết mạch không bị đứt gãy, góp phần chi viện cho tiền tuyến lớn miền Nam. Nhiều người đã nằm lại giữa núi rừng khi tuổi đời còn rất trẻ, chưa kịp thực hiện những ước mơ còn dang dở.

Dấu tích chiến tranh lùi xa, những hố bom năm nào đã phủ đầy cây xanh, những cung đường hiểm trở dần thay đổi diện mạo. Song ký ức về tuyến đường 71 vẫn luôn hiện hữu trong tâm thức của nhiều thế hệ từng tham gia, có mặt trong những năm tháng ấy.

Nhiều người khi trở lại Tiểu khu 67 hôm nay, nhất là những cựu chiến binh như ông Công, không khỏi lặng đi trước sự tiếp nối của lịch sử. Ở những thời điểm khác nhau, trong những hoàn cảnh khác nhau, vẫn có những con người sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc, vì Nhân dân.

Bản hùng ca giữa thời bình

Tháng 10/2020, mưa lũ lịch sử trút xuống miền Trung, gây sạt lở trên diện rộng, nhiều khu vực bị chia cắt. Tại thủy điện Rào Trăng 3, nhiều công nhân gặp nạn, lực lượng cứu hộ được khẩn trương triển khai. Trong điều kiện nguy hiểm, đoàn công tác gồm cán bộ, chiến sĩ Quân khu 4, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh (nay là TP. Huế) cùng các lực lượng chức năng băng rừng, vượt suối tiếp cận hiện trường nhanh nhất có thể. Địa hình phức tạp, mưa lớn kéo dài, đất đá bão hòa nước khiến nguy cơ sạt lở luôn thường trực.

Rạng sáng 13/10/2020, một vụ sạt lở đất đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tại Tiểu khu 67. Khối lượng đất đá lớn từ sườn núi đổ xuống khu vực đoàn công tác đang dừng chân, khiến 13 cán bộ, chiến sĩ anh dũng hy sinh. Cả nước bàng hoàng, đau đớn.

Sự hy sinh của các anh trở thành biểu tượng của tinh thần “Vì Nhân dân quên mình”. Họ ra đi khi đang làm nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn trong thiên tai khắc nghiệt. Trong đoàn công tác có người chỉ huy dày dạn kinh nghiệm, có người là phóng viên đang tác nghiệp, nhưng tất cả đều chung mục tiêu: Cứu người trong tình thế khẩn cấp.

Gần 6 năm trôi qua, ký ức về đêm sạt lở ấy vẫn còn nguyên vẹn. Tiểu khu 67 trở thành biểu tượng của sự mất mát và lòng tri ân.

Năm 2023, Nhà Tưởng niệm Liệt sĩ tuyến đường 71 được xây dựng và hôm nay đứng giữa đại ngàn như một nén hương tưởng nhớ. Nơi đây không chỉ nhắc về chiến tranh mà còn khắc ghi sự hy sinh của những người lính thời bình.

Nhận được thông tin UBND thành phố Huế ban hành quyết định xếp hạng Di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố đối với Nhà Tưởng niệm Liệt sĩ tuyến đường 71 tại Tiểu khu 67, ông Hồ Viết Lễ, Chủ tịch Hội Người cao tuổi tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP. Huế), người từng tham gia quản lý hậu cần, tiếp tế lương thực trên tuyến 74 ở khu vực núi rừng phía tây thành phố vào những năm 1971 - 1974 rất cảm kích vì hiểu rõ ý nghĩa quân sự của tuyến đường 71 nối từ xã Phong Xuân cũ lên khu vực A Lưới.

"Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ký ức của tôi về tuyến đường 74 và 71 vẫn còn nguyên vẹn. Sự hy sinh của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ trong thời chiến cũng như 13 cán bộ, chiến sĩ tại Tiểu khu 67 năm 2020 đều bắt nguồn từ tinh thần trách nhiệm, lòng dũng cảm và ý chí sẵn sàng vì Nhân dân phục vụ. Việc xây dựng nhà tưởng niệm không chỉ là sự tri ân mà còn góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ", ông Hồ Viết Lễ nói.

Tại lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp thành phố vào ngày 19/6/2026, Phó Chủ tịch UBND phường Phong Điền Thân Mạnh Tuấn nhấn mạnh ý nghĩa chính trị, lịch sử và nhân văn sâu sắc của di tích; đồng thời khẳng định, đây là niềm tự hào của địa phương, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp lòng tự hào dân tộc. Địa phương sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng thực hiện tốt công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích; xây dựng nơi đây trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng.

Giữa màu xanh núi rừng phía tây của thành phố Huế, Nhà Tưởng niệm Liệt sĩ tuyến đường 71 lặng lẽ nhưng như một chứng nhân của lịch sử, gìn giữ ký ức và nhắc nhở về giá trị của hòa bình, của lòng biết ơn và trách nhiệm sống xứng đáng với những hy sinh mà cha anh đã đánh đổi bằng cả cuộc đời mình.