Mâm cúng ngày vía Thần Tài 2026 gồm những gì để đón tài lộc trọn vẹn ?

Tùy theo phong tục từng vùng miền và điều kiện kinh tế của mỗi gia đình, mâm cúng vía Thần Tài có thể đơn giản hoặc cầu kỳ. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất vẫn là sự trang nghiêm, sạch sẽ và lòng thành tâm của gia chủ khi dâng lễ. Theo nhà nghiên cứu văn hóa, chuyên gia phong thủy Phạm Đình Hải, lễ vật nên được lựa chọn phù hợp với vị thần được thờ trên bàn thờ, có thể là Thổ thần (Ông Địa), các vị nhân thần như Phạm Lãi, Triệu Công Minh, Quan Công hoặc Phật Di Lặc. Nếu thờ Phật Di Lặc thì thường cúng chay, còn các vị thần khác có thể cúng mặn.

Dù cúng chay hay mặn, mâm lễ cơ bản thường gồm cơm canh hoặc món ăn chính, rượu và nước, mâm ngũ quả, hoa tươi, đèn nến và tiền vàng mã. Đây là những lễ vật truyền thống mang ý nghĩa dâng cúng trang trọng, thể hiện lòng biết ơn và mong cầu sự phù hộ về tài lộc, bình an cho gia đình trong suốt năm mới.

Một trong những lễ vật đặc trưng của ngày vía Thần Tài là bộ tam sên. Theo chuyên gia văn hóa Dương Hoàng Lộc, tam sên gồm ba món tượng trưng cho các yếu tố của sự sống: động vật trên cạn, dưới nước và sự sinh sôi nảy nở. Thông thường, bộ tam sên bao gồm thịt heo luộc hoặc quay, tôm hoặc cua luộc và trứng vịt hoặc trứng gà luộc. Đây là lễ vật quen thuộc trong nhiều gia đình Việt, đặc biệt ở khu vực phía Nam.

Ngoài các lễ vật chính, tùy theo phong tục địa phương, mâm cúng còn có thể được bổ sung nhiều món mang ý nghĩa cầu tài lộc và xua đuổi điều xấu. Nhiều gia đình miền Nam thường cúng cá lóc nướng nguyên con. Hoa quả tươi như chuối, cam, xoài, thanh long, táo hay dưa hấu được chọn để dâng lễ. Bên cạnh đó còn có bình hoa tươi có nụ và hương thơm, bộ tiền vàng mã, thuốc lá, đĩa gạo, đĩa muối, ba cốc nước, hai chén rượu, đèn cầy và khay vàng giấy. Một số gia đình còn chuẩn bị năm củ tỏi để trừ tà và đặt bát nước rắc cánh hoa hồng với ý nghĩa giữ tiền bạc không bị thất thoát.

Ngoài ra, mâm cúng vía Thần Tài cũng thường có thêm các món phụ như xôi gấc, chả giò, bánh bao hình thỏi vàng hoặc bánh kẹo. Nhiều nơi đặt thêm tượng Ông Cóc (Thiềm Thừ) bên trái bàn thờ với ý nghĩa chiêu tài, ban ngày quay ra ngoài để đón lộc, ban đêm quay vào trong để giữ lộc.

Sau khi hoàn tất nghi lễ, việc xử lý lễ vật cũng cần thực hiện theo phong tục để giữ may mắn trong nhà. Gạo và muối sau khi cúng được giữ lại trong hũ để dùng dần, không đổ bỏ. Lộc cúng thường chỉ chia cho người trong gia đình. Rượu và nước có thể đem tưới xung quanh nhà với ý nghĩa thanh tẩy và cầu bình an. Bánh kẹo được giữ lại một phần để ăn, phần còn lại đem phát lộc. Nếu có vàng thật thì nên cất giữ bên người để lấy may, còn vàng mã sẽ được hóa ngoài sân hoặc trước cổng.

Việc bày trí bàn thờ Thần Tài cũng cần hài hòa và đúng phong thủy. Thông thường, tượng Thần Tài được đặt bên trái và Ông Địa đặt bên phải theo hướng nhìn từ ngoài vào. Gạo, muối và nước đặt ở giữa hai ông, lọ hoa tươi đặt một bên, mâm ngũ quả đặt phía đối diện. Các lễ vật khác được sắp xếp gọn gàng, cân đối, không che khuất tượng thờ và không cản trở việc đi lại.

Dù mâm cúng lớn hay nhỏ, điều quan trọng nhất vẫn là sự thành kính. Người Việt tin rằng Thần Tài không xét lễ vật nhiều hay ít mà xét ở tấm lòng của gia chủ. Vì vậy, một mâm cúng giản dị nhưng chuẩn bị chu đáo, sạch sẽ và trang nghiêm vẫn được xem là trọn vẹn ý nghĩa, giúp gia đình khởi đầu năm mới với niềm tin vào sự may mắn, sung túc và thịnh vượng.

An Nhiên