Maroc tăng cường lá chắn phòng không với Barak MX do Israel sản xuất

Hệ thống tên lửa phòng không tầm trung Barak. Ảnh: IAI

Động thái này không chỉ phản ánh vai trò ngày càng gia tăng của Israel với tư cách là đối tác quốc phòng trong khu vực, mà còn diễn ra vào thời điểm then chốt đối với Vương quốc Maroc, trong bối cảnh nước này đang đối mặt với các mối thách thức an ninh ngày càng phức tạp.

Trong nhiều năm qua, Rabat đã tiến hành đàm phán với nhiều nhà cung cấp quốc phòng từ các quốc gia khác nhau nhằm mua sắm các hệ thống phòng không tầm trung và tầm xa, đáng chú ý là hệ thống Patriot của Mỹ. Ngoài ra, Maroc cũng từng tiếp xúc với Tập đoàn Công nghiệp Phương Bắc Trung Quốc (NORINCO) về hệ thống tên lửa phòng không tầm trung Sky Dragon 50, cũng như hệ thống phòng thủ tên lửa tầm ngắn VL MICA của Pháp.

Theo các nguồn tin quốc phòng, thỏa thuận trị giá khoảng 500 triệu USD giữa IAI và Maroc được ký kết vào năm 2022. Hệ thống Barak MX đầu tiên đã được bàn giao cho Maroc trong năm 2023 và được triển khai tại một căn cứ phòng không mới xây dựng gần Sidi Yahya El Gharb, cách thủ đô Rabat khoảng 60 km.

Hệ thống Barak MX được phát triển thông qua sự hợp tác chặt chẽ giữa Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng Ấn Độ (DRDO) với Cục Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng thuộc Bộ Quốc phòng Israel (DDR&D), cùng các công ty quốc phòng lớn như ELTA Systems (công ty con của IAI), Rafael Advanced Defense Systems và nhiều đối tác khác.

Barak MX là hệ thống tên lửa phòng không đa tầng, đa nhiệm, được thiết kế theo cấu trúc tác chiến mạng-centric, cho phép người vận hành lựa chọn phương thức đánh chặn tối ưu tùy theo yêu cầu nhiệm vụ. Theo IAI, thiết kế này giúp giảm chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả trên chiến trường.

Hệ thống có khả năng phóng 3 loại tên lửa khác nhau từ cùng một bệ phóng thẳng đứng, gồm: Barak MRAD với tầm bắn tối đa 35 km, Barak LRAD với tầm bắn lên tới 70 km và Barak ER có khả năng đánh chặn mục tiêu ở cự ly lên tới 150 km.

Hiện nay, Barak MX đã được nhiều quốc gia trên thế giới đưa vào trang bị, bao gồm Thái Lan, Azerbaijan, Slovenia, Cyprus, cùng với hải quân Israel và lực lượng hải quân, không quân, lục quân của Ấn Độ.

Maroc và Israel đã duy trì quan hệ kinh tế, ngoại giao và quân sự chặt chẽ trong nhiều năm. Năm 2020, hai nước chính thức tái lập quan hệ ngoại giao trong khuôn khổ Hiệp định Abraham, cùng với Các Tiểu vương quốc Arập Thống nhất, Bahrain và Sudan, dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiệm kỳ đầu.

Một năm sau đó, Maroc và Israel ký kết Bản ghi nhớ (MoU) về hợp tác quốc phòng, bao gồm mua sắm vũ khí, chia sẻ tình báo và triển khai các dự án quân sự chung. Kể từ đó, Maroc đã ký nhiều hợp đồng với các công ty quốc phòng Israel, trong đó có hệ thống phòng thủ tên lửa Barak 8 của IAI, pháo tự hành ATMOS của Elbit Systems, 20 radar ELTA trang bị cho máy bay tiêm kích F-5E, cùng rocket EXTRA của Elbit - loại vũ khí có độ chính xác cao, tầm bắn lên tới 150 km và sai số vòng tròn xác suất (CEP) khoảng 10 m.

Ngân sách quốc phòng của Maroc đã tăng mạnh trong năm qua, với đề xuất ngân sách cho năm 2026 được cho là vào khoảng 19 tỷ USD. Việc gia tăng chi tiêu này nằm trong chiến lược hiện đại hóa quân đội và xây dựng ngành công nghiệp quốc phòng nội địa, nhằm giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu vũ khí từ nước ngoài. Đáng chú ý, vào tháng 9 vừa qua, công ty con BlueBird Aero Systems của IAI đã mở rộng hoạt động tại Maroc bằng việc khánh thành một nhà máy sản xuất đạn tuần kích SpyX. Đây là lần đầu tiên công nghệ UAV quân sự tiên tiến như vậy được sản xuất tại chỗ ở Bắc Phi.

Nhà máy đặt tại Benslimane sẽ tập trung sản xuất UAV SpyX - loại vũ khí nhẹ, cơ động, được thiết kế cho các đòn tấn công chính xác. Với thời gian hoạt động liên tục lên tới hai giờ, tầm hoạt động khoảng 50 km và khả năng mang đầu đạn nặng tối đa 2,5 kg, SpyX cho phép các đơn vị chiến thuật phát hiện, xác nhận và tiêu diệt mục tiêu một cách hiệu quả.

Thanh Bình (P/v TTXVN tại Trung Đông)