Mất giá hơn một nửa sau 1 năm, bitcoin có còn được coi là 'vàng kỹ thuật số'?

Xu hướng giảm giá bitcoin đã kéo dài mấy tháng qua và có dấu hiệu mạnh lên trong những tuần gần đây do sự cộng hưởng của nhiều yếu tố...

Ảnh minh họa - Ảnh: CNBC.

Ảnh minh họa - Ảnh: CNBC.

Vào đầu năm nay, nhiều chuyên gia đã cho rằng việc chứng minh bitcoin có thể đóng vai trò như một công cụ phòng ngừa rủi ro trên thị trường - thay vì là một tài sản mang tính đầu cơ cao, biến động cùng chiều với các cổ phiếu tăng trưởng - sẽ là một bài kiểm tra quan trọng đối với đồng tiền điện tử này.

Tại thời điểm chiều ngày thứ Bảy (21/11), bitcoin giao dịch ở mức dưới 58.000 USD, hơn 6% so với cách đó 24 tiếng và giảm gần 14% so với cách đó 1 tuần. Ở mức này, giá bitcoin đã giảm 54% so với mức kỷ lục hơn 126.000 USD ghi nhận vào đầu tháng 10 năm ngoái.

Xu hướng giảm giá bitcoin đã kéo dài mấy tháng qua và có dấu hiệu mạnh lên trong những tuần gần đây do sự cộng hưởng của nhiều yếu tố. Thất bại của Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa kỳ ở Mỹ, vụ tấn công vào sàn giao dịch Binance, cùng tâm lý lo ngại bao trùm về an ninh công nghệ - từ lệnh dừng bay của Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), sự cố tại hệ thống liên lạc nội bộ bảo mật cấp cao của Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA), cho đến hàng loạt vụ gián đoạn dịch vụ ngân hàng trực tuyến - tất cả đều khiến niềm tin vào thế giới kỹ thuật số trở nên lung lay.

Tuy nhiên, chính thị trường mới là yếu tố tác động lớn nhất. Các nhà đầu tư hiện đang ở trạng thái “bán tháo mọi thứ”, bao gồm cả cổ phiếu công nghệ và vàng. Trong phiên giao dịch ngày thứ Sáu (20/11) chỉ số Dow Jones và S&P 500 của thị trường chứng khoán Mỹ đều đã rơi vào trạng thái điều chỉnh, còn chỉ số Nasdaq đã để mất hết thành quả tăng giá từ đầu năm.

Diễn biến gần đây của bitcoin cũng cho thấy sự tương đồng với diễn biến giá cổ phiếu của các đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) công nghệ lớn, như các vụ chào sàn của SpaceX và Anthropic. Tựu chung, bitcoin một lần nữa thất bại trong việc chứng minh giá trị như một công cụ phòng ngừa rủi ro trong giai đoạn nhà đầu tư có nhiều mối bất an.

Chỉ trong vòng 1 tháng trở lại đây, giá bitcoin đã giảm 26.000 USD, tương đương giảm gần 31%.

Ông Ryan Kirkley, đồng sáng lập kiêm CEO của Global Settlement Network - một công ty fintech có trụ sở tại Miami chuyên cung cấp cơ sở hạ tầng cho hoạt động thanh toán tiền tệ bao gồm cả tiền điện tử) nhận định với hãng tin CNBC rằng nhà đầu tư và các công ty quản lý tài chính hiện không còn coi bitcoin là một kênh đầu tư an toàn như trước đây. “Mức độ thận trọng hiện nay cao hơn so với một năm trước”, ông nói.

BITCOIN VÀ LÀN SÓNG BÁN THÁO CỔ PHIẾU AI

Có rất nhiều lý thuyết về cách bitcoin phản ứng với các điều kiện kinh tế và thị trường khác nhau. Theo ông Juan Xavier Sanchez, Giám đốc chiến lược tài sản tại công ty Activest Wealth Management, xét về mặt lịch sử, bitcoin thường đạt hiệu suất tốt nhất trong môi trường lãi suất thấp và khi các cơ hội cho vay rộng mở.

Khi lãi suất giảm và trái phiếu chính phủ không mang lại lợi suất hấp dẫn, nhà đầu tư có xu hướng chấp nhận rủi ro cao hơn để tìm kiếm lợi nhuận lớn hơn. Ông Sanchez cho biết: "Đối với nhiều nhà đầu tư, bitcoin nằm trong nhóm tài sản đó".

Các chuyên gia lưu ý rằng vàng - tài sản hiện đã giảm giá hơn 35% so với mức đỉnh đầu năm 2026 - đang trở nên kém hấp dẫn hơn khi các tài khoản tiền mặt có thể mang lại lợi suất 5%. Điểm chung giữa vàng và bitcoin là đều không tạo ra lợi suất.

Dữ liệu từ công ty nghiên cứu kỹ thuật Fairlead Strategies cho thấy, từ cuối tháng 9 tới nay, khi cổ phiếu trí tuệ nhân tạo (AI) bị bán tháo, mối tương quan giữa diễn biến giá bitcoin và chỉ số Nasdaq-100 đã tăng lên, cho thấy hai tài sản này ngày càng biến động cùng chiều.

Sự đồng điệu này phù hợp với một môi trường có độ biến động cao, nơi mối tương quan giữa các tài sản rủi ro thường có xu hướng tăng lên. Tuy nhiên, dữ liệu cũng cho thấy mức tương quan này vẫn thấp hơn so với mức đỉnh điểm ghi nhận vào đầu năm 2026.

BITCOIN VỪA GIỐNG VÀNG, VỪA GIỐNG CHỈ SỐ S&P 500

Theo ông Anthony Georgiades, nhà sáng lập kiêm đối tác quản lý tại công ty Innovating Capital - một quỹ đầu tư vào các công ty giai đoạn đầu trong lĩnh vực tiền điện tử, blockchain, hạ tầng kỹ thuật số và công nghệ chuyên sâu - bitcoin mang một số đặc điểm của "vàng kỹ thuật số": nguồn cung hạn chế, không thuộc sở hữu của bất kỳ cá nhân nào, và không có CEO hay hội đồng quản trị nào có quyền quyết định phát hành thêm.

Tuy nhiên, kể từ khi ra đời, bitcoin cũng luôn chịu tác động từ chính sách tiền tệ. Ông Georgiades nhận định chính sách tiền tệ trong khoảng một thập kỷ qua đã mang lại lợi nhuận rất lớn cho các tài sản đầu cơ mang tính rủi ro cao. Dù vậy, trong những giai đoạn biến động mạnh, chính các loại tài sản này lại phải hứng chịu những đợt sụt giảm nghiêm trọng nhất và chịu thiệt hại nặng nề nhất.

Ông cho biết thêm rằng một cú sốc ở bất kỳ loại tài sản nào - dù hoàn toàn không liên quan trực tiếp đến bitcoin - cũng có thể châm ngòi cho một đợt biến động lớn trên thị trường tiền số, "xét đến mức độ gắn kết chặt chẽ của các tài sản kỹ thuật số trong hệ thống tài chính tổng thể hiện nay".

Ông Abe Sheikh, giám đốc đầu tư tại Cordoba Advisory Partners ở New York, cho biết có một điểm đáng chú ý là trong những năm gần đây là bitcoin không còn thể hiện rõ vai trò như một dạng "vàng kỹ thuật số".

Trên thực tế, giá trị của đồng tiền số này đã sụt giảm đáng kể trong những giai đoạn thị trường chứng khoán đi xuống. Chẳng hạn, từ ngày 6/10-18/11/2026, chỉ số S&P 500 đã giảm khoảng 6,3% và bitcoin sụt giảm tới 27%. Ông cho biết thêm, trong giai đoạn 21/1-8/4/2025, S&P 500 đã giảm khoảng 17,4%, còn bitcoin “bốc hơi” 27,8%.

KẾT QUẢ BẦU CỬ GIỮA NHIỆM KỲ Ở MỸ CÓ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIÁ BITCOIN?

Việc Đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội được xem là một tín hiệu tiêu cực đối với thị trường tiền điện tử. Ngành công nghiệp này đã chi hơn 200 triệu USD để ủng hộ các ứng cử viên có quan điểm thân thiện với tiền điện tử, nhưng tầm ảnh hưởng của họ đối với kết quả chung cuộc lại không đáng kể như trong kỳ bầu cử trước. Tuy nhiên, theo ông Cyrus Amini, Giám đốc đầu tư tại công ty Hyphen Wealth Management chỉ ra rằng xu hướng giảm giá của bitcoin trên thực tế đã bắt đầu từ trước đó.

Vào tháng 9, dự luật "Clarity Act" (Đạo luật Minh bạch) đã không được thông qua tại Thượng viện Mỹ. Mặc dù triển vọng hiện tại khá mờ mịt theo nhận định của nhiều chuyên gia chính trị và thị trường, nhưng việc xây dựng một khung pháp lý cho tiền điện tử vẫn được cả Đảng Dân chủ lẫn Đảng Cộng hòa coi là ưu tiên. Đồng thời, những người đứng đầu Ủy ban Giao dịch hàng hóa tương lai (CFTC) và Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch (SEC) hiện nay - đều là những người do Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm - vẫn tiếp tục thể hiện thái độ ủng hộ tiền điện tử trong quá trình soạn thảo các quy định.

Còn theo ông Kirkley, trong mùa thu này, các nhà đầu tư đã bắt đầu đặt câu hỏi về tính bảo mật của công nghệ mã hóa, dẫn đến những mối lo ngại ngày càng lớn về an toàn khi nắm giữ bitcoin. Vụ tấn công vào sàn giao dịch Binance hồi tháng 10 càng làm tình hình trở nên phức tạp hơn. Ông Kirkley cho rằng những biến động trên thị trường chứng khoán gần đây cùng các lo ngại về kinh tế càng làm trầm trọng thêm những nghi ngại này. Ông nói thêm rằng vài tuần qua là khoảng thời gian đặc biệt khó khăn khi các vấn đề về bảo mật dữ liệu xuất hiện ở nhiều cơ quan, tổ chức lớn.

CÁC QUỸ ETF BITCOIN BỊ RÚT VỐN

Việc Phố Wall đón nhận bitcoin đã trở thành một yếu tố tích cực đáng kể đối với đồng tiền điện tử này. Ông Kirkley lưu ý rằng 20% thị giá của bitcoin đến từ các nhà đầu tư tổ chức, và đó là một ước tính thận trọng.

Ngoài ra, nghiên cứu mới từ công ty tài sản kỹ thuật số Galaxy cho thấy tính đến thời điểm nộp báo cáo 13F quý 3/2026 cho SEC - một yêu cầu bắt buộc đối với các công ty quản lý tài sản trên 100 triệu USD - có tới 40,5% trong số các công ty như vậy nắm giữ các sản phẩm ETP bitcoin giao ngay và 11,2% tổng lượng bitcoin trong các quỹ này đến từ các công ty tư vấn và hoạch định tài sản, chẳng hạn như các cố vấn đầu tư độc lập (RIA) và các nền tảng môi giới.

Phần lớn khoản đầu tư này được thực hiện thông qua các quỹ ETF bitcoin giao ngay, chẳng hạn như iShares Bitcoin Trust ETF (IBIT). Các quỹ ETF này - được SEC phê duyệt lần đầu vào tháng 1/2024 - từng được kỳ vọng sẽ tạo ra một nguồn cầu mới, đáng tin cậy từ các tổ chức. Tuy nhiên, việc sở hữu thông qua ETF cũng khiến bitcoin trở nên rất dễ bán.

Trong những tháng gần đây, dòng vốn rút ra từ một số quỹ này đã đạt mức đáng kể. Theo dữ liệu từ ETF Database, IBIT - quỹ lớn nhất trong nhóm - ghi nhận lượng vốn rút ròng 1,65 tỷ USD trong 6 tháng tính đến ngày 18/11, và 1,37 tỷ USD trong một tháng gần nhất. Quỹ lớn thứ hai, Fidelity Wise Origin Bitcoin Fund (FBTC), ghi nhận dòng vốn rút ròng 322,65 triệu USD trong một tháng và 771,86 triệu USD trong 6 tháng. Trong khi đó, Grayscale Bitcoin Mini Trust ETF (BTC) ghi nhận dòng vốn rút ròng 66,35 triệu USD trong một tháng, dù vẫn đạt dòng vốn rót vào đạt 590,04 triệu USD trong 6 tháng.

ẢNH HƯỞNG TỪ CHIẾN LƯỢC KHO QUỸ BITCOIN CỦA DOANH NGHIỆP

Theo dữ liệu từ trang web bitcoin.com, tính đến tháng 9/2026, các công ty đại chúng đang nắm giữ tổng cộng gần 1,29 triệu bitcoin, tương đương hơn 6% trong tổng số 21 triệu bitcoin hiện có.

Hầu hết các công ty đại chúng thường đầu tư ngân quỹ doanh nghiệp vào các công cụ có rủi ro thấp và tính thanh khoản cao, chẳng hạn như các quỹ thị trường tiền tệ, trái phiếu chính phủ và tín phiếu kho bạc. Mặc dù vậy, vẫn có một số công ty nổi tiếng đã chọn đầu tư vào bitcoin.

Chẳng hạn, SpaceX đã mua 18.712 bitcoin với tổng chi phí 661 triệu USD, tương đương mức giá trung bình 35.324 USD mỗi bitcoin. Công ty bắt đầu tích lũy bitcoin từ đầu năm 2021 và duy trì nguyên trạng lượng nắm giữ này từ giữa năm 2024 cho đến thời điểm nộp hồ sơ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO).

Các công ty quản lý tài sản kỹ thuật số (Digital Asset Treasury - gọi tắt là DAT hoặc DATCO) cũng góp phần tạo nên sự biến động của bitcoin. Đây là những doanh nghiệp được niêm yết công khai, với chiến lược kinh doanh cốt lõi là nắm giữ một lượng lớn các tài sản kỹ thuật số, chẳng hạn như bitcoin hoặc ethereum, trên bảng cân đối kế toán của công ty nhằm gia tăng giá trị cho cổ đông. Một số công ty hoạt động trong lĩnh vực này bao gồm Strategy, Strive và Twenty One Capital.

“Các DAT đã làm trầm trọng thêm mức độ biến động giá bitcoin”, ông Sheikh nhận định. Khi giá bitcoin tăng, các công ty này vay tiền trên thị trường nợ hoặc huy động vốn để mua thêm bitcoin, càng đẩy mạnh đà tăng. Họ cũng bán bitcoin để thanh toán tiền lãi trái phiếu. Ông Sheikh cho biết: “Những hành động này dẫn đến sự biến động cực lớn theo cả chiều tăng lẫn chiều giảm”.

Theo một hồ sơ pháp lý, tính đến giữa tháng 11 này, Strategy - doanh nghiệp nắm giữ lượng bitcoin lớn nhất - đang sở hữu 850.849 bitcoin. Con số này tương đương khoảng 4% tổng nguồn cung bitcoin. Cũng theo hồ sơ trên, công ty đã chi tổng cộng khoảng 64,2 tỷ USD để mua số bitcoin này, với giá mua trung bình khoảng 75.452 USD mỗi đồng.

GIÁ BITCOIN SẼ DIỄN BIẾN NHƯ THẾ NÀO TRONG THỜI GIAN TỚI?

Bà Katie Stockton, nhà sáng lập kiêm đối tác quản lý tại công ty Fairlead Strategies, cho biết bitcoin đã có xu hướng giảm kể từ mức đỉnh vào tháng 10/2025. Một biên độ giao dịch đã hình thành, với ngưỡng đáy nằm ngay dưới mốc 60.000 USD. Bà nhận xét: “Có vẻ như tài sản này đang cố gắng tìm một mức đáy”.

Theo bà Stockton, tình trạng bán quá mức (oversold) sau các mức thấp gần đây của giá bitcoin vào tháng 6 và tháng 7, cùng với các động lực dài hạn, cho thấy bitcoin có khả năng phục hồi.

Tuy nhiên, khả năng phục hồi còn phụ thuộc vào việc liệu đồng tiền điện tử này có thể giữ vững trong biên độ hiện tại quanh mốc 60.000 USD hay không. “Xét cho cùng, bitcoin là một tài sản cực kỳ biến động. Đây vẫn là một kênh đầu tư mà mọi người có thể chọn để bán ra khi họ cho rằng rủi ro ở các lĩnh vực khác đang cao hơn”, bà nói với CNBC.

Theo dữ liệu từ hãng tin này, giá bitcoin đến nay đã có 7 tuần giảm liên tiếp, chuỗi tuần giảm dài nhất kể từ tháng 5/2022.

Bình Minh

Nguồn VnEconomy: https://vneconomy.vn/mat-gia-hon-mot-nua-sau-1-nam-bitcoin-co-con-duoc-coi-la-vang-ky-thuat-so.htm