Mặt trận Nghệ An mở rộng 'không gian' giám sát của nhân dân đối với cán bộ, đảng viên

Cán bộ Mặt trận xã Lam Thành trao đổi, lắng nghe ý kiến nhân dân về tinh thần phục vụ của cán bộ, công chức. Ảnh: Mai Hoa

Những chuyển động qua giám sát của Nhân dân

Một buổi sáng Chủ nhật trung tuần tháng 7, khi sương vẫn còn phủ kín những dãy núi phía Tây Nghệ An, tại Nhà Văn hóa bản Mon, xã Tương Dương, gần 100 người dân có mặt từ rất sớm. Họ không đến dự một cuộc họp bản hay nhận hỗ trợ, mà đến để giải quyết những thủ tục hành chính ngay chính nơi mình sinh sống.

Đây là một trong những “Ngày Chủ nhật vì dân” được xã Tương Dương triển khai trong thời gian qua. Cán bộ, công chức xã mang theo máy tính, máy in và các thiết bị kết nối mạng đến tận bản, tạo thành một “phòng làm việc” ngay giữa khu dân cư.

Cán bộ, công chức xã Tương Dương về bản giải quyết thủ tục hành chính cho người dân. Ảnh: Mai Hoa

Ông Kha Văn Khạt, người dân bản Mon cho biết: Việc cán bộ xã trực tiếp xuống tận bản vào ngày nghỉ tạo thuận lợi rất nhiều cho người dân, nhất là người cao tuổi, người lao động và những trường hợp đi lại khó khăn. Một số thủ tục như khai sinh, khai tử, chứng thực giấy tờ được giải quyết ngay tại chỗ; những hồ sơ liên quan đến đất đai, kết hôn được cán bộ hướng dẫn cụ thể, tiếp nhận ngay tại bản, đồng thời hướng dẫn người dân nộp hồ sơ trực tuyến, giải đáp những vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Đằng sau một ngày làm việc tưởng như rất bình thường ấy là cả một quá trình chuyển động của chính quyền bắt đầu từ những phản ánh của Nhân dân. Bởi “Ngày Chủ nhật vì dân” không đơn thuần là cách đưa cán bộ đến gần dân hơn, mà còn cho thấy một chuỗi vận hành của cơ chế dân chủ ở cơ sở: Nhân dân lên tiếng - Mặt trận lắng nghe, tập hợp và giám sát - cấp ủy, chính quyền tiếp thu, điều chỉnh và chuyển động.

Cán bộ Mặt trận xã Tương Dương trao đổi với người dân về một số chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững. Ảnh: Mai Hoa

Bà Lương Thị Thanh Ngọc - Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Tương Dương cho biết: Sau khi chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, địa bàn rộng, khối lượng hồ sơ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã tăng, trong khi nhiều bản cách trung tâm xã hàng chục ki lô mét khiến việc đi lại của người dân không ít khó khăn. Có trường hợp phải đi lại nhiều lần mới hoàn thiện một bộ hồ sơ. Qua nắm bắt tình hình Nhân dân, tổng hợp ý kiến tại các hội nghị tiếp xúc cử tri và tiếp nhận phản ánh trực tiếp, MTTQ xã ghi nhận những vấn đề liên quan đến giải quyết thủ tục hành chính. Trong đó có tình trạng giải quyết một số hồ sơ còn chậm, việc hướng dẫn chưa thật sự thuận lợi, thái độ phục vụ của một số cán bộ chưa đáp ứng kỳ vọng của người dân.

Từ những ý kiến đó được Mặt trận tập hợp, phản ánh đến cấp ủy, chính quyền trong thực hiện chức năng giám sát và tham gia xây dựng chính quyền. Trên cơ sở đó, UBND xã Tương Dương rà soát lại quy trình giải quyết thủ tục hành chính, chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương, nâng cao đạo đức công vụ, phân công, bố trí cán bộ phù hợp và triển khai các giải pháp đưa dịch vụ hành chính đến gần người dân hơn.

Đến nay, xã Tương Dương đã tổ chức 10 đợt “Ngày Chủ nhật vì dân” tại 10 bản. Mỗi đợt huy động 6-8 cán bộ, công chức, phục vụ trung bình 60-80 lượt công dân, góp phần giảm tải cho trung tâm trong ngày làm việc hành chính, giảm chờ đợi và đi lại của người dân và tăng chất lượng phục vụ từ cán bộ, công chức.

Cán bộ Mặt trận xã Anh Sơn hướng dẫn người dân đóng góp ý kiến online về thực hiện thủ tục hành chính và chuyển đổi số tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã. Ảnh: Mai Hoa

Ở xã Anh Sơn, cách làm cũng đang được mở rộng theo hướng tạo thêm các kênh để người dân tham gia giám sát cán bộ, công chức. Trung tuần tháng 7, Ủy ban MTTQ xã ra mắt mô hình “Hòm thư góp ý online” dành cho người dân và doanh nghiệp đối với Trung tâm Phục vụ hành chính công xã. Mã QR được niêm yết tại trung tâm và 20/20 nhà văn hóa thôn, bản để người dân có thể gửi ý kiến. MTTQ xã đồng thời thành lập nhóm Zalo phản ứng nhanh đối với những vấn đề phát sinh, xây dựng cơ chế tiếp nhận, xử lý và tuyên truyền, hướng dẫn người dân, đoàn viên, hội viên sử dụng các nền tảng tiếp nhận phản ánh, kiến nghị trên cổng thông tin Mặt trận.

Ông Nguyễn Công Bình - Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Anh Sơn cho biết: Sau hơn nửa tháng vận hành, “Hòm thư góp ý online" mới chỉ tiếp nhận 2lượt góp ý. Dù chưa phát sinh vụ việc phải xử lý nhưng sự hiện diện của một kênh giám sát thường xuyên này đã góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức trong quá trình thực thi công vụ. Đó chính là giá trị của giám sát xã hội không chỉ ở những kiến nghị được giải quyết, mà còn ở sự thay đổi về ý thức, trách nhiệm của người được giám sát.

Hoạt động giám sát của nhân dân thông qua MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội không chỉ đối với cán bộ, công chức thông qua việc thực thi công vụ, mà trong thực tiễn đời sống ở cơ sở, nhiều chuyển biến tích cực của đội ngũ cán bộ, đảng viên cũng bắt đầu từ những góp ý của người dân.

Ông Trần Văn Phi - Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Lam Thành chia sẻ: Đó có thể là việc một số cán bộ, đảng viên còn đi họp xóm chưa đúng giờ; lời nói, cách ứng xử với người dân có lúc chưa chuẩn mực; hoặc chưa thật sự tiên phong trong các phong trào xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường hay các hoạt động cộng đồng tại khu dân cư. Những vấn đề tưởng chừng rất nhỏ ấy lại được người dân quan sát hàng ngày và được phản ánh thông qua mô hình “Lắng nghe ý kiến nhân dân” bằng quét mã QR được đặt tại các nhà văn hóa xóm.

Đó còn là thông qua Ban Công tác Mặt trận, các tổ chức, đoàn thể, các cuộc sinh hoạt khu dân cư, tiếp xúc cử tri hay góp ý với chi bộ, những phản ánh được tập hợp, chuyển đến cấp ủy để xem xét, nhắc nhở, chấn chỉnh. Ở nhiều chi bộ đã đưa những nội dung này vào sinh hoạt định kỳ, coi đây là một kênh tham khảo để đánh giá việc tu dưỡng, rèn luyện và thực hiện trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên.

Bởi vậy, giám sát Nhân dân không nhất thiết phải bắt đầu từ một sai phạm lớn. Nhiều khi, nó bắt đầu từ một lời góp ý về cách ứng xử, một phản ánh về tinh thần trách nhiệm, một nhận xét về việc đảng viên chưa đi đầu trong công việc chung của cộng đồng... Hiệu quả của giám sát xã hội, xét đến cùng, không chỉ nằm ở việc phát hiện bao nhiêu sai phạm, mà quan trọng hơn là giúp cán bộ, đảng viên tự soi, tự sửa từ những biểu hiện nhỏ nhất.

Cán bộ Mặt trận xã Lam Thành giám sát tinh thần phục vụ của cán bộ, công chức tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã. Ảnh: Mai Hoa

Mở rộng không gian giám sát của nhân dân đối với cán bộ, đảng viên

Theo dõi thực tiễn ở cơ sở phản ánh một xu hướng đang diễn ra trên toàn tỉnh Nghệ An: Hoạt động giám sát của Nhân dân thông qua MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội ngày càng đi vào thực chất; trở thành một phương thức góp phần xây dựng Đảng, chính quyền, đặc biệt là nâng cao đạo đức, ý thức, trách nhiệm trong cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Đồng chí Phan Sỹ Cường - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh tìm hiểu khâu tiêu thụ sản phẩm của người dân xã Giai Xuân. Ảnh: CSCC

Đồng chí Phan Sỹ Cường - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cho rằng: Quyết định số 217-QĐ/TW về Quy chế giám sát và phản biện xã hội, Quyết định số 218-QĐ/TW về Nhân dân tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, Quy định số 124-QĐ/TW về giám sát việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của cán bộ, đảng viên... là những hành lang chính trị, pháp lý quan trọng để Mặt trận Tổ quốc và Nhân dân thực hiện quyền giám sát.

Cùng với đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An cũng đã ban hành nhiều quy định, kế hoạch nhằm nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội; đặc biệt là Chỉ thị số 06-CT/TU ngày 30/1/2026 về tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng đối với công tác giám sát, phản biện xã hội của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội giai đoạn 2026 - 2030. Đây tiếp tục là cơ sở quan trọng để MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội phát huy và làm tốt hơn vai trò giám sát, phản biện xã hội với mục tiêu giám sát không dừng ở việc phát hiện, kiến nghị những vấn đề còn bất cập, mà hướng tới phát huy thực chất quyền làm chủ của Nhân dân, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên gần dân, sát dân, có trách nhiệm với dân và nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền cơ sở.

Hoạt động giám sát của nhân dân thông qua Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội không chỉ thực hiện theo các hình thức truyền thống lâu nay, như tổ chức giám sát theo chuyên đề, giám sát thường xuyên thông qua các hội nghị, cuộc họp, lắng nghe ý kiến nhân dân, đơn thư mà tiếp tục đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, mở rộng không gian giám sát thông qua ứng dụng chuyển đổi số. Các fanpage của MTTQ, nhóm Zalo cộng đồng, Mini App Mặt trận số Nghệ An, nền tảng tiếp nhận phản ánh, hòm thư góp ý trực tuyến... đang tạo nên một hệ sinh thái để người dân có thể phản ánh bất cứ lúc nào, ở bất cứ nơi đâu. Sự thay đổi này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh chính quyền địa phương 2 cấp, khi phạm vi quản lý rộng hơn, yêu cầu giải quyết công việc nhanh hơn và trách nhiệm giải trình cũng cao hơn.

“Việc tăng cường giám sát thông qua ứng dụng các nền tảng số không chỉ giúp rút ngắn khoảng cách giữa người dân với chính quyền mà còn tạo áp lực tích cực để mỗi cán bộ nâng cao ý thức trách nhiệm, bởi mọi phản ánh đều có thể được ghi nhận, theo dõi và kiểm chứng một cách công khai, rõ yêu cầu”, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Phan Sỹ Cường nhấn mạnh.