Máy bay cảnh báo sớm E-2D Hawkeye giữ vai trò then chốt trong chiến dịch Epic Fury

Trong chiến dịch quân sự mang tên Epic Fury nhằm vào Iran, lực lượng hải quân Mỹ đã triển khai dày đặc các hoạt động không kích từ tàu sân bay tại khu vực biển Arab.

Trọng tâm của hệ thống chỉ huy trên không là máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát không phận E-2D Advanced Hawkeye, đóng vai trò điều phối toàn bộ hoạt động tác chiến trên không.

Chiến dịch Epic Fury được Mỹ khởi động từ ngày 28/2/2026 với mục tiêu tấn công các cơ sở quân sự, hệ thống tên lửa, phòng không và hạ tầng an ninh của Iran.

Trong những ngày tiếp theo, các nhóm tác chiến tàu sân bay như USS Abraham Lincoln và USS Gerald R. Ford duy trì nhịp độ xuất kích cao, liên tục thực hiện các đợt không kích và phòng không.

Trong cấu trúc tác chiến này, E-2D Hawkeye được triển khai trong hầu hết các đợt xuất kích lớn.

Máy bay này đảm nhiệm vai trò cảnh báo sớm trên không, phát hiện mục tiêu từ khoảng cách xa và truyền dữ liệu theo thời gian thực về trung tâm chỉ huy.

Về cấu hình kỹ thuật, E-2D Hawkeye là máy bay cánh quạt hai động cơ, được trang bị radar mảng pha chủ động AN/APY-9 đặt trong đĩa tròn đường kính hơn 7 m trên thân.

Radar này có khả năng phát hiện đồng thời nhiều mục tiêu bay thấp như máy bay không người lái, tên lửa hành trình và cả mục tiêu trên biển trong môi trường nhiễu phức tạp.

Hệ thống cho phép theo dõi hàng trăm mục tiêu cùng lúc và cung cấp dữ liệu chiến thuật cho toàn bộ lực lượng tham chiến.

Máy bay có chiều dài 17 m, sải cánh hơn 24 m, tốc độ tối đa 650 km/h và thời gian hoạt động liên tục trên không hơn 5 giờ.

Phi hành đoàn gồm 5 người, trong đó có 3 sĩ quan điều hành tác chiến chịu trách nhiệm phân tích dữ liệu và điều phối lực lượng.

Trong thực tế chiến trường tại Trung Đông, vai trò của E-2D càng trở nên quan trọng khi Iran sử dụng kết hợp tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và máy bay không người lái tấn công theo bầy.

Những mối đe dọa này thường bay thấp, thời gian phản ứng ngắn, khiến hệ thống phòng không truyền thống gặp khó khăn.

E-2D Hawkeye giúp giải quyết bài toán này bằng cách mở rộng “tầm nhìn radar” cho toàn bộ hạm đội.

Máy bay có thể phát hiện sớm các đợt tấn công, sau đó dẫn đường cho tiêm kích đánh chặn, đồng thời phối hợp với hệ thống phòng không như Patriot và THAAD để đánh chặn tên lửa.

Không chỉ dừng ở vai trò cảnh báo, E-2D còn hoạt động như trung tâm chỉ huy bay, điều phối các phi đội tiêm kích, máy bay tác chiến điện tử và máy bay tiếp dầu trong cùng một không phận phức tạp.

Điều này đặc biệt quan trọng trong các chiến dịch cường độ cao, nơi nhiều loại khí tài hoạt động đồng thời trong không gian hạn chế.

Từ góc độ chiến lược, sự hiện diện của E-2D Hawkeye cho thấy Mỹ đang ưu tiên kiểm soát không phận và duy trì ưu thế thông tin trong chiến dịch.

Đây là yếu tố then chốt giúp các lực lượng Mỹ phối hợp hiệu quả, giảm thiểu rủi ro và tối đa hóa hiệu quả của các đòn tấn công chính xác.

Trong bối cảnh Iran vẫn duy trì năng lực phóng tên lửa và máy bay không người lái ở quy mô đáng kể, vai trò của các hệ thống chỉ huy trên không như E-2D Hawkeye được đánh giá là không thể thay thế.

Nó không chỉ giúp Mỹ đối phó với các mối đe dọa hiện tại mà còn tạo nền tảng cho các chiến dịch tác chiến hiện đại, nơi thông tin và tốc độ phản ứng quyết định cục diện chiến trường.

Việt Hùng