Máy bay tiếp dầu KC-135 được 'cấy' đuôi mới sau vụ va chạm trong xung đột Iran

KC-135 được "ghép đuôi" sau tai nạn thảm khốc

Máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 của Mỹ bay trình diễn tại một sự kiện ở Chicago, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Một trong hai máy bay tiếp dầu KC-135R Stratotanker của Không quân Mỹ (USAF) từng va chạm giữa không trung trong thời gian diễn ra chiến sự với Iran đã quay trở lại Mỹ sau khi được sửa chữa bằng cách thay toàn bộ cánh đuôi đứng lấy từ một chiếc KC-135 khác.

Theo The EurAsian Times, vụ tai nạn xảy ra ngày 12/3/2026 khi hai máy bay tiếp dầu KC-135 đang hoạt động trong không phận do lực lượng Mỹ kiểm soát tại Iraq, giữa giai đoạn căng thẳng nhất của chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Đây được đánh giá là một tai nạn hy hữu, không liên quan đến hỏa lực của đối phương hay nhầm lẫn từ lực lượng đồng minh.

Một chiếc mang mật danh Zeus 95 không thể kiểm soát sau cú va chạm và rơi gần khu vực Turaibil, sát biên giới Iraq - Jordan, khiến toàn bộ 6 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng. Chiếc còn lại dù hư hại nghiêm trọng ở phần cánh đuôi đứng vẫn kịp chuyển hướng và hạ cánh an toàn xuống sân bay Ben Gurion của Israel, nơi từng là trung tâm triển khai lực lượng tiếp dầu trên không của Mỹ trong cuộc xung đột.

Ngay sau vụ việc, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận hai máy bay đã gặp nạn trong không phận an toàn và nhấn mạnh sự cố không xuất phát từ hỏa lực của đối phương hay lực lượng đồng minh.

Mang hai số hiệu khác nhau sau khi thay đuôi

Trong quá trình bay từ Israel về lục địa Mỹ, chiếc KC-135 sống sót được ghi nhận quá cảnh tại căn cứ RAF Mildenhall ở Anh với một đặc điểm hiếm thấy: thân máy bay vẫn mang số hiệu gốc 63-8017, trong khi phần đuôi lại mang số hiệu 63-8002.

Hình ảnh do nhiếp ảnh gia hàng không Havoc Aviation công bố cho thấy cánh đuôi đứng đã được lấy từ một chiếc KC-135 khác từng phục vụ trong Không đoàn Tiếp dầu số 22. Máy bay hiến tặng bộ phận này trước đó được đưa về trung tâm bảo dưỡng tại căn cứ Tinker, bang Oklahoma và nhiều khả năng đã ngừng hoạt động hoặc được đưa vào kho lưu trữ.

Công tác thay thế được cho là thực hiện ngay tại sân bay Ben Gurion. Sau khi trở về Mỹ, chiếc KC-135 dự kiến tiếp tục được bảo dưỡng, sơn lại và thay đổi các ký hiệu nhận dạng nếu phần đuôi thay thế được giữ lại lâu dài.

Việc sử dụng linh kiện lấy từ máy bay khác để khôi phục những khung thân bị hư hại nặng không phải điều mới trong Không quân Mỹ. Trước đó, USAF từng ghép hai tiêm kích tàng hình F-35 bị hư hỏng thành một máy bay hoàn chỉnh, được giới quân sự đặt biệt danh "Frankenbird". Tương tự, oanh tạc cơ tàng hình B-2 Spirit cũng từng được phục hồi sau tai nạn bằng cách thay thế một mảng vật liệu composite lấy từ một khung thử nghiệm.

Tuy nhiên, hình ảnh một chiếc KC-135 mang hai số hiệu khác nhau vẫn được xem là trường hợp hiếm gặp, nhất là khi nó gắn liền với một trong những tai nạn nghiêm trọng nhất của lực lượng tiếp dầu Mỹ trong cuộc xung đột với Iran.

Sau khi vụ rơi máy bay được công bố, lực lượng "Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq" (IRI) - liên minh các nhóm vũ trang được Iran hậu thuẫn - tuyên bố đã tấn công một máy bay KC-135 của Mỹ tại miền Tây Iraq, buộc phi hành đoàn phải hạ cánh khẩn cấp.

Thông tin này nhanh chóng được truyền thông nhà nước Iran đăng tải và khuếch đại. Tuy nhiên, CENTCOM bác bỏ hoàn toàn tuyên bố trên, khẳng định vụ va chạm là tai nạn trong quá trình hoạt động và không liên quan đến bất kỳ cuộc tấn công nào.

Đội bay tiếp dầu Mỹ chịu tổn thất nặng

Được đưa vào biên chế gần 70 năm trước, KC-135 vẫn là xương sống của lực lượng tiếp dầu trên không Mỹ, đảm nhiệm nhiệm vụ hỗ trợ các chiến đấu cơ, máy bay ném bom cũng như nhiều loại máy bay của Mỹ và đồng minh trong các chiến dịch tầm xa.

Trong thời gian diễn ra chiến dịch Epic Fury, sân bay Ben Gurion trở thành căn cứ tiền phương quan trọng cho cả KC-135 và KC-46 Pegasus. Số lượng máy bay tiếp dầu và vận tải tập trung tại đây từng tăng lên khoảng 70-75 chiếc, khiến phía Israel phải đề nghị Mỹ cắt giảm quy mô triển khai nhằm tránh ảnh hưởng đến hoạt động hàng không dân sự.

Dù khôi phục thành công chiếc KC-135 nói trên, Không quân Mỹ được cho là đã chịu nhiều tổn thất đối với lực lượng tiếp dầu trong cuộc chiến với Tehran.

Chỉ hai ngày sau vụ va chạm giữa không trung, nhiều nguồn tin truyền thông cho biết một đợt tập kích bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái của Iran đã phá hủy 5 chiếc KC-135 khi chúng đang đỗ tại căn cứ không quân Prince Sultan ở Saudi Arabia. Các máy bay được bố trí ngoài trời, không có nhà chứa đủ lớn để bảo vệ, khiến chúng trở thành mục tiêu dễ bị tấn công.

Do CENTCOM chưa công bố đầy đủ thông tin, mức độ hư hại thực tế của từng máy bay vẫn chưa được xác định.

Ngoài chiếc 63-8017 vừa xuất hiện tại RAF Mildenhall, căn cứ này trước đó cũng từng tiếp nhận nhiều KC-135 bị hư hại từ chiến trường Trung Đông. Tháng 4/2026, một chiếc KC-135R khác hạ cánh với nhiều mảng vá tạm thời trên thân trước khi được chuyển về Oklahoma để đại tu. Đến tháng 5, thêm một KC-135 của Lực lượng Vệ binh Quốc gia Alaska xuất hiện với phần đuôi và cánh bị mảnh đạn xuyên thủng, đồng thời mất toàn bộ cần tiếp nhiên liệu.

Những thiệt hại liên tiếp đã làm dấy lên lo ngại về mức độ hao mòn của đội bay KC-135 vốn đã già cỗi sau nhiều thập kỷ phục vụ. Trong bối cảnh các máy bay thay thế chưa đủ số lượng, việc tận dụng linh kiện từ những khung thân đã ngừng hoạt động đang trở thành giải pháp quan trọng để duy trì khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng tiếp dầu Mỹ.