Mbappe nói đúng về Deschamps

Tuyển Pháp không thua vì thiếu ngôi sao, mà vì Didier Deschamps đánh mất lợi thế lớn nhất của mình: khả năng đọc trận đấu.

Thất bại 0-2 trước Tây Ban Nha ở bán kết World Cup 2026 không đơn thuần là một ngày thi đấu dưới sức của tuyển Pháp. Đó còn là trận đấu mà Didier Deschamps liên tiếp đưa ra những quyết định sai, từ cách tiếp cận, bố trí nhân sự đến khả năng điều chỉnh khi cục diện đã đổi chiều.

Trong bóng đá đỉnh cao, một HLV không thể đảm bảo đội bóng của mình luôn thắng. Nhưng ông phải biết cách giúp tập thể đứng dậy khi mọi thứ bắt đầu đi chệch hướng.

Didier Deschamps từng nhiều lần làm được điều đó. Ông đưa tuyển Pháp vô địch World Cup 2018, vào chung kết World Cup 2022 và luôn được xem là bậc thầy của những trận đấu loại trực tiếp. Đội bóng của Deschamps không phải lúc nào cũng chơi đẹp, nhưng hiếm khi để đối thủ kéo vào thế trận mà họ mong muốn.

Tây Ban Nha mở tỷ số 1-0 trước Pháp Rạng sáng 15/7, Mikel Oyarzabal tận dụng thành công quả phạt đền để giúp Tây Ban Nha vượt lên dẫn Pháp 1-0 ở bán kết World Cup 2026

Thế nhưng tại Dallas (Mỹ) rạng sáng 15/7, hình ảnh ấy biến mất. Tuyển Pháp thua Tây Ban Nha 0-2 trong một trận bán kết mà họ gần như không tìm ra lời giải từ đầu đến cuối. xG (tỷ lệ bàn thắng kỳ vọng) của "Les Bleus" chỉ đạt 0,3, cho thấy Mbappe và các đồng đội bế tắc thế nào.

Đây không phải thất bại vì đối thủ quá mạnh đến mức không thể chống đỡ. Đó là trận đấu mà chính Deschamps liên tục đi sau người đồng nghiệp bên kia chiến tuyến.

Sai từ cách tiếp cận trận đấu

Sau trận, Mbappe thừa nhận tuyển Pháp mắc sai lầm ngay từ cách tổ chức pressing. "Chúng tôi pressing ba người trước hai cầu thủ của họ. Đó là sai lầm. Trước Tây Ban Nha, lẽ ra chúng tôi phải pressing một kèm một". Phát biểu ngắn gọn ấy gần như tóm tắt toàn bộ vấn đề của tuyển Pháp.

Tây Ban Nha không tạo ra bất ngờ về lối chơi. Họ vẫn triển khai bóng từ tuyến dưới, kéo giãn đội hình đối phương rồi tận dụng khoảng trống ở trung lộ. Điều đáng nói là tuyển Pháp lại chuẩn bị như thể đang đối đầu một đối thủ khác.

Ngay từ những phút đầu, hệ thống pressing của “Les Bleus” thiếu sự đồng bộ. Hàng công với Kylian Mbappe, Ousmane Dembele, Bradley Barcola dâng lên nhưng tuyến giữa không theo kịp. Khi lớp pressing đầu tiên bị vượt qua, các tiền vệ Rodri, Fabian Ruiz và Dani Olmo của Tây Ban Nha có quá nhiều khoảng trống để xoay sở.

Theo thời gian, khoảng cách giữa các tuyến của tuyển Pháp ngày càng bị kéo giãn. Thay vì bóp nghẹt khu trung tuyến như thường thấy dưới thời Deschamps, tuyển Pháp để đối thủ kiểm soát hoàn toàn nhịp độ trận đấu. Một điều hiếm khi xảy ra với một đội bóng được xây dựng trên nền tảng kỷ luật chiến thuật.

Trước một Tây Ban Nha vượt trội về tổ chức, Didier Deschamps không tìm được lời giải, còn tuyển Pháp phải chấp nhận dừng bước ở bán kết World Cup 2026.

Sai lầm trong kế hoạch ban đầu chưa phải điều đáng trách nhất. Ngay cả những HLV hàng đầu thế giới cũng có lúc đọc sai trận đấu. Điều quan trọng là họ nhận ra vấn đề đủ sớm để sửa chữa.

Deschamps không làm được điều đó. Ông thay người, nhưng phần lớn chỉ thay đổi nhân sự thay vì thay đổi cách vận hành của cả hệ thống. Tuyến giữa vẫn lép vế, khoảng cách giữa các tuyến vẫn tồn tại và Tây Ban Nha tiếp tục làm chủ thế trận.

Một số cá nhân chơi dưới phong độ nhưng vẫn ở lại trên sân quá lâu. Trong khi đó, những điều chỉnh mang tính chiến thuật thực sự chỉ xuất hiện khi đồng hồ đã trôi sâu vào hiệp hai, thời điểm tuyển Pháp không còn nhiều cơ hội xoay chuyển tình thế. Điều đó tạo nên sự tương phản với chính Deschamps của bốn năm trước.

Ở chung kết World Cup 2022 gặp Argentina, ông từng gây bất ngờ khi thay hai cầu thủ ngay trước giờ nghỉ để thay đổi cục diện. Quyết định táo bạo ấy giúp tuyển Pháp hồi sinh và kéo trận đấu vào loạt luân lưu.

Lần này, sự quyết đoán không còn. Có cảm giác Deschamps chờ đợi các ngôi sao tự tạo ra khác biệt thay vì chủ động thay đổi cấu trúc đội bóng. Nhưng trước một Tây Ban Nha được tổ chức chặt chẽ, chất lượng cá nhân thôi là chưa đủ.

Khi kinh nghiệm không còn là lợi thế

Điều khiến thất bại của tuyển Pháp trở nên đáng tiếc nằm ở cách họ gục ngã. “Les Bleus” không tạo ra cảm giác của một đội bóng từng nhiều lần vượt qua nghịch cảnh. Họ đánh mất sự kết nối, để đối thủ kiểm soát nhịp độ và không cho thấy dấu hiệu sẽ thay đổi cục diện khi trận đấu bước vào thời điểm quyết định.

Sau tiếng còi mãn cuộc, Deschamps dành một phần buổi họp báo để nhắc đến công tác trọng tài. Trong một trận đấu luôn tồn tại những tình huống gây tranh cãi, việc đặt câu hỏi về trọng tài không phải điều bất thường. Nhưng ở trận bán kết này, đó không phải nguyên nhân chính khiến tuyển Pháp thất bại.

Những vấn đề lớn nhất đều xuất phát từ chuyên môn: hệ thống pressing thiếu hiệu quả, tuyến giữa bị lép vế, các điều chỉnh đến quá muộn và đội bóng không tìm được phương án thoát khỏi sự áp đặt của Tây Ban Nha. Đó mới là điều khiến người hâm mộ Pháp lo lắng.

Không chỉ thua Tây Ban Nha, tuyển Pháp còn thất bại bởi những quyết định thiếu chính xác của Didier Deschamps từ trước khi bóng lăn.

"Chúng tôi thiếu sự chính xác trong các pha xử lý và không duy trì được nguồn năng lượng cần thiết. Tây Ban Nha đọc tình huống rất tốt, liên tục cắt các đường chuyền và phá vỡ những pha phối hợp của chúng tôi. Chúng tôi muốn gây nhiều khó khăn hơn cho họ, nhưng đã không làm được", thuyền trưởng tuyển Pháp thừa nhận tiếp.

Trong hơn một thập kỷ, Deschamps luôn nổi tiếng với khả năng đọc trận đấu, tính toán rủi ro và đưa ra những quyết định đúng vào thời điểm quan trọng. Nhưng ở Dallas, ông đánh mất gần như tất cả phẩm chất từng làm nên tên tuổi của mình.

Một thất bại ở bán kết World Cup không thể xóa sạch những gì Deschamps cống hiến cho bóng đá Pháp. Tuy nhiên, nó buộc người ta phải nhìn lại một thực tế rằng ngay cả những HLV thành công nhất cũng có thể bị bỏ lại nếu không còn đi trước đối thủ về tư duy chiến thuật.

Tây Ban Nha xứng đáng vào chung kết vì họ chơi tốt hơn. Còn với tuyển Pháp, thất bại này sẽ còn được nhắc đến như một trong những trận đấu mà dấu ấn của Didier Deschamps hiện lên rõ nhất, nhưng theo cách mà chính ông cũng không mong muốn.

Tây Ban Nha ấn định tỷ số 2-0 trước Pháp Rạng sáng 15/7, Pedro Porro có pha dứt điểm tung lưới Pháp nâng tỷ số lên 2-0 cho Tây Ban Nha tại bán kết World Cup 2026.