[Megastory] Có Bác trong tim: Những 'địa chỉ đỏ' tiêu biểu gắn với Bác Hồ

Dịp kỷ niệm Ngày sinh Bác Hồ (19-5), nhiều người dân, đoàn thể, trường học và cơ quan thường tổ chức dâng hương, tham quan về nguồn tại các khu di tích, đền thờ và “địa chỉ đỏ” gắn với cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh và lịch sử cách mạng Việt Nam. Đây là những địa điểm tiêu biểu để người dân dâng hương, tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời tìm hiểu lịch sử cách mạng, giáo dục truyền thống yêu nước và tinh thần “uống nước nhớ nguồn” cho thế hệ trẻ nhân dịp 19-5.

Khu Bảo tàng Hồ Chí Minh khánh thành ngày 19-5-1990 nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Bác. Khu di tích Phủ Chủ tịch “là di sản lịch sử văn hóa quốc gia và có ý nghĩa quốc tế”.

3 điểm gồm: Bảo tàng, Di tích và Lăng nằm ở khu vực Quảng trường Ba Đình, thành phố Hà Nội. Trong khuôn viên Phủ Chủ tịch có nhà sàn, nơi Bác đã từng sống, nghỉ ngơi từ tháng 5-1958 đến những ngày cuối đời năm 1969. Buổi sáng, sau khi vào lăng viếng Bác, khách trong nước, quốc tế có thể vào thăm toàn bộ khu di tích và bảo tàng.

Khu di tích Kim Liên tại tỉnh Nghệ An là quê hương, nơi sinh thành Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong đó có ngôi nhà của bà Hoàng Thị Loan (nơi sinh của Bác), nhà cụ Hoàng Xuân Đường - ông ngoại của Bác, nhà cụ Nguyễn Sinh Sắc, nơi Bác và gia đình đã sống từ năm 1901 đến 1906. Đây là di tích còn giữ được những kỷ vật tuổi thơ của Bác cũng như xóm làng thân thuộc, mối quan hệ bà con, họ hàng thân quyến của Bác.

Công trình tượng đài Bác Hồ và Quảng trường Hồ Chí Minh tại tỉnh Nghệ An được xây dựng vào năm 2000, khánh thành vào 19-5-2003 đúng dịp kỷ niệm 113 năm ngày sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tượng đài Bác Hồ được làm bằng chất liệu đá granít Bình Định cao 18m, nặng 150 tấn. Tượng được đặt tại Quảng trường mang tên Người rộng gần 11ha với nhiều hạng mục như: lễ đài, cột cờ, đường diễu hành, sân hành lễ, hệ thống điện chiếu sáng, thảm cỏ, cây xanh, hệ thống đài phun nước tạo cảnh, núi Chung mô phỏng theo núi Chung ở Làng Sen quê của Người.

Từ khi thành lập đến nay, nơi đây không chỉ là một trong những biểu tượng văn hóa của nhân dân Nghệ An, mà còn là địa chỉ quan trọng của du khách trong và ngoài nước ghé thăm trên con đường di sản miền Trung.

Bảo tàng Hồ Chí Minh tại Thành phố Hồ Chí Minh là khu di tích tại Bến Nhà Rồng, nơi Bác xuống tàu Amiral Latouche de Tréville ra đi tìm đường cứu nước vào năm 1911. Chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành mang một cái tên mới là anh Ba, làm phụ bếp tàu thủy để ra nước ngoài.

Ngày 28-1-1941, sau 30 năm bôn ba khắp năm châu bốn biển, Bác Hồ đã trở về vùng biên giới Cao Bằng, giáp giới với Trung Quốc, nơi cột mốc 108. Người ở trong hang Pắc Bó, gặp gỡ các cán bộ, soạn thảo chương trình vận động cách mạng.

Tại đây có hang Pắc Bó, suối Lê Nin, có núi Các Mác, lán Khuội Nậm. Bên bờ suối có “hòn đá chông chênh dịch sử Đảng”.

Tại đình Tân Trào, Người đã chủ trì Hội nghị toàn quốc của Đảng và tiến hành Đại hội Quốc dân, đọc lệnh Tổng khởi nghĩa tháng 8-1945.

Nơi đây có đình Hồng Thái, lán Nà Lừa, cây đa Tân Trào... gắn liền với thời kỳ sôi sục tiền khởi nghĩa tháng 8-1945.

Thành phố Huế là nơi 2 lần Bác đã sống và học tập những năm niên thiếu cũng như tuổi thanh niên trước khi vào Nam tìm đường cứu nước (1895-1901) và (1906-1909).

Trong số trên 10 di tích, bước đầu đã có 4 di tích được nhà nước công nhận là di tích lịch sử - văn hóa. Trong số đó có Trường Quốc học Huế, nơi đã đào tạo nhiều trí thức tên tuổi và từ ngôi trường này đã xuất hiện nhiều chiến sĩ yêu nước, nhà cách mạng, nhà văn, nhà thơ nổi tiếng.

Bảo tàng Hồ Chí Minh chi nhánh Quân khu 5 đặt tại thành phố Đà Nẵng. Tại đây, các chiến sĩ Quân khu 5 đã xây dựng mô phỏng nhà sàn, ao cá như tại nhà sàn Hà Nội, nơi Bác đã sống theo tỷ lệ 1/1 để nhân dân và cán bộ, chiến sĩ có thể đến thăm và dễ dàng hình dung ra cuộc sống hàng ngày của Bác khi còn sống.

Quân khu 5 còn trưng bày hình ảnh, hiện vật hoặc thiết kế các mô hình ghi nhớ những nơi Bác đã từng sống, hoạt động. Nhà truyền thống của quân khu, nhà văn hóa quân đội tạo thành một khu văn hóa - lịch sử có giá trị.

Tại ngôi nhà số 4 Hàng Ngang, từ khoảng ngày 24-8 đến đầu tháng 9-1945 Bác Hồ cùng Trung ương Đảng đã làm việc khẩn trương, quyết định nhiều nhiệm vụ sau Cách mạng tháng Tám, chuẩn bị tổ chức ngày Quốc khánh đầu tiên, khai sinh nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa - Nhà nước độc lập sau hơn 80 năm bị thực dân Pháp đô hộ. Cũng chính tại ngôi nhà này, Bác đã viết “Tuyên ngôn Độc lập” lịch sử.

Từ ngày 3 đến 19-12-1945, Bác và Thường vụ Trung ương Đảng đã làm việc tại làng Vạn Phúc, xã Vạn Phúc, thị xã Hà Đông (nay thuộc phường Hà Đông, thành phố Hà Nội), chuẩn bị cho toàn quốc kháng chiến.

Tại nhà cụ Nguyễn Văn Dương ở làng Vạn Phúc, Người đã khởi thảo và Trung ương đã thông qua “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”.

Nhà thờ trong khuôn viên Thành ủy Đồng Nai mở cửa từ ngày 15-2-2026 đón các đoàn đại biểu, cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân đến dâng hương tưởng nhớ Bác. Trong không gian trang trọng của Nhà thờ Bác Hồ, bên cạnh anh linh Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, còn có chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp - người Anh cả của Quân đội nhân dân Việt Nam và nữ Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu - một tấm gương hy sinh dũng cảm, kiên cường cho thế hệ trẻ noi theo.

Văn miếu Trấn Biên - đây là nơi thành phố Đồng Nai thường tổ chức lễ dâng hương tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh vào dịp 19-5.

Trường Dục Thanh được xây dựng năm 1908, trong phong trào Duy Tân của cụ Phan Chu Trinh nhằm mở mang dân trí. Trường dạy chữ Quốc ngữ, bên cạnh đó còn dạy thêm chữ Hán, chữ Pháp; cả trường có khoảng 50-60 học sinh.

- Tháng 9-1910, Nguyễn Tất Thành trở thành thầy giáo trẻ nhất dạy học tại đây, năm đó Bác chỉ mới 20 tuổi. Tại trường, thầy giáo Nguyễn Tất Thành dạy chữ Quốc ngữ, chữ Hán và cả thể dục thể thao... Tháng 2-1911, người thanh niên ấy rời Trường Dục Thanh ra đi, tiếp tục theo đuổi lý tưởng của mình.

Bảo tàng Hồ Chí Minh được khởi công xây dựng vào năm 1983 bên cạnh Khu di tích Trường Dục Thanh để ghi nhớ công ơn của Bác và khánh thành đúng vào dịp kỷ niệm ngày sinh của Người, ngày 19-5-1986.

Bảo tàng Hồ Chí Minh nằm trong khuôn viên Bảo tàng Quân khu 9, trung tâm thành phố Cần Thơ. Đây là “địa chỉ đỏ” quan trọng, khánh thành năm 1990. Nơi đây trưng bày gần 1.000 tư liệu, hình ảnh về cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh và tình cảm của quân dân miền Nam đối với Bác.

Khu di tích Nguyễn Sinh Sắc (phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp) là công trình tri ân thân sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt. Công trình khởi công ngày 22-8-1975, khánh thành ngày 13-2-1977 và được công nhận Di tích quốc gia đặc biệt năm 2025.

Bảo tàng Hồ Chí Minh tại tỉnh Gia Lai được khởi công xây dựng từ ngày 2-9-1982 tại khu vực trung tâm thành phố Pleiku (nay là phường Pleiku, tỉnh Gia Lai).

Công trình được xây dựng kiên cố, có cấu trúc giống như nhà sàn truyền thống của đồng bào dân tộc với những nét hoa văn đẹp và thoáng. Sau khoảng 2 năm xây dựng, công trình đưa vào sử dụng từ năm 1984, từng bước hoạt động nền nếp, hiệu quả, đáp ứng được nguyện vọng của đông đảo nhân dân khu vực Tây Nguyên. Quần thể khu bảo tàng và sự đổi mới chỉnh lý trưng bày cả về nội dung, mỹ thuật đã tạo ra diện mạo riêng, mang đậm nét sắc thái của Tây Nguyên.

Hiện nay, bảo tàng đã sưu tầm được 700 hiện vật, trên 2 ngàn tài liệu, tranh, ảnh có giá trị lịch sử liên quan đến Chủ tịch Hồ Chí Minh; trong đó có 253 hồ sơ đã được nghiên cứu, xác minh khoa học và đã được trưng bày.