TOS-2 và TOS-1A: Nga đang thay đổi 'Mặt trời thiêu đốt' thế nào?

TOS-1A và TOS-2 đều sử dụng rocket 220 mm mang đầu đạn nhiệt áp, nhưng khác biệt lớn nhất nằm ở nền tảng mang phóng. TOS-1A sử dụng khung gầm bánh xích của xe tăng T-72A, trong khi TOS-2 được đặt trên khung gầm xe bánh lốp Ural-63704.

Sự thay đổi này phản ánh yêu cầu tăng tốc độ cơ động và khả năng triển khai trên những khu vực có mạng lưới đường bộ phát triển.

Với TOS-1A, khung gầm bánh xích mang lại khả năng vượt địa hình tốt và mức bảo vệ phù hợp với nhiệm vụ hoạt động gần khu vực chiến đấu. Xe mang phóng có 24 ống phóng cỡ 220 mm, tầm bắn tối đa 6 km.

Trong khi đó, TOS-2 chỉ còn 18 ống phóng. Đây là sự đánh đổi để chuyển sang khung gầm bánh lốp và sử dụng các loại rocket mới có tầm bắn xa hơn, sức công phá lớn hơn.

TOS-2 cũng thay đổi đáng kể cách hệ thống vận hành. TOS-1A cần xe tiếp đạn chuyên dụng để nạp rocket, còn TOS-2 được tích hợp cần cẩu trên chính xe mang phóng.

Nhờ đó, hệ thống không cần một xe tiếp đạn riêng để thực hiện quá trình nạp đạn. Đây là bước tiến về tính tự chủ và giảm số phương tiện phải phối hợp trong quá trình tác chiến.

Mức độ tự động hóa cũng được nâng lên. TOS-2 được trang bị hệ thống định vị vệ tinh, đo xa laser, thiết bị đo tốc độ và hệ thống điều khiển hỏa lực tự động hóa cao. Xe có thể khai hỏa từ vị trí chưa được chuẩn bị trước, giúp rút ngắn thời gian triển khai.

Về vai trò, TOS-1A vẫn phù hợp hơn với những khu vực đòi hỏi khả năng vượt địa hình và bảo vệ cao. TOS-2 hướng tới việc cơ động nhanh trên đường, triển khai linh hoạt và hoạt động độc lập hơn.

Chính vì vậy, Nga không nhất thiết phải loại bỏ TOS-1A khi đưa TOS-2 vào biên chế. Hai hệ thống cho thấy dòng TOS đang phát triển theo 2 hướng khác nhau.

TOS-1A giữ ưu thế của nền tảng bánh xích, còn TOS-2 ưu tiên cơ động, tầm hoạt động và mức độ tự động hóa. Đây không chỉ là sự thay đổi từ bánh xích sang bánh lốp, mà là sự điều chỉnh cả triết lý sử dụng của một dòng vũ khí đặc biệt.