Miền Tây cuối mùa gió chướng: Kỳ cuối: Nước về xóm hạn

Khắc khoải mùa khô

Gió chướng thổi cuối mùa càng nghe sặc mùi khô của đất nẻ và lẫn tạp đâu đó hơi mặn tanh nồng mang vào từ biển. Đất và người cứ bị cái nắng thiêu đốt. Nghe có xe tiếp nước ngọt trên thành phố về, bà con mừng như trẩy hội. Họ đứng nép dưới mái hiên, tay quệt mồ hôi, mắt dõi theo từng chiếc bồn chứa nước được đưa xuống chậm rãi. Với nhiều nơi, nước ngọt là điều quá ư bình thường trong sinh hoạt. Nhưng với người dân ở xóm nghèo nằm ven bãi rác An Hiệp này, đấy lại là một món quà vô giá dành cho biết bao người.

Cuối tuần qua, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Vĩnh Long phối hợp cùng Ban Chuyên đề Công an TPHCM và Công ty Tài chính TNHH Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng SMBC (FE CREDIT) tổ chức trao 88 bồn chứa nước loại 500 lít cho 88 hộ nghèo, hộ khó khăn tại xã Ba Tri và xã An Hiệp (mỗi xã nhận 44 bồn). Những gia đình được tặng nước ngọt đều sống quanh khu vực bãi rác An Hiệp, có nhà cách chỉ vài chục mét, có nhà xa hơn thì chừng một cây số nhưng hầu như ai nấy cũng đều vất vả vì thiếu nước ngọt như nhau.

Lực lượng Công an hỗ trợ nước sạch cho người dân

Ở ấp Giồng Xoài, xã Ba Tri, bà Ngô Thị Buội (74 tuổi), đứng bên chiếc bồn nước mới được tặng mà tay run run xúc động nói không nên lời: "Còn gì vui hơn khi nhận được món quà lớn như vậy. Cái bồn này chứa được nửa khối nước chứ không ít đâu, quý lắm. Mùa nắng tới, nhờ nó mà tụi tui có thêm chỗ trữ nước, yên bụng hơn". Cách đó không xa, bà Đặng Thị Yến (66 tuổi), kể nhà có tới 11 nhân khẩu, một cái hồ xi măng cũ vẫn có đó nhưng chừng ấy chưa bao giờ là đủ. Những ngày khan nước, trong nhà ai cũng dè sẻn từng chút một. Chuyện rửa rau, tắm giặt... đều tính toán sao cho ít hao nước nhất. Nhận chiếc bồn nhựa mới tinh, bà Yến mắt sáng hẳn: "Có thêm 500 lít nước, cả nhà đỡ xoay xở hơn nhiều. Tôi sẽ giữ kỹ cái bồn này để xài được lâu. Cảm ơn nhà tài trợ dữ lắm". Còn như vợ chồng bà Gái (67 tuổi) và ông Dứt (66 tuổi), cũng đón nhận món quà nghĩa tình với niềm cảm xúc khó tả. Nụ cười của họ dường như đong đầy hơn khi trong đợt này, gia đình con trai và con gái của ông bà cũng được xét tặng bồn chứa nước.

Không để người dân khát giữa mùa khô

Liên quan đến tình trạng nhiều hộ dân tại xã Biển Bạch thiếu nước sinh hoạt mà Ban Chuyên đề Công an TPHCM đã phản ánh ở kỳ 1 của loạt phóng sự này, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau vừa có văn bản đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương rà soát, báo cáo chi tiết thực trạng thiếu nước trên địa bàn, làm rõ nguyên nhân và đề xuất phương án khắc phục trong thời gian tới. Cùng với đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu kiểm tra tổng thể tình hình cấp nước sinh hoạt nông thôn trên phạm vi toàn tỉnh, đề xuất giải pháp bảo đảm không để người dân thiếu nước, nhất là trong cao điểm mùa khô năm nay.

Niềm vui ở vùng hạn mặn này, sao đơn sơ quá đỗi? Chỉ cần có thêm bình chứa nước mới, mùa khô năm nay có lẽ sẽ đỡ nhọc nhằn hơn mùa khô năm trước, chỉ cần thế là cũng đủ vui cả mấy tháng trời. Mà không vui sao được, bởi giữa xóm nhỏ còn thiếu trước hụt sau, đó hẳn là món quà tiếp sức vô cùng kịp thời và quý giá cho bà con còn nhiều khốn khó.

Đi qua... mùa khát

Hạn mặn đâu chỉ làm khô những con kênh, cạn những lu nước, nó còn bào mòn đời sống của người dân theo cách âm thầm nhất. Nước ăn phải dè sẻn, trong khi nước uống phải mua và nước sinh hoạt thì phải... chờ. Mà, tiền bạc trong nhà lại chưa bao giờ đủ đầy để bà con lo cho trọn vẹn.

Chính vì vậy, chương trình "Giọt nước nghĩa tình" dưới sự phối hợp giữa FE CREDIT và Ban Chuyên đề Công an TPHCM, hỗ trợ bồn chứa nước cho người dân vùng hạn mặn và tặng quà cho những hộ gia đình khó khăn đã được triển khai từ đầu năm 2025. Từ đó đến nay, hàng trăm phần quà và bồn chứa nước sạch dung tích từ 500 đến 1.000 lít, với tổng kinh phí 350 triệu đồng, đã được trao đến tận tay các hộ gia đình khó khăn ở các tỉnh duyên hải Miền Tây.

Theo ông Võ Thanh Bình, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Ba Tri, những bồn chứa nước ngọt được trao tặng kịp thời ngay vào thời điểm đợt nắng nóng, khô hạn đang bước vào cao điểm, đã giúp bà con chủ động hơn trong sinh hoạt, bớt đi nỗi thấp thỏm khi nguồn nước ngọt ngày một hiếm. Nhưng giá trị không chỉ nằm ở sức chứa 500 lít nước/mỗi bồn chứa, mà món quà này còn cho người dân cảm nhận rằng, họ không bị bỏ lại một mình giữa mùa khô.

Tặng bồn chứa nước cho bà con xã Ba Tri

Trong "mạch chảy" của chương trình "Giọt nước nghĩa tình", FE CREDIT cũng đã phối hợp với chính quyền xã Hòa Bình, tỉnh Cà Mau trao 100 phần quà, mỗi phần trị giá 500.000 đồng cho các hộ có hoàn cảnh khó khăn; tại Tân An, An Giang trao 200 phần; tại xã Thạnh Phú, Cần Thơ trao 100 phần. Trước đó, FE CREDIT cũng trao hàng trăm phần quà cho người dân bị nạn trong đợt lũ lịch sử 2025 ở Nam Trung Bộ. Sự hỗ trợ kịp thời của nhà tài trợ cho người dân các địa phương vùng thiên tai địch họa thật đáng trân trọng.

Có thể nói, ý nghĩa của một chương trình an sinh, đôi khi không vì nó rầm rộ đến đâu, mà nằm ở việc nó có chạm đúng nơi người dân đang cần đến hay không? Với người dân vùng đồng bằng bị hạn mặn, thứ thiếu nhất và cần nhất vẫn là nước ngọt. Do vậy, cứu cơn khát ở đây không thể chỉ trông chờ vào một vài chuyến xe tiếp tế nước, mà người dân cần cả những giải pháp trước mắt lẫn chỗ dựa dài hơi. Hiểu được thực tế đó, chương trình "Giọt nước nghĩa tình" năm nay đã tặng cho bà con bồn chứa để tích nước, đi kèm cùng hệ thống lọc để xử lý nguồn nước nhiễm mặn và cả điểm cấp nước miễn phí, để giúp bà con đi qua cơn cấp bách. Đó mới chính là sự chung tay bền bỉ từ cộng đồng!

Một thực tế là giá nước mỗi ngày một tăng. Trước đây, một thùng nước 20 lít có giá 10.000 đồng, nay đã vượt lên 12.000 đồng. Với những gia đình thu nhập bấp bênh, chừng ấy thôi cũng thành một khoản đáng kể, bởi nước là thứ không thể không mua. Thế nên, khi nghe tin có điểm cấp nước ngọt miễn phí, bà con mừng rơn vì trước mắt, họ bớt được chi phí sinh hoạt, còn phần sâu xa hơn là vì bớt đi cảm giác bị bơ vơ trước một nhu cầu tối thiểu của đời sống.

Theo ông Phan Văn Nghiêm, Phó Chủ tịch UBND phường Khánh Hòa, đời sống người dân địa phương chủ yếu dựa vào nuôi trồng thủy sản, trong khi nguồn nước sinh hoạt lâu nay lại phụ thuộc nhiều vào giếng khoan và nước mưa, rất dễ bị ảnh hưởng bởi hạn mặn. "Một số hộ khá giả còn xoay xở mua máy lọc chứ phần lớn các hộ nghèo đành "bấm bụng" dùng nguồn nước chưa bảo đảm. Nguồn nước ngầm ngày càng nhiễm phèn, nhiễm mặn, không chỉ làm đảo lộn sinh hoạt mà còn đe dọa sức khỏe của người dân. Vì thế, việc được hỗ trợ một hệ thống lọc nước không chỉ giải quyết nhu cầu tức thời, mà còn giúp địa phương tiến gần hơn tới mục tiêu ổn định cuộc sống dân cư trong mùa khô” - ông Nghiêm đánh giá.

Nhìn rộng ra, những gì đang diễn ra ở Ba Tri, An Hiệp, Khánh Hòa hay Biển Bạch... không còn là câu chuyện đơn lẻ của riêng ai. Thực trạng đó chính là "lát cắt" của cả một dải đất Miền Tây nhiều năm nay. Quả thực, cứ một mùa gió chướng mới, bà con lại đối diện cùng một nỗi lo cũ. Chỉ khác chăng, qua từng năm, nỗi lo ấy lại nhiều thêm một chút...