Quy định mới về công tác chính trị, tư tưởng: Người đứng đầu chịu trách nhiệm cao nhất

Sáng 13-4, tại hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Trung ương khóa XIV, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết trình bày chuyên đề “Những nội dung cơ bản của Quy định về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng”.

Hội nghị lần thứ hai Trung ương khóa XIV đã ban hành Quy định 19-QĐ/TW ngày 8-4-2026 về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng. Đây là lần đầu tiên Đảng ban hành một quy định mang tính hệ thống, toàn diện về lĩnh vực này. Quy định là sự cụ thể hóa tinh thần Đại hội XIV, đặt ra yêu cầu nâng tầm công tác chính trị, tư tưởng trong bối cảnh mới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng lãnh đạo, Đảng, Nhà nước và đại biểu tham dự Hội nghị tại điểm cầu chính Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội. Ảnh: QH

Lần đầu ban hành quy định mang tính hệ thống

Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cho biết trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng xác định công tác chính trị, tư tưởng là nền tảng trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo, quyết định sự vững mạnh của Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; trực tiếp tác động đến nhận thức, niềm tin, lý tưởng của cán bộ, đảng viên và Nhân dân.

Các luận điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh tiếp tục khẳng định vai trò của công tác này. Theo đó, sức mạnh của Đảng trước hết là sức mạnh của đường lối chính trị, của lý luận và sự thống nhất về nhận thức, ý chí và hành động trong toàn Đảng, toàn dân, toàn quân.

Bên cạnh đó, công tác chính trị, tư tưởng vẫn còn những tồn tại, hạn chế như một bộ phận cán bộ, đảng viên bản lĩnh chính trị chưa vững vàng; việc học tập, quán triệt nghị quyết ở một số nơi còn hình thức; công tác nắm, dự báo tình hình tư tưởng có lúc chưa kịp thời; đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng có nơi còn bị động.

Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, sự bùng nổ thông tin, đặc biệt trên không gian mạng, cùng với hoạt động chống phá trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa... đã đặt ra yêu cầu cấp thiết phải ban hành Quy định.

Việc ban hành Quy định nhằm thể chế hóa đồng bộ các quan điểm của Đảng; chuyển từ “định hướng” sang “quy định bắt buộc”, xác lập rõ nguyên tắc, nội dung, chủ thể, phương thức và cơ chế kiểm tra, giám sát trong công tác chính trị, tư tưởng.

Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết trình bày chuyên đề “Những nội dung cơ bản của Quy định về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng”. Ảnh: QH

Quy định được kết cấu gồm 5 chương, 16 điều, bao quát toàn diện các nội dung cốt lõi, với tinh thần chuẩn hóa, ràng buộc trách nhiệm, kiểm soát bằng kết quả, đo lường bằng hiệu quả thực chất.

Quy định xác định phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng là toàn bộ tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên, không có ngoại lệ; công tác chính trị, tư tưởng là nhiệm vụ bắt buộc.

Mục đích nhằm xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, đạo đức và cán bộ; nâng cao nhận thức, bản lĩnh chính trị, năng lực công tác của cán bộ, đảng viên; kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng; phòng ngừa, ngăn chặn suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống.

Quy định xác lập hệ thống nguyên tắc nền tảng, trong đó nhấn mạnh giữ vững “bốn kiên định”; thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình; kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”.

Về nội dung, Quy định làm rõ công tác chính trị và công tác tư tưởng, nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ “tuyên truyền một chiều” sang “quản trị, dẫn dắt và định hình nhận thức trong kỷ nguyên số”; tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong công tác này.

Quy định cũng nêu rõ trách nhiệm của cấp ủy, người đứng đầu và cán bộ, đảng viên. Trong đó, người đứng đầu chịu trách nhiệm trực tiếp và cao nhất; cán bộ, đảng viên là chủ thể trực tiếp, “chiến sĩ tiên phong trên mặt trận tư tưởng”.

Hội nghị nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương II, khóa XIV tại điểm cầu chính Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội. Ảnh: QH

Nhiệm vụ chính trị bắt buộc

Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nêu rõ việc triển khai thực hiện Quy định là nhiệm vụ chính trị bắt buộc đối với mọi tổ chức đảng và cán bộ, đảng viên, phải thực hiện khẩn trương, quyết liệt, thực chất.

Cấp ủy cấp trên tổ chức quán triệt cho cấp dưới; người đứng đầu chủ trì việc học tập, quán triệt và đề cao trách nhiệm nêu gương trong thực hiện. Mỗi cán bộ, đảng viên phải nắm vững nội dung cốt lõi, chuyển từ “học nghị quyết” sang “làm theo nghị quyết”.

Cấp ủy và người đứng đầu phải chủ động nắm chắc tình hình tư tưởng; kịp thời định hướng, xử lý từ cơ sở; ngăn chặn từ sớm, từ xa các vấn đề phát sinh.

Quy định yêu cầu gắn công tác chính trị, tư tưởng với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; lấy kết quả công tác này làm tiêu chí trong đánh giá cán bộ và tổ chức đảng. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn; chủ động cung cấp thông tin chính thống, kịp thời, chính xác.

Mục tiêu là đưa công tác chính trị, tư tưởng trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện.