Miễn tiền thuê hơn 36ha đất cho CTCP Lọc hóa dầu Bình Sơn trong gần 22 năm không đúng quy định

Thanh tra Chính phủ vừa thông báo kết luận thanh tra về công tác phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng các cơ sở nhà, đất do cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp Nhà nước quản lý tại tỉnh Quảng Ngãi. Trong đó, cơ quan thanh tra chỉ ra những bất cập trong thực hiện chính sách miễn tiền thuê đất, quản lý nhà thuộc sở hữu Nhà nước và sắp xếp, xử lý tài sản công.

 Một góc Nhà máy lọc dầu Dung Quất. (Ảnh BSR)

Một trong những nội dung đáng chú ý của kết luận thanh tra là UBND tỉnh Quảng Ngãi ban hành Quyết định số 547 ngày 30/6/2025 về việc miễn tiền thuê đất cho CTCP Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) đối với diện tích 367.969 m².

Theo thanh tra, diện tích đất này phục vụ dự án nâng cấp, mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất tại xã Bình Thuận và xã Bình Trị, huyện Bình Sơn cũ. Thời gian miễn tiền thuê đất được tính từ ngày ban hành quyết định cho thuê đất đến ngày 1/3/2047.

Tuy nhiên, qua thanh tra, Thanh tra Chính phủ xác định dự án không đủ điều kiện miễn tiền thuê đất theo quy định. Cơ quan thanh tra kiến nghị rà soát, xử lý việc miễn tiền thuê đất không đúng quy định đối với dự án, bảo đảm thu đúng, thu đủ và không để thất thoát ngân sách Nhà nước.

Kết luận thanh tra cũng chỉ ra những tồn tại về nghĩa vụ tài chính tại các cảng cá. Cụ thể, Ban Quản lý các cảng cá chưa nộp vào ngân sách Nhà nước 7,5 tỷ đồng tiền thuê đất và 972 triệu đồng tiền phạt chậm nộp, tính từ năm 2017 đến thời điểm thanh tra.

Thanh tra Chính phủ yêu cầu xử lý dứt điểm các khoản tiền này cùng những nghĩa vụ tài chính khác nếu có.

Trong lĩnh vực quản lý nhà thuộc sở hữu Nhà nước, Thanh tra Chính phủ phát hiện năm 2019, UBND tỉnh Quảng Ngãi quyết định miễn, giảm 454,5 triệu đồng tiền thuê nhà cho Công ty Phát hành sách và Văn hóa tổng hợp Quảng Ngãi.

Theo kết luận thanh tra, doanh nghiệp này không thuộc đối tượng được miễn, giảm tiền thuê nhà theo quy định. Cơ quan thanh tra yêu cầu rà soát, có phương án thu hồi về ngân sách Nhà nước số tiền đã miễn, giảm không đúng quy định.

Ngoài ra, một số nhà thuộc sở hữu Nhà nước còn xảy ra tình trạng nợ đọng tiền thuê kéo dài nhiều năm. Có trường hợp nhà không có hợp đồng cho thuê, hợp đồng đã hết hạn nhưng chưa được gia hạn hoặc người thuê không trả lại nhà, không thanh toán đầy đủ tiền thuê.

Theo báo cáo của UBND tỉnh, tổng số cơ sở nhà, đất đã được phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý trên địa bàn Quảng Ngãi là 5.090 cơ sở, gồm 3.117 cơ sở của tỉnh Quảng Ngãi trước sắp xếp và 1.973 cơ sở của tỉnh Kon Tum.

Trong số này, tỉnh dự kiến giữ lại tiếp tục sử dụng 4.300 cơ sở; điều chuyển 490 cơ sở; thu hồi 59 cơ sở; bán tài sản trên đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất 121 cơ sở; chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý 96 cơ sở và tạm giữ lại tiếp tục sử dụng 24 cơ sở.

Tuy nhiên, qua thanh tra trực tiếp tại 12 cơ quan, tổ chức, đơn vị, Thanh tra Chính phủ phát hiện 27 cơ sở nhà, đất bỏ trống. Trong số này có các cơ sở giáo dục, trụ sở và cơ sở sự nghiệp không còn nhu cầu sử dụng. Cơ quan thanh tra xác định việc để các tài sản này bỏ trống là vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản công và đất đai.

Bên cạnh đó, tiến độ thực hiện phương án sắp xếp, xử lý nhà, đất tại một số đơn vị còn chậm. Có 6 cơ sở đã được phê duyệt phương án thu hồi nhưng chưa hoàn thành thủ tục; một cơ sở được phê duyệt phương án điều chuyển nhưng chưa hoàn tất thủ tục. Ngoài ra, 4 cơ sở nhà, đất đã được phê duyệt phương án đấu giá tài sản trên đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng chậm triển khai.

Theo Thanh tra Chính phủ, các tồn tại xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan.

Cơ quan thanh tra yêu cầu tỉnh Quảng Ngãi tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm để xử lý hoặc kiến nghị xử lý đối với các tổ chức, tập thể, cá nhân liên quan đến những tồn tại, hạn chế, vi phạm. Đồng thời, tỉnh phải rà soát, hoàn thiện phương án sắp xếp, xử lý các cơ sở nhà, đất; xử lý dứt điểm những cơ sở bỏ trống, sử dụng kém hiệu quả hoặc không đúng mục đích.